Istnieje możliwość zamatowania króla tylko jednym gońcem lub skoczkiem
ale potrzebna jest do tego bierka przeciwnika blokująca królowi drogę
ucieczki. Diagram 10 przedstawia przykład takiej sytuacji. Nastepuje
(1) Sa6-c5; Kh2-h1; (2) Sc5-e4. Teraz czarne nie mogą przesunąć piona
na h2, ponieważ białe mogłyby dać mata posunięciem Se4-g3. Tak więc
muszą grać (2) ..., Kh1-h2. Białe ustawiają wtedy skoczka w pozycji
uniemożliwiającej czarnemu królowi ucieczkę na h2 oraz utrzymują w
gotowości dla skoczka pole g3: (3) Se4-d2 (nie Se4-g3 bo będzie pat),
Kh2-h1; (4) Sd2-f1. Jedynym posunięciem jakie pozostało czarnym jest
teraz ruch pionem na h2 i ostatecznie białe matują (5) Sf1-g3.
Jeżeli w pozycji przedstawionej na diagramie czarne miałyby ruch, gra
zakończyła by się remisem, ponieważ po (1) ..., Kh2-h1; (2) Sa6-c5,
pion idzie na h2 i jeżeli białe nie odejdą królem czyniąc pole g1
dostępnym dla czarnych, te ostatnie są w pacie. Jednak białe nie zrobią
tego ze względu ma możliwość promocji piona czarnych i wygrania przez
nie partii.
W końcówce typu król i goniec przeciw królowi i jakiejś innej bierce,
do mata dojść może tylko w wyniku popełnienia błędu. Przypuśćmy, że
król białych stoi na polu f3, goniec na d5, a czarne mają króla na h1,
a na h2 gońca lub piona. Jeżeli byłby ruch białych, matują posunięciem
Kf3-f2. Ale wyraźnie widać, że czarne musiały popełnić pomyłkę,
ponieważ posunięciem poprzedzającym sytuację na diagramie albo
wprowadziły króla do narożnika, albo przesunęły gońca lub piona na h2,
a żadne z tych posunięć nie mogło być w jakikolwiek sposób wymuszone.
Zamatowanie samotnego króla przeciwnika królem i dwoma gońcami lub
królem, gońcem i skoczkiem nie przedstawia trudności.
+---------------------------------------+
8 | #K | | | | | | | |
|---------------------------------------|
7 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
6 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
5 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
4 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
3 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
2 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
1 | ^K | ^G | ^G | | | | | |
+---------------------------------------+
a b c d e f g h