Mi parolos al li kiel petola lakeo, kaj sub tiu rolo ludos la
ŝercemulon kun li. Ĉu vi aŭdas, arbaristo?
Orl.
Bone: kion vi volas?
Roz.
Mi petas al vi, kioma horo estas?
Orl.
Vi devus demandi al mi, kioma _tago_ estas: ne estas horloĝo en la
arbaro.
Roz.
Do, estas neniu vera amanto en la arbaro; alie la ĉiuminuta sopirado
kaj la ĉiuhora ĝemado eltrovus la malrapidan piedon de la Tempo,
tiel bone kiel horloĝo.
Orl.
Kaj kial ne la rapidan piedon de Tempo? Ĉu tio ne estus tiel prava?
Roz.
Tute ne, Sinjoro: la Tempo iras laŭ diversaj rapidoj por diversaj
personoj. Mi diros al vi por kiu la Tempo amblas, por kiu la Tempo
trotas, por kiu la Tempo galopas, kaj por kiu la Tempo staras
senmove.
Orl.
Mi demandas al vi, por kiu li trotas?
Roz.
Certe, li ageme trotas por junulino inter la kontraktado pri ŝia
edziniĝo kaj la tago je kiu oni ĝin solenigas; se la tempospaco
estas nur semajno, la paŝado de la Tempo estas tiel malfacila ke ĝi
ŝajnas tiel longa kiel sep jaroj.
Orl.
Por kiu amblas la Tempo?
Roz.
Por pastro kiu ne konas latinan, kaj por riĉa viro kiu ne estas
podagrulo; ĉar unu facile dormas pro tio, ke li ne povas studi, kaj
la alia gaje vivas pro tio, ke li ne sentas doloron; ĉar unu
malhavas tiun elportaĵon kiu estas malgrasiga kaj malŝparema
klereco, kaj la alia ne konas la elportaĵon kiu estas peza teda
malriĉegeco: por ĉi tiuj la Tempo amblas.
Orl.
Por kiu li galopas?
Roz.
Por ŝtelisto iranta al la pendigilo; ĉar kvankam li iras tiel
mallaŭte kiel la piedo povas teron tuŝi, li pensas sin tro frue
alveninta.
Orl.
Por kiu la Tempo staras senmove?
Roz.
Por advokatoj en la libertempo; ĉar ili dormas inter la periodoj,
kaj tiam ili ne sentas kiel pasas la Tempo.
Orl.
Kie vi loĝas, beleta junulo?
Roz.
Kun ĉi tiu paŝtistino, mia fratino; ĉi tie, en la rando de la
arbaro, kiel franĝo sur jupo.
Orl.
Ĉu vi estas indiĝeno de ĉi tiu loke?
Roz.
Kiel la kuniklo kiun vi vidas loĝanta tie, kie ŝi naskiĝis.
Orl.
Via akcento estas iom pli bonsona ol tia, kian vi povus akiri en
tiel malproksima loĝejo.
Roz.
Oni ofte diris tion al mi: sed efektive, maljuna religiulo, onklo
mia, kiu en sia juneco estis enlandulo, instruis al mi kiamaniere
paroli; li konis la kortegon tro bone, ĉar tie li enamiĝis. Mi aŭdis
lin leganta multajn paroladojn kontraŭ ĝi, kaj mi dankas al Dio ke
mi ne estas virino, tuŝota de tiom da frivolaj peketoj pri kiom li
kutime akuzis tiun tutan sekson.
Orl.
Ĉu vi povas rememori kelkajn el la ĉefaj peketoj pri kiuj li akuzis
la virinojn?
Roz.
Estis neniuj ĉefaj; ili ĉiuj similis unu al la alia, same kiel
moneroj; unu peketo ŝajnis terura ĝis kiam la sekvanta peketo venis
por ĝin egali.
Orl.
Mi petas al vi, rakontu kelke da ili.
Roz.
Ne, mi ne malŝparos sanigilojn escepte por tiu, kiu estas malsana.
Estas iu viro kiu vizitadas la arbaron, kaj difektas niajn arbojn
skulptante "Rozalindon" sur iliaj ŝeloj; kiu pendigas odojn sur
kratagoj, kaj elegiojn sur dornarbetaĵoj; ĉio ĉi, vere, diigas la
nomon Rozalindon: se mi povus renkonti tiun amantaĉon, mi donus al
li iom da bona konsilo, ĉar li ŝajne suferas pro la ĉiutaga
amofebro.
Orl.
