(Vol. II, pag. 90.)
_Breve di Alessandro VI, alla repubblica fiorentina, nel quale si
ordina che il Savonarola venga imprigionato, e mandato a Roma_.[653]
Dilectis filiis salutem et apostolicam benedictionem. Intelligentes,
superioribus temporibus, graves admodum et pernitiosos errores,
iniquitatis filii Hieronymi Savonarolæ Ferrariensis, ordinis fratrum
predicatorum professoris, quos continuo ausus temerarie in ista
nostra civitate, non sine animarum periculo et scandalo plurimorum,
seminare non cessabat; sibique quondam ad nos mandavimus venire, et
se de erroribus predictis excusare, ac etiam nonnulla observare quæ
sibi præcipiebamus, et a predicatione omnino cessare; et eum minime
parere voluisset. Deinde in virtute obedientiæ et sub excomunicationis
latæ sententiæ pena, ipso facto incurrenda, per alias etiam ei
iniunximus, ut in uniendo conventum S. Marci de Florentia cuidam
novæ congregationis Romanæ et Thusciæ provinciæ nuncupatæ, per nos
institutæ, obedi ret; quod minime facere curavit. Ecclesiasticam
censuram in qua continue pertinaciter et damnabiliter insordescebat,
negligendo. Post modum, vero, volentes animarum Chripsti fidelium
saluti consulere, sub excomunicationis latæ sententiæ pœna, per
reliquas nostras in forma brevis literas, etiam mandavimus; ut ipse
Hieronymus in Ecclesiis dictæ civitatis, diebus festivis, dum populi
adesset multitudo, declararetur et pronuntiaretur excomunicatum et
per excomunicato haberetur.[654] Volens, sub simili pœna, omnes
et singuli utriusque sexus tam ecclesiastici quam seculares,
etiam religiosi cuiuscumque ordinis et in quacumque Ecclesiastica
dignitate constituti, ipsum Hieronymum ut excomunicatum et de heresi
suspectum penitus evitarent, nec secum conversarent aut loquerentur,
nec in predicationibus aut quibuscumque modis ipsum audirent, nec
sibi ausilium directe vel indirecte prestarent quomodocumque vel
qualitercumque, nec accederent ad loca vel ad monasteria, ubi ipsum
contingeret residere, prout in singulis literis apostolocis plane
continetur. Cum autem sicut, non absque gravi animi displicentia,
fidedigna quod plurimorum relatione accepimus; prefatum Hieronymum
in sua obstinatione, animo perseverans voluntario, mandata et monita
nostra parvifaciens, in maiori et aliis Ecclesiis dictæ civitatis
predicare, ac diversos errores seminare et populum seducere,
suggerendo, quibusdam falsis rationibus, se excomunicatum non esse
et multa, in fidei Catholicæ ac nostræ huius sanctæ Sedis potestatis
præiudicium, damnabiliter affirmando; et in processionibus publice
incedere et intervenire ac celebrare, et Chripsti fidelibus Eucaristiæ
sacrum ministrare non erubuerit; et quod plurimi cives et incolæ dictæ
civitatis predicationes suas audire, et cum eo conversari, sibique
ausilium et favorem prestare presumpserant et présumant in dies, non
sine animarum suarum periculo; pernitioso quo exemplo et scandalo
plurimorum, vobis prohibitiones nostras scientibus, et in illarum
contemptum id permictentibus a quibus, tamen, cum civitas ista semper
huius sanctissimæ Sedis devotissima fuerit, Nosque continue per utili,
quieti et saluti ac reintegrationi status vestri insistamus. Hæc
expectanda non erant, nec ulterius sub dissimulatione sunt pretereunda.
Nos volentes desuper debite providere, vos attente requiramus et
monemus in Domino. Vobis, nihilominus, in virtute sanctæ obedientiæ
districte præcipiendo, ut per vestram in hanc sanctam Sedem reverentiam
ac devotionem, eumdem Hieronymum ad nos, sub fida et bona custodia
trasmictatis; qui si ad nos veniret et ad cor rediret, intuito etiam
vestro, et quia nolumus mortem peccatoris sed ut convertatur et
vivat; per nos, more pii Patris, benigne recipietur et tractabitur.
Vel saltem, tamquam membrum putridum, in aliquo loco privato bene
observatum recludere debeatis, in quo cum aliquibus conversari et
scandalum ulterius seminari non possit. Quod si forte, quod non
credimus, facere contempseritis; significamus vobis quod, pro servanda
dignitate et auctoritate nostra et huius sanctæ sedis, civitatem
istam vestram, quæ hominem ita pernitiosum, excomunicatum et publice
nuntiatum ac de heresi suspectum, contra mandata nostra, substinere
presumit; ecclesiastico supponemus interdicto et ad alia graviora
remedia, de quibus expedire noverimus, et procedere curabimus.
Datum Romæ apud S. Petrum sub Anulo Piscatoris, Die XXVI Februarii 1498
Pontificatus nostri anno VI.