“I’r Oriel Wen daw tyrfa lân,
O oes i oes, i wenu’n gu
A’r ddelwau gwyn y dewrion hyn,—
Y tad a’i fab, y fam a’i merch,
Y llanc a’i rian wylaidd rudd,
A’r gwron hen yn fyr ei gam,
A’i ben yn wyn gan flodau hedd,
A’r byd o’i ol a’r nef o’i flaen,
A’i ŵyr bach gwrol yn ei law
A’r byd a’i droion fyrdd i’w gwrdd,—
‘Gwel yma, blentyn, dyrfa gain,
Gwroniaid dewr anfonodd Duw.
I fyw a marw er ein mwyn.
CARADOG hwn, yn hawlio’n hyf
Ei serch i’w fwthyn tlawd a’i wlad
O flaen gorseddfainc teyrn y byd.
A llyma LLYWARCH HEN y bardd,
Yn gwyro’n drwm ar faglau pren,
Ag enaid arwr yn ei wedd
Yn gwylio’r rhyd ar fedd ei fab.
Ac wele drindod fu yn dwyn
Yr enw Owen, mwyn ei sain,—
Y cynta’n canu ’i hirlas gorn;
Y llall â llain yn medi’n ddwys
Ym maes Coed Eulo; ’r olaf un,
Gwr hir y glyn, ‘a gwaew o dân,
Dyred, dangos dy darian.’
Ab Einion draw yn gwylio’r aig
A thelyn Harlech yn ei law.
Saif yma ddau, O enwau per,—
Llywelyn Fawr wnaeth Gymru’n un;
A’i ŵyr ef, olaf lyw ein gwlad,
Ei fywyd drosti’n aberth roes,
A chŵyn yr awel fyth ei frad
Ar fryniau Buallt—lleddfus dôn.’”
—R. BRYAN.