Jedyną sprawą, o której matujący musi pamiętać jest to, że potrzebuje
pomocy swojego króla. Dwie lekkie figury nie są w stanie same zapędzić
wrogiego króla do narożnika. Na przykład w pozycji przedstawionej na
diagramie 11, najlepszą linią gry dla białych będzie szybki marsz do
przodu królem w celu zapobiegnięcia ucieczce czarnego króla do centrum
szachownicy. Gra może potoczyć się tak:
(1) Ka1-b2 Ka8-b7
(2) Kb2-c3 Kb7-c6
(3) Kc3-d4 Kc6-d6
(4) Gb1-f5 Kd6-c6
(5) Gc1-f4 Kc6-b5
(6) Gf5-e4 Kb5-b4
(7) Ge4-d3 Kb4-b3
(8) Gf4-d2 Kb3-b2
(9) Kd4-c4 Kb2-a3
(10) Kc4-c3 Ka3-a4
(11) Kc3-c2(nie Kc3-b2 bo nastąpi pat)
(11) ... Ka4-a3
(12) Gd3-b5 Ka3-a2
(13) Gd2-c1 Ka2-a1
(14) Gc1-b2 Ka1-a2
(15) Gb5-c4 mat.
W przypadku walki króla, gońca i skoczka przeciwko królowi, mat musi
być wymuszony w narożniku kontrolowanym przez gońca, jeżeli samotny
król wybiera zawsze najlepsze posunięcia. Diagram 12 może posłużyć jako
przykład takiej końcówki. Białe posiadając czarnopolowego gońca, chcą
zepchnąć króla czarnych do h8 lub a1, ponieważ przy bezbłędnej grze
czarnych, nie będzie możliwe zamatowanie ich króla w białym narożniku
a8.
Na przykład po (1) Gc3-e5, czarne nie mogą iść do narożnika ponieważ
nastąpi mat Sd5-b6. Wybiorą Kb8-c8, a białe będą musiały zapobiec
ucieczce czarnego króla na środek szachownicy. Łatwo można zauważyć, że
skoczka nie można tak ustawić, aby kontrolował pole c8, zmuszając króla
do pójścia do narożnika i jednocześnie zagrażał matem na b6. Jest tak
dlatego, że może on kontrolować c8 tylko z czarnego pola, podczas gdy
powinien stać na białym polu, aby być w stanie osiągnąć b6 jednym
posunięciem.
Po (1) Gc3-e5, Kb8-c8; (2) Ka6-b6, Kc8-d7; (3) Sd5-f4 ruch czarnego
króla jest ograniczony do rzędów siódmego i ósmego i pozostaje tylko
kwestią czasu, kiedy zostanie zmuszony do przejścia na h8.
+---------------------------------------+
8 | | #K | | | | | | |
|---------------------------------------|
7 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
6 | ^K | | | | | | | |
|---------------------------------------|
5 | | | | ^S | | | | |
|---------------------------------------|
4 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
3 | | | ^G | | | | | |
|---------------------------------------|
2 | | | | | | | | |
|---------------------------------------|
1 | | | | | | | | |
---------------------------------------
a b c d e f g h