155. Beheerschen--betoomen--beteugelen--bedwingen.

_Met kracht iemand of iets in zijn vrije beweging tegengaan._

~Beheerschen~ duidt aan, dat men zulks doet door de macht, waarover men

beschikt; het wijst er door zijn afleiding op, dat men ~heer~ is, dat

men doet gehoorzamen niet door leiding of bestuur, maar uitsluitend door

zijn gezag, dat men weet uit te oefenen, of door de macht, die men

bezit. _Deze volksleider bezit zulk een redenaarstalent, dat hij de

geheele vergadering weet te ~beheerschen~._

~Bedwingen~ wijst aan, dat men dwang gebruikt en onderstelt dus een

tegenstand, waarop het gezag door dwang zegeviert. Door ~bedwingen~

wordt dus iets onderdrukt. _In korten tijd had de veldheer door krasse

maatregelen den opstand ~bedwongen~._ Hoe verklaart gij nu de fig.

beteekenis van: _zijn lachen ~bedwingen~_?

Beheerschen en bedwingen kunnen betrekking hebben op een rust;

~beteugelen~ en ~betoomen~ doen denken aan hollende dieren, wier te

snelle loop met kracht wordt tegengehouden en geleid of bestuurd. In

letterlijken zin is betoomen sterker dan beteugelen, daar het eerste is

afgeleid van toom, het geheele hoofdstel, en teugel alleen de riem of

den band aanwijst. ~Betoomen~ is dus eigenlijk meer het geheele bestuur

onder zijn macht brengen en dus meester van de leiding te worden;

terwijl ~beteugelen~ meer slaat op de werking van terug houden of

stuiten; wat beteugeld wordt, komt dus tot stilstand, wordt geheel en

al te keer gegaan. Toch wordt dit verschil niet altijd in acht genomen.

_Het is goed zijn hartstochten te ~betoomen~_, d.w.z. onder zijn

bestuur, in zijn macht te krijgen en ze dus in hun snellen loop tegen te

gaan. _Het is noodzakelijk zijn blinde driften te ~beteugelen~_, m.a.w.

in te houden, te onderdrukken, zoodat zij niet meer werken.

* * * * *

Hij kon van aandoening zijn tranen niet --.

De dronkaard moet trachten zijn zucht naar sterken drank te --.

Bijna had ik uit verontwaardiging hem een grove beleediging naar het

hoofd geslingerd, maar gelukkig wist ik mij zelf nog te --.

Door het aanplanten van jonge denneboomen tracht men de

zandverstuivingen te --.

Hij wist door zijn krachtig optreden spoedig de brooddronkenheid der

soldaten te --.

Gij moet uw sterke begeerte naar allerlei zinsgenot zooveel mogelijk --.

De marktprijs wordt -- door vraag en aanbod.

Keur van Nederlandsche Synoniemen Ten gebruike bij de studie voor de hulp- en hoofdacte en op inrichtingen voor M.O. · 第 172 / 279 题