Nu, kiel ĉi tio dezerto ja estas?
Pro tio, ke mankas la homoj? Ho ne.
Ĉar langojn en kiuj sentencoj enestas
Mi mem ekpendigos sur l' arboj ĉie.
Jes, kelkaj elmontros ke l' vivo de l' homo
Rapide trakuras la vojon eraran;
Ke nur tempospaco treege mallonga
Enfermas ja tute la vivon homaran.
Aliaj elmontros la ĵurojn rompitajn
Antaŭe faritajn de bonaj amikoj;
Je l' fin' de la frazo mi skribos senĉese,
Sur ĉiu branĉet' en l' arbaraj portikoj,
La nomon por ŝi, Rozalindo la bela,
Por tiel instrui al li kiu legas,
Ke jen kvintesencon de ĉia spirito
Ĉiel' per malmulto elmontri amegas.
Pro tio, Ciel' al Naturo ordonis
Ke en unu korpon ŝi tuj enmetu
La ĉarmojn plej bonajn de ĉiu virino,
Kaj ĉion de l' tempo pasinta ripetu.
Naturo do baldaŭ distilis la vangon
El bela Heleno, sed ne ŝian koron.
Kaj el Kleopatro, la grandan majeston,
Kaj el Atalanto, la altan honoron.
Kaj tiam Natur' modestecon sufiĉan
En tiu malgaja virin', Lukrecino,
Eltrovis por uzi en la kreitaĵo,--
Jen kia deveno por mia fraŭlino!
Jes, tial sinodo ĉiela ja kreis
Por ni Rozalindon, kun belaj bonmoroj,
Havantan en si ĉiun tuŝon plej karan
De multaj vizaĝoj, okuloj kaj koroj.
Ĉielo volis ke ŝi tia estu,
Kaj volis ke mi ŝia sklavo restu.
Roz.
Ho, ĝentila pastrino! Per kiel teda prediko vi enuigas viajn
paroĥanojn, neniam tamen ekkriante "Estu paciencaj, gebonuloj!"
Cel.
Kio, nu! malproksimiĝu, amikoj! Paŝtisto, foriru iomete. Vi iru kun
li.
Tuŝ.
Venu, ŝafisto, ni honore nin retiru! Kvankam ne kun ĉiuj propraĵoj,
tamen kun ĉiuj skribaĵoj!
[Koreno kaj Tuŝ-ŝtono foriras.]
Cel.
Ĉu vi aŭdis ĉi tiujn versojn?
Roz.
Ho jes, mi aŭdis ĉiom, kaj eĉ plu; ĉar kelkaj el ili enhavas pli
multe da piedoj ol la versoj povas porti.
Cel.
Tio ne estas grava; la piedoj povus porti la versojn.
Roz.
Jes, sed la piedoj estis lamaj, kaj ne povis sin porti sen la
versoj, tial ili staris lame en la versoj.
Cel.
Sed ĉu vi aŭdis, ne mirante kiel via nomo estas pendigita kaj
skulptita sur ĉi tiuj arboj?
Roz.
Mi jam sep tagojn eliris el la naŭtaga mirindaĵo, antaŭ ol vi venis.
Ĉar rigardu ĉi tion, kion mi trovis sur palmarbo. Mi neniam estis
tiel pririmita depost la epoko de Pitagoro, kiam mi estis Irlanda
rato,--kion mi apenaŭ povas rememori.
Cel.
Ĉu vi scias kiu faris ĉi tion?
Roz.
Ĉu li estas viro?
Cel.
Havante ĉirkaŭ la kolo ĉenon kiun vi foje portis? Ĉu vi ruĝiĝas?
Roz.
Mi demandas al vi, kiu?
Cel.
Ho, Dio! Renkonti unu la alian estas malfacile por amikoj. Sed
montoj povas esti formovitaj de tertremoj, kaj tiamaniere renkonti.
Roz.
Ne, sed kiu li estas?
Cel.
Ĉu estas eble?
Roz.
Nu, mi petas al vi per plej petega forto, diru al mi kiu li estas.
Cel.
Ho, mirinde, kaj plej mirinde, mirinde! Kaj ankoraŭ unu fojon,
mirinde, kaj post tio, ekster ĉia miro!
Roz.
Je mia vizaĝkoloro! Ĉu vi supozas ke kvankam mi estas vestita kvazaŭ
viro, mi havas viran korpveston kaj ŝtrumpojn en mia humoro? Unu
colo da prokrasto plu estos suda maro je eltrovo! Mi petas al vi,
diru tuj al mi kiu li estas, kaj parolu rapide! Mi volus ke vi povu
balbuti, por elverŝi ĉi tiun kaŝitan viron el via buŝo, same kiel
vino elvenas el botelo havanta malgrandan faŭkon,--aŭ tro multe je
unu fojo, aŭ tute neniom. Mi petas al vi, elprenu la ŝtopilon el via
buŝo, por ke mi eltrinku vian novaĵon. Ĉu li estas farita de Dio?
Kia viro? Ĉu lia kapo meritas ĉapelon? Aŭ lia mentono barbon?
Cel.
Ne, li havas nur malmulte da barbo.
Roz.
Nu, Dio sendos pli multe se la viro estos dankema. Mi atendos la
kreskadon de lia barbo, se vi ne prokrastos al mi la konadon de lia
mentono.
