(Sama cxambro. La sofotablo kun segxoj cxirkauxe estas metita
antauxen meze sur la planko. Lampo lumas sur la tablo. La pordo de
la antauxcxambro estas malfermita. Auxdigxas dancmuziko de la supra
etagxo.)
(_Sinjorino Linde_ sidas cxe la tablo foliumante libron
seninterese; provas legi, sed ne aspektas kapabla koncentri la
pensojn; iujn fojojn sxi strecxe auxskultas en la direkto de la
ekstera pordo.)
LINDE (rigardas sian horlogxon). Ankoraux ne. Kaj nun jam urgxas.
Se li nur ne -- (denove auxskultas) Jen, tie li estas. (Sxi eliras
en la antauxcxambron, kaj singarde malfermas la eksteran pordon;
kvietaj pasxoj auxdigxas sur la sxtuparo; sxi flustras:) Envenu.
Cxeestas neniu.
KROGSTAD (cxe la pordo). Mi trovis leterslipon de vi hejme. Kion
tio signifas?
LINDE. Mi absolute devas paroli kun vi.
KROGSTAD. Nu? Kaj tio absolute devas okazi en tiu cxi domo?
LINDE. Hejme cxe mi ne eblas; mia cxambro ne havas apartan
enirejon. Envenu; ni estas tute solaj; la cxambristino dormas, kaj
la gesinjoroj Helmer estas en balo supre.
KROGSTAD (venas en la cxambron). Jen, jen. La gesinjoroj Helmer
dancas cxi-vespere? Fakte?
LINDE. Jes, kial ne?
KROGSTAD. Nu jes, kial ne?
LINDE. Nun, Krogstad, nun ni du do kune parolu.
KROGSTAD. Cxu ni du do havas ion pli por priparoli?
LINDE. Ni havas multon por priparoli.
KROGSTAD. Tion mi gxis nun ne opiniis.
LINDE. Ne, cxar vi neniam vere komprenis min.
KROGSTAD. Cxu estis io pli por kompreni, krom tio, kio estas tiom
simpla en la mondo? Senkora virino forpusxas viron, kiam sin
ofertas io, kio estas pli avantagxa.
LINDE. Cxu vi opinias, ke mi vere estas tiom senkora? Kaj cxu vi
opinias, ke mi rompis de vi facilkore?
KROGSTAD. Vere ne?
LINDE. Krogstad, cxu vi tion vere kredis?
KROGSTAD. Se tiel ne estis, kial vi do tiam skribis al mi tian
leteron, kian vi skribis?
LINDE. Mi ja ne povis agi alimaniere. Cxar mi devis rompi kun vi,
estis ja ankaux mia devo ekstermi en vi cxion, kion vi por mi
sentis.
KROGSTAD (premegas siajn manojn). Tiel do. Kaj tio -- tio nur por
mono!
LINDE. Ne forgesu, ke mi havis senhelpan patrinon kaj du etajn
fratojn. Ni ne povis atendi vin, Krogstad; pri vi estus ja tiam
longa atendado.
KROGSTAD. Nu ja, estis; sed vi ne rajtis forpusxi min pro alia
homo.
LINDE. Nu, mi ne scias. Multajn fojojn mi demandis al mi mem, cxu
mi tion rajtis.
KROGSTAD (pli kviete). Kiam mi vin perdis, sentigxis, kvazaux la
firma grundo forglitus de sub miaj piedoj. Rigardu min; nun mi
estas sxiprompito sur vrako.
LINDE. Helpo povus esti proksima.
KROGSTAD. Gxi estis proksima; sed nun vi venis kaj baris al mi la
vojon.
LINDE. Kontraux mia scio, Krogstad. Nur hodiaux mi eksciis, ke
estas vi, kiun mi anstatauxos en la banko.
KROGSTAD. Mi kredas vin, cxar vi tion diras. Sed nun, kiam vi
scias, cxu vi ne retiras vin?
LINDE. Ne; cxar tio neniel utilus al vi.
