_Hetgeen men met geweld in zijn bezit brengt._
Is dit geweld onrechtvaardig, dan spreekt men van ~roof~: kerkroof,
zeeroof.--Is het geweld door het oorlogsrecht (tusschen twee partijen)
gewettigd, dan spreekt men van ~buit~: _Met grooten ~buit~ beladen
keerden de soldaten naar huis._--~Vangst~ zegt men van hetgeen de jacht
of de visscherij oplevert; daar men het vangen (d.i. grijpen) moet,
heeft het woord alleen betrekking op levende wezens. Oudtijds, toen de
gevangenen nog als slaven werden verkocht, konden zij onder den _buit_
gerekend worden; thans moet men zeggen: _De slavenhalers hebben een
goede ~vangst~ gehad._
~Prooi~ noemt men de vangst, waarmee de verscheurende dieren zich
voeden; in figuurlijke beteekenis kent men een ~prooi~ toe aan de hevige
hartstochten of aan de geweldige werkingen der natuur, die men met
verscheurende dieren gelijkstelt. _Het huis is een ~prooi~ der vlammen
geworden._
~Prijs~ (van 't Fransche _prise_, d.i. de daad van het nemen) wordt
hoofdzakelijk in oorlogstijd gezegd van goederen, die de vijand in zijn
bezit krijgt, door ze meer zich toe te eigenen dan te veroveren; bijv.
de lading van koopvaardijschepen, die zich niet verdedigen kunnen, wordt
door den vijand _prijs_ gemaakt. Men zegt dan meestal: _prijs verklaard_
of _voor goede prijs_ (v.) _verklaard_, dit laatste om het goed recht
als oorlogsbuit des te beter te doen uitkomen. (Het woord _verklaard_
wijst dan aan, dat er geen gevecht behoefde geleverd te worden!)
* * * * *
Oudtijds kregen de soldaten een vast soldij benevens een aandeel in den
--.
Daar stond de lichtzinnige jongeling, thans ten -- aan hevig
zelfverwijt.
De dieven brachten hun -- zoo spoedig mogelijk in veiligheid.
Een groot getal koopvaardijschepen werd door den vijand -- verklaard.
De koopvaardijvloot werd door eenige oorlogsbodems verdedigd, maar ten
laatste grootendeels door den vijand -- gemaakt.
De visscher heeft een slechte -- gehad.
De politie heeft deze week een goede -- gedaan; zij legde de hand op
»Rooie Kees", die wegens -- en doodslag terecht moest staan, maar
nergens te vinden was. (Verklaar het figuurlijke der beteekenis van 't
eerste woord!)
Zes schipbreukelingen werden een -- der woedende golven.