La arbaro.
Eniras la Duko, Amienso, Jakveso, Orlando, Olivero, kaj Celio.
La Duko.
Orlando, ĉu vi kredas ke l' junulo
Elfaros ĉion, kion li promesis?
Orl.
Ho, jen mi kredas, jen mi ne ĝin kredas;
Simile ja al tiu, kiu timas
Ke li esperas, dum li scias ke
Li timas.
Eniras Rozalindo, Silvio, kaj Febino.
Roz.
Estu pacienca, dum
Mi citas la kontrakton: do, vi diras
Ke, se mi alkondukos Rozalindon,
Vi donos ŝin al tiu ĉi Orlando?
La Duko.
Mi certe donus ŝin, se mi posedus
Reĝlandojn por kundoni.
Roz.
Kaj vi diras
Ke vi akceptos ŝin, alkondukitan?
Orl.
Mi certe ŝin akceptus, se mi estus
La reĝo de eĉ ĉiuj reĝolandoj.
Roz.
Vi diras, ke kun mi vi edziniĝos,
Se mi konsentos?
Feb.
Jes, mi edziniĝos,
Kun vi, eĉ se mi mortus horon poste.
Roz.
Se vi rifuzos je min edziniĝi,
Vi donos vin al la paŝtist' fidela?
Feb.
Kontrakto tio estas.
Roz.
Se ŝi konsentos, vi Febinon prenos?
Sil.
Eĉ kvankam havi ŝin la morto estus!
Roz.
Elfari ĉion ĉi mi jam promesis:
Plenumu, Duko, la promeson vian,
Ke vi filinon donos. Vi, Orlando,
Plenumu vian, ke vi ŝin akceptos:
Kaj vi, Febino, ke vi edziniĝos
Je mi, aŭ rifuzinte min, ke vi
Je tiu ĉi paŝtisto edziniĝos:
Silvio, vi plenumu vian, ke vi
Je ŝi edziĝos, se ŝi min rifuzos:
Kaj de ĉi tie mi foriros nun
Por ĉion ĉi efektivigi bone.
[Rozalindo kaj Celio foriras.]
La Duko.
En tiu ĉi junulo mi rekonas
Ja kelkajn trajtojn de l' filino mia.
Orl.
Ho, via moŝto, kiam mi unue
Lin vidis, mi supozis ke li estas
La frato de l' filino via. Tamen,
Naskiĝis en l' arbaro la junulo,
Kaj lin instruis, pri la elementoj
De multaj riskaj studoj, lia onklo,
Tre fama magiisto li lin nomas,
Kaŝita ie ajn en la arbaro.
Eniras Tuŝ-ŝtono kaj Aŭdreo.
Jak.
Certe, alia superakvego okazos, kaj ĉi tiuj duoj venas el la arkeo.
Jen venas paro da tre strangaj bestoj, kiujn en ĉiu lingvo oni nomas
ŝercemuloj.
Tuŝ.
Mi salutas vin ĉiujn.
Jak.
Via moŝto, lin bonvenu: ĉi tiu estas la multkolorulo kiun mi ofte
renkontis en la arbaro. Li ĵuras ke li antaŭe estis kortegano.
Tuŝ.
Se iu dubas pri tio, li min provu. Mi estas dancinta; mi estas
flatinta sinjorinon; mi estis diplomata kun mia amiko, kaj
glatparolema kun mia malamiko; mi ruinigis tri tajlorojn; mi havis
kvar malpacojn, kaj preskaŭ duelis pri unu.
Jak.
Kaj kiel vi ree paciĝis?
Tuŝ.
Nu, ni renkontis unu la alian, kaj trovis ke la malpaco estas je la
sepa kialo.
Jak.
Kiel, je la sepa kialo? Via moŝto, ŝatu ĉi tiun viron.
La Duko.
Mi tre lin ŝatas.
Tuŝ.
Dio vin rekompencu, via moŝto; mi volas la saman al vi; mi venas ĉi
tien, inter la aliaj edziĝemuloj, por ĵuri kaj por ĵurorompi, tiel,
kiel la edzigo kunligas, kaj la naturo disrompas: ŝi estas
malaltvalora virgulino, Sinjoro, malbelaĵo, Sinjoro, sed mia propra;
estas kompatinda humoro mia, Sinjoro, preni tion, kion neniu alia
deziras; sufiĉega ĉasteco, kiel avarulo, loĝas en malbona domo,
Sinjoro; same kiel la perlo troviĝas en la malpura ostro.
La Duko.
Je mia fido, li estas tre rapidpensa, kaj sentencoplena.
Tuŝ.
Laŭ la sago de l' ŝercemulo, Sinjoro, kaj aliaj similaj doloroj.
Jak.
Sed, pri la sepa kialo; kiamaniere vi trovis la malpacon je la sepa
kialo?
Tuŝ.
Je mensogo sepoble malproksima:--staru pli gracie, Aŭdreo:--jene,
Sinjoro: mi malaprobis la barbformon de iu kortegano: li sendis al
mi sciigon, ke, se mi opinias ke la barbo ne estas bone tondita, li
mem ĝin opinias bone tondita; tion ĉi oni nomas la Respondo Ĝentila:
Se mi ree anoncus al li ke mi malaprobas la formon, li sendus al mi
sciigon ke li ĝin tondis laŭ tia modo, kia plaĉas al li; ĉi tion oni
nomas la Sarkasmo Modesta. Se ree mi malaprobus, li malestimus mian
juĝpovon; ĉi tion oni nomas la Respondo Malafabla. Se ree mi dirus
"Ĝi ne estas bone tondita," li respondus, ke mi ne parolas la veron:
ĉi tion oni nomas la Riproĉo Kuraĝa. Se ree, "Ĝi ne estas bone
tondita," li respondus, ke mi mensogas: ĉi tion oni nomas la
Kontraŭaĵo Malpacema: kaj tiel plu, ĝis la Mensogo Cirkonstanca, kaj
la Mensogo Rekta.
Jak.
Kaj kiel ofte vi diris ke la barbo ne estas bone tondita?
Tuŝ.
Mi ne kuraĝis iri pli antaŭen ol ĝis la Mensogo Cirkonstanca, kaj li
ne kuraĝis min akuzi je la Mensogo Rekta; tial ni reciproke provis
nian lertecon je la glavoj, kaj disiris.
Jak.
Ĉu vi povas nun nomi laŭvice la gradojn de la mensogo?
Tuŝ.
Ho, ni malpacadas laŭ presitaj libroj; same kiel vi havas librojn
pri ĝentilaj manieroj. Mi nomos por vi la gradojn. La unua estas la
Respondo Ĝentila; la dua, la Sarkasmo Modesta; la tria, la Respondo
Malafabla; la kvara, la Riproĉo Kuraĝa; la kvina, la Kontraŭaĵo
Malpacema; la sesa, la Mensogo Cirkonstanca; la sepa, la Mensogo
Rekta. Ĉiujn ĉi oni povas eviti, escepte de la Mensogo Rekta; kaj
oni povas eviti ankaŭ tion, per la vorto "se." Mi sciiĝis pri
malpaco kiun sep juĝistoj ne povis pacigi, sed kiam la malpaciĝintoj
mem renkontis unu la alian, unu el ili elpensis pri iu "se," jene:
"Se vi diris tion, mi diris tion ĉi." kaj ili manpremis, kaj ĵuris
ke ili estos fratoj. La "se" estas la sola paciganto; multe da bono
enestas en "se."
Jak.
Ĉu li ne estas bonegulo, via moŝto? Li estas tiel saĝa pri io ajn,
tamen li estas ŝercemulo.
La Duko.
Li uzas sian ŝercemon por enlogilo, kaj kaŝate post tio, li pafas
per sia spriteco.
Eniras Himeno, Rozalindo, kaj Celio.
[Sonas mallaŭta muziko]
Him.
Ĝoj' en ĉielo sonas,
Ĉar terestaĵoj konas
Por si kuniĝon.
Filinon, Duko, prenu,
Vi ŝuldas al Himeno
La belan vidon.
Ke vi transdonu ŝin al li
Ĉar lin korege amas ŝi.
Roz.
[al la Duko] Al vi mi donas min, estante via.
[al Orl.] Al vi mi donas min, estante via.
La Duko.
Se vere diras la vidado,
Vi estas la filino mia.
Orl.
Se vere diras la vidado,
Vi estas mia Rozalindo.
Feb.
Nu, pro l' aspekto via,
Adiaŭ, amo mia.
Roz.
Neniun patron volas mi, krom vi.
Neniun edzon volas mi, krom vi.
Mi ne edziĝos je virin', krom vi.
Him.
Silentu! Ne krietu!
Mi mem la finon metu
Al tiuj ĉi strangaĵoj:
Vi ok, la manojn prenu,
La jenon ĉiam tenu,
En ĉiaj travivaĵoj:
Nenio vin disigos;
La amo vin kunigos;
Kaj vi forlasu tute lin,
Aŭ edziniĝu je virin'.
Vi kaj vi nun kune restas,
Kiel vent' kun vintro estas.
Dum ni kantos por l' edzigo
Vi demandu pri klarigo;
La kialon vi eltrovos
Pri l' renkonto, se vi povos.