Mi estas tiu, kiu tiel ŝanceliĝas pro amo: mi petas al vi, diru al
mi la sanigilon de via onklo.
Roz.
Neniuj el la signoj konataj de mia onklo estas sur vi. Li instruis
al mi kiel malkaŝi viron enamiĝintan; mi estas certa ke vi ne estas
kaptito en tia kaĝo el junkoj.
Orl.
Kiaj estas liaj signoj?
Roz.
Malgrasa vango, tia, kian vi ne havas; interniĝintaj okuloj, kaj
lacigitaj, tiaj, kiajn vi ne havas; neparolema humoro, tia, kian vi
ne havas; nezorgita barbo, tia, kian vi ne havas; sed tion mi
pardonas al vi, ĉar via nura posedo de barbo estas rento de pli
juna frato; plie, viaj ŝtrumpoj devus esti neligitaj, via ĉapo sen
rubando, viaj manikoj nebutonumitaj, viaj ŝuoj nelaĉitaj, kaj ĉio
sur vi devus montri senzorgan malesperon; sed vi ne estas tia viro;
vi estas anstataŭe perfekta en via vestaĵo, kvazaŭ amante vin mem,
pli ol iun alian.
Orl.
Bela junulo, mi volus ke mi povu kredigi vin ke mi amas.
Roz.
Mi kredu tion? Vi povas tiel baldaŭ kredigi ŝin mem, kiun vi amas;
kaj mi vetas, ke ŝi pli kredeble kredos ol ŝi konfesos sian kredon:
tio estas unu el la aferoj pri kiuj la virinoj ankoraŭ mensogas al
siaj konscioj. Sed, vere, ĉu estas vi kiu pendigas sur la arboj la
versojn en kiuj Rozalindo estas tiel multe admirata?
Orl.
Mi ĵuras al vi, junulo, je la blanka mano de Rozalindo, ke mi estas
tiu malfeliĉulo.
Roz.
Sed ĉu vi tiel multe enamiĝas kiel viaj rimoj diras?
Orl.
Nek rimado nek rezonado povas esprimi kiel multe.
Roz.
La amo estas nur frenezo; kaj, mi diras al vi, ĝi tiom meritas
malluman domon kaj vipilon, kiom la frenezuloj: kaj la kialo, pro
kiu oni ne tiamaniere punas kaj kuracas amantojn, estas, ke tia
frenezo estas tiel ĝenerala ke la vipistoj mem enamiĝas. Tamen mi
pretendas ke mi povas ĝin kuraci per konsilado.
Orl.
Ĉu iu ajn tiamaniere ĝin iam kuracis?
Roz.
Jes, unu viro, kaj laŭ la jena maniero: li devis imagi min lia
amatino; kaj mi ordonis al li ke li ĉiutage min amindumu: je tiuj
okazoj, estante nekonstanta junulo, mi plendadis, mi min ŝajnigadis
virineca, ŝanĝema, sopirema, kaj amema; fiera, kapricema, imitema,
frivola, nekonstanta, plena je larmoj, plena je ridetoj; mi estis
ia al ĉia pasio, kaj neniel vera al iu ajn pasio; kiel junuloj kaj
virinoj estas pliparte estaĵoj de tia speco: jen mi lin ametis, jen
mi lin malamis; jen mi lin amuzis, jen mi lin forpelis; jen mi
ploris pro li, jen mi lin malestimis; mi pelis mian amindumanton el
sia freneza amohumoro ĝis vivema frenezohumoro; tio estis, forlasi
la plenan fluon de la mondo, kaj loĝi en angulo sole monaĥeja. Kaj
tiel mi lin resanigis; kaj tiel mi prenos sur min lavi vian hepaton
tiel pura kiel estas la koro de bona ŝafo, ke ne estos tie unu
makulo da amo.
Orl.
Mi ne volas esti resanigita, junulo.
Roz.
Mi resanigos vin, se vi nur min nomus Rozalindo, kaj venus ĉiutage
al mia dometo, por min amindumi.
Orl.
Nu, je la fido de mia amo, mi venos: diru al mi kie ĝi estas.
Roz.
Iru kun mi al ĝi kaj mi ĝin montros al vi: kaj survoje vi diros al
mi kie en la arbaro vi loĝas. Ĉu vi iros?
Orl.
Tre volonte, bona junulo.
Roz.
Ne, vi devas min nomi Rozalindo. Venu, fratino, ĉu vi iros?
[Ĉiuj foriras.]