Cel.
Li estas juna Orlando, kiu faligis la baraktiston kaj ankaŭ vian
koron, ambaŭ samtempe.
Roz.
Ne, nu, la diablo prenu la mokadon! Parolu serioze kiel verema
junulino.
Cel.
Je mia fido, kuzineto, estas li.
Roz.
Orlando?
Cel.
Orlando.
Roz.
Ho ve! Kion mi faros el miaj korpvesto kaj ŝtrumpoj? Kion li estis
faranta kiam vi lin vidis? Kion li diris? Kia li vidiĝis? Kien li
iris? Kion li faras ĉi tie? Ĉu li demandis pri mi? Kie li restas?
Kiamaniere li adiaŭis vin? Kaj kiam vi ree lin vidos? Respondu al mi
per unu vorto.
Cel.
Vi devas antaŭe pruntepreni por mi la buŝon de Gargantuo. Tiu vorto
estas tro granda por iu ajn buŝo havanta la amplekson de la nuna
epoko. Respondi jes aŭ ne al ĉiu detalo estas pli multe ol respondi
en kateĥismo.
Roz.
Sed ĉu li scias ke mi estas en ĉi tiu arbaro, portante viran
vestaĵon? Ĉu li ŝajnas bonsana kiel je tiu tago kiam li baraktis?
Cel.
Estas tiel facile kalkuli atomojn kiel solvi la proponojn de amanto.
Sed gustumu mian trovadon de li, ĝuante tion per bona observado. Mi
trovis lin kvazaŭ falintan kverkofrukton, sub arbo.
Roz.
Oni povas prave ĝin nomi la arbo de Jupitero, kiam ĝi elfaligas tian
frukton.
Cel.
Aŭskultu al mi, bona sinjorino.
Roz.
Daŭrigu.
Cel.
Jen li kuŝis, laŭlonge sterniĝinte kvazaŭ vundita kavaliro.
Roz.
Kvankam kompatinde estas vidi tian vidaĵon, tamen ĝi beligas la
teron.
Cel.
Diru "haltu" al via lango, mi petas. Ĝi saltetas malĝustatempe. Li
estis vestata kiel ĉasisto.
Roz.
Ho, malbonsigne! Li venas por mortigi mian koron!
Cel.
Mi volus kanti mian kanton sen rekantaĵo. Vi malagordas min.
Roz.
Ĉu vi ne scias ke mi estas virino? Kiam mi pensas, mi devas paroli.
Daŭrigu, dolĉulino!
Cel.
Vi malagordas min. Silentu! Ĉu li ne venas ĉi tien?
Eniras Orlando kaj Jakveso.
Roz.
Estas li: mallaŭte preteriru, kaj lin observu.
Jak.
Mi dankas vin pro via kuneco; sed, je bona fido, min tiel multe
plaĉus esti sola.
Orl.
Min ankaŭ; sed, por agi laŭ la modo,
Mi dankas vin pro la kuneco via.
Jak.
Adiaŭ. Kiel eble plej malofte
Ni do renkontu unu la alian.
Orl.
Fariĝu ni pli bonaj malkonatoj.
Jak.
Mi petas al vi, ne plu difektu la arbojn, skribante amokantojn sur
iliaj ŝeloj.
Orl.
Mi petas al vi, ne plu difektu miajn versojn, malafable ilin
legante.
Jak.
Ĉu Rozalindo estas la nomo de via amatino?
Orl.
Jes, ĝuste.
Jak.
Ŝia nomo ne plaĉas al mi.
Orl.
Oni ne sin ĝenis pri la plaĉado al vi, kiam oni ŝin nomobaptis.
Jak.
Kiel altkreska ŝi estas?
Orl.
Tiel alta kiel mia koro.
Jak.
Vi estas plena je beletaj respondoj. Ĉu vi estas koninta la edzinojn
de oraĵistoj, lerninte parkere la respondojn, el ringoj?
Orl.
Ne. Sed mi respondas al vi el sentenco-tapetoj el kiuj vi mem
elstudis viajn demandojn.
Jak.
Vi havas viglan spiriton. Mi opinias ke ĝi estas farita el la
kalkanoj de Atalanto. Ĉu vi sidiĝos kun mi? Kaj ni du riproĉos nian
amatinon, la mondon, kaj ĉiom da nia mizero.
Orl.
Mi riproĉos neniun spiranton en la mondo, krom mi mem, kontraŭ kiu
mi konas plej multe da kulpoj.
Jak.
Via plej malbona kulpo estas, ke vi amas.
Orl.
Tio estas kulpo kiun mi ne donus interŝanĝe por via plej bona virto.
Mi enuas je vi.
Jak.
Je mia fido, mi ĵus esperis trovi ŝercemulon, kiam mi vin trovis.
Orl.
Li dronis en la rivereto: nur enrigardu, kaj vi lin vidos.
Jak.
Mi vidos tie sole mian propran bildon.
Orl.
Kiu, laŭ mia opinio estas aŭ malsaĝulo aŭ nulo.
Jak.
Mi ne plu restos kun vi: adiaŭ, bona sinjoro Amo.
Orl.
Mi ĝojas pro via foriro: adiaŭ, bona sinjoro Melankolio.
[Jakveso foriras.]