vi povas atendi min jam morgau. Mi jhus alvenis en Rotterdamo. Mi
havis terurajn malsanojn de maro, sed nun sentas min sufiche bonete
por vojaghi. Bil kaj Koko sanas kiel eble plej bone. Mankas al mi la
tempo skribi pli multe, char mi havas ankorau multon por fari. Ghis
morgau! Kun mil kisoj, via onklino Lotjo.
S-ino Polimo.--Kiam shi forsendis la leteron?
S-o Polimo, _serchante_.--Ho! shi tute ne skribis la
daton... atendu, mi trovas ghin sur la kovrilo..... (_serchante._)
Sed tio estas terura! la shtampajho estas tiel malklara, ke mi ne
povas legi ghin.
S-ino Polimo.--Eble shi venos hodiau!... Chu shi skribis
nenion pri
sia mono?
S-o Polimo.--Nenion.
S-ino Polimo.--Se shi nur ne estus nun venonta. Kara
chielo, imagu al vi, ke shi alvenas, kiam niaj gastoj estas...
S-o Polimo.--Ho tio ne malhelpos. Shi tiam povos tuj
konatighi kun ili.
S-ino Polimo.--Jes, sed mi preferus, se shi venus, kiam ni
solaj estos hejme.
S-o Polimo.--Mia kara, ne maltrankvilighu. (_Post
momento._) Chu vi ekaudis, ke la najbaroj scias pri nia onklino? Mi
jam ekaudis kelkajn aludojn pri shi.
S-ino Polimo.--Kelkajn aludojn?
S-o Polimo.--Jes,... la najbaroj moke parolas pri: _ora_
onklino, pri _diamanta_ onklino kaj cetere; oni jam diris, ke shi
tute _ne_ alvenos. Ankau oni disrakontas, ke shi perdis sian monon,
kaj ke ni estas devigataj transloghighi pro la alta luprezo de nia
domo. Ech la buboj sur la strato moke rigardis min, demandante unu al
la alia: chu la _ora_ onklino jam alvenis.
S-ino Polimo.--Sed tio estas terurega, Fritso. Imagu do al
vi, ke shi _ne_ estas richa, tiam ni _vere_ devos transloghighi,
char...
S-o Polimo, _kolerete_.--Kion do vi pensas pri shi...; mi
rediras, ne maltrankvilighu.... Se mi nur scius, kiam ni povus atendi
shin. (_Oni sonorigas laute._)
S-ino Polimo, _ektimigite_.--Kara Dio! Kiu estas tie!?
S-o Polimo.--Eble jam kelkaj gastoj.
S-ino Polimo.--Ho jes, mi tute ne pensis pri ili. Nu,
Mario do malfermas por vidi kiu sonorigis; ni estas pretaj akcepti la
vizitantojn... Se onklino nur ne alvenos hodiau! (_Eniras la
gesinjoroj Hejno, kaj la gesinjoroj Dalmo._)
SCENO KVINA
GES-oj POLIMO, GES-oj HEJNO, GES-oj DALMO.
S-o Hejno.--Bonan vesperon karaj amikoj, koran gratulon!
S-ino Hejno.--Korajn gratulojn pri la datreveno de la
doktoro! (_Ili donas la manojn al gesinjoroj Polimo._)
S-o Dalmo.--Bonan vesperon! Mi deziras al vi la sanon!
S-ino Dalmo.--Karaj amikoj! mil gratulojn! (_Ili donas la
manojn al gesinjoroj Polimo._)
S-o Polimo.--Mi dankas, amikoj!
S-ino Polimo.--Koran dankon al vi chiuj! Sidighu, sidighu!
(_Chiuj sidighas._)
S-ino Polimo.--La gesinjoroj Smitso ne povas veni, ili
estis tie chi antau momento dirante, ke ili tuj devas vojaghi
Amsterdamon.
S-ino Hejno.--Ho kia bedauro!
S-o Hejno.--Mi tre bedauras, ni sentos lian foreston,
char la kapitano estas chiam tiel bona amuzanto.
S-ino Dalmo.--Tia li estas!
S-o Dalmo.--Mi jam antaue ghojis pro lia cheesto... sed:
"unue la aferoj kaj poste la amuzajhoj", kiel diras la proverbo; ne
vere?
S-o Hejno.--Chu la ekskapitano ankorau ne venis? Ordinare
li estas la unua che la festoj.
S-o Dalmo.--Vi estas prava, sinjoro, ordinare li estas la
unua, sed li..... (_oni sonorigas_)..... ho, jen li, sendube!
S-ino Polimo, _rigardante timete la malfermotan pordon,
mallaute al Polimo_.--Se ghi nur ne estas la onklino!
S-o Polimo, _mallaute_.--Ne timu! Nia onklino nun _ne_
venos, cetere shi kompreneble venos veturile, kaj ni ekaudos la
bruadon de la radoj. (_Eniras Sinjoro Laudo._)
SCENO SESA
LA SAMAJ, S-o LAUDO.
S-o Laudo.--Ha! miaj karaj! (_Donante la manon al la
cheestantoj_)... Kiel vi chiuj fartas?... Doktoro, mi gratulas vin
kaj vian edzinon, kaj deziras al vi ankorau multajn felichajn
jarojn, grandegan klientaron kaj... baldau malgrandan amindan
doktoreton! ha! ha! ha! kiu ankorau chiam mankas en via hejmo.
S-o Polimo, _ridante_.--Mi dankas vin, maljuna amiko, mi
dankas kore.
S-ino Polimo.--Mi dankas, kapitano, sed koncernante la
doktoreton, ni havas ankorau sufiche da tempo.... Sidighu, mi petas!
S-o Laudo.--Ho jes, dankon, mi jam vidas mian seghon sur
ghia ordinara loko... (_Sidighante._) Sed kie do estas nia amiko
Smitso kun lia edzino? Vi do ankau atendas ilin, chu ne?
S-ino Polimo.--Jes, ni _atendis_ ilin, kapitano, sed ili
ne povas veni ili devas vojaghi al Amsterdamo pro neatendita kaj tre
grava afero, ni tial devas nun bedauri ilian foreston.
S-o Laudo.--Jes, tio estas bedaurinda! (_al S-ino
Hejno_) Chu via patrino ne povis veni kun vi, sinjorino