KROGSTAD. Utilus, utilus --; mi tion tamen farus.
LINDE. Mi lernis agi prudente. La vivo kaj la akra, amara neceso
instruis tion al mi.
KROGSTAD. Kaj la vivo instruis al mi ne fidi malplenajn
frazojn.
LINDE. Do la vivo instruis al vi ion tre sagxan. Sed fidi al agoj
vi tamen devas?
KROGSTAD. Al kio vi aludas?
LINDE. Vi diris, ke vi staras kiel sxiprompito sur vrako.
KROGSTAD. Mi havis bonajn kialojn por tion diri.
LINDE. Ankaux mi sidas kiel sxiprompita virino sur vrako. Neniun
por funebri, kaj neniun por prizorgi.
KROGSTAD. Vi mem elektis.
LINDE. Mi tiam ne havis elekton.
KROGSTAD. Nu, kaj kio pli?
LINDE. Krogstad, cxu eble ni du sxiprompitoj povus transiri unu
al la alia?
KROGSTAD. Kion vi sugestas?
LINDE. Du sur unu vrako staras pli sekure ol unuope sur du.
KROGSTAD. Kristine!
LINDE. Kial, laux via supozo, mi venis al la urbo?
KROGSTAD. Cxu eblus ke vi havus penson pri mi?
LINDE. Mi devas labori, se mi povu elteni la vivon. Cxiujn miajn
vivtagojn, tiom longe kiom mi memoras, mi laboris; kaj tio estis
mia plej kontentiga kaj sola plezuro. Sed nun mi staras tute sola
en la mondo, tiel terure malplena kaj forlasita. Labori nur por si
mem ne donas ian plezuron. Krogstad, havigu al mi iujn kaj ion por
kiuj labori.
KROGSTAD. Tion mi ne fidas. Estas nenio alia krom ekzaltita
virina grandanimeco, kiu eliras oferi sin mem.
LINDE. Cxu vi iam konstatis, ke mi estas ekzaltita?
KROGSTAD. Cxu vi efektive povus fari tion? Diru al mi, -- cxu vi
estas plene informita pri mia pasinteco?
LINDE. Jes.
KROGSTAD. Kaj cxu vi scias, kiel cxi tie oni rigardas min?
LINDE. Antaux nelonge vi donis al mi la impreson, ke kun mi vi
estus farigxinta alia homo.
KROGSTAD. Pri tio mi estas certa.
LINDE. Cxu ne eblus ankoraux?
KROGSTAD. Kristine; -- tion vi diras tute intence! Jes, vi faras.
Mi vidas tion laux via esprimo. Cxu vi do efektive kuragxas --?
LINDE. Mi bezonas iujn, por kiuj esti patrino; kaj viaj infanoj
bezonas patrinon. Ni du bezonas unu la alian. Krogstad, mi fidas je
via baza kerno; -- kune kun vi mi cxion kuragxas.
KROGSTAD (prenas sxiajn manojn). Dankon, dankon, Kristine; -- nun
mi montru, ke mi scipovu restarigi min ankaux en la okuloj de
aliuloj. -- Ho, sed mi forgesis --
LINDE (auxskultas). Ts! La Tarantelo! Foriru, foriru!
KROGSTAD. Kial? Kio estas?
LINDE. Vi auxdas la dancon tie supre? Kiam gxi estos finita, ni
povos atendi ilin.
KROGSTAD. Nu ja, mi foriros. Cxio estas ja vana. Kompreneble vi
ne scias pri la pasxo, kiun mi faris kontraux Helmer.
LINDE. Jes, Krogstad, mi scias pri gxi.
KROGSTAD. Kaj tamen vi kuragxus --?
LINDE. Mi bone komprenas al kia ago malespero povas peli homon
kiel vi.
KROGSTAD. Ho, se mi povus igi tion nefarita!
LINDE. Tion vi povus; cxar via letero ankoraux kusxas en la
skatolo.
KROGSTAD. Vi estas certa?