(Michele Steno, nota 10).
_MCCCCX, die XIII mensis maii_.
Capta in Collegio.
Cum mutatio monetarum que facta fuit in locis dominationis nostre
partium Lombardie, videlicet in Bersilio, Casalimaiori, Turicella et
Sissa, nec non in toto Parmensi et Regino territorio, que quidem
mutatio fuit reducere ducatuin valentem soldos quinquaginta Imperalium
ad soldos triginta octo Imperialium, et subsequenter monetas argenteas
et hereas ad ipsum computum reducere et ordinare prout nunc valent,
damnosa fuerit et sit introitibus comrnunis, videlicet sal
dominationis nostre non expeditur, nec per Padum transeunt
mercationes, ymo per terram, et mercatoribus subditisque nostris
partium illarum dicta mutatio incomodum parit et damnum, bonumque sit
providere; Vadit pars, secundum quod nostro dominio memorat ser Petrus
Duodo qui fuit in ipsis partibus provisor noster, quod reduci debeat
et expendi in partibus illis _ducatus pro soldis quadragintaocto
Imperialium_, et omnes argentee et heree monete reducantur et in iliis
partibus expendantur ut infra particulariter est notatum; quo quidem
modo correspondebit ista monetarum mutatio monete nostre venete, et
moneta nostra in illis partibus absque damno poterit expendi. Denarii
qui de sale extrahuntur haberi poterunt qui aliter haberi non possent
in bona moneta, datia Padi nostro communi plus utilitatis affererent,
forensibus mercatoribus et subditis nostris deinde mutatio seu
reductio hec in maximum comodum redundabit. Mutationes autem monete
argentee et heree sunt hec, videlicet: primo pichionus antiquus factus
tempore domini Bernabonis et ducis Mediolani veteris, qui nunc valet
Imperiales decemnovem, valere debeat, quia bonus, soldos duos.
Pichionus autem novus qui fit per ducem Mediolani, qui similiter valet
denarios decem novem, valeat Imperiales XX. _Grossus venetus qui valet
denarios decem novem, valere debeat soldos duos_. Bononinus antiquus
qui valet denarios duodecim, valere debeat Imperiales quindecim.
Bononinus ferariensis, mantuanus et quilibet alius bononinus, qui nunc
valet soldum unum, valere debeat Imperiales tresdecim. Aquilinus
antiquus et bononinus papalis qui valent denarios decem, valere
debeant soldum unum Imperalium. Aquilinus mantuanus qui valet denarios
decem, valere debeat Imperiales decem. _Mezaninus venetus sive soldus
de Verona qui valet denarios septem, valeat Imperiales octo_. Octinus
qui valet denarios septem, valeat Imperiales octo. Sexinus antiquus de
Mediolano qui valet denarios quinque, valeat Imperiales sex. _Soldus
venetus qui valet denarios V, valeat Imperiales sex_. Quatrinus
antiquus factus usque in tempore mortis ducis Mediolani veteris, qui
nunc valet denarios tres, valeat Imperiales quatuor. Imperiales
veteres a literis, qui nunc valent denarium unum, et Imperiales
veteres facti tempore dominorum Bernabonis et ducis Mediolani veteris,
qui nunc valent duo pro uno bono Imperiali, valere debeant Imperialem
unum. Reliqui vero Imperiales qui valent duo pro uno, sic valere
debeant duo videlicet pro uno. Verum quia dictus noster provisor de
mense decembris nuper elapsi affictavit datia communis que debebant
incipere annum die primo Januarii tunc sequentis, et monete mutationem
fecerunt in Parmensi et Regino territoriis et eorum districtibus,
ipseque provisor noster noluit quid in mutatione ipsa innovare sine
nostri dominii declaratione et mandato quod habuit die primo februarii
preteriti, et sexto eiusdem fecit publice divulgari; committatur
nostris Capitaneo et Camerlengo Berselii etc. quod datia nostra
exigere et exigi facere debeant a datiariis pro mense januarii
preteriti, prout tunc monete valebant ad rationem soldorum L pro
ducato; pro mense autem februarii et martii et aprilis preteritorum ad
rationem soldorum triginta octo pro ducato, prout tunc temporis
valuerunt; et a primo presentis mensis in antea exigi debeat secundum
quod monete current, ad rationem soldorum quadraginta octo pro ducato
ut supra dictum est. Et sic intelligi debeat esse decetero exigenda
datia nostra Padi ad rationem predictam soldorum quadraginta octo pro
ducato. Ita tamen quod si datia aliquarum mercationum transeuntium per
Padum summam excederent soldorum XLVIII, exigi debeant datia ipsa ad
aurum et non ad monetam.
Omnes de parte; -- de non 0; -- non sinceri 0.
(Senato, _Misti_, registro 48, carte 149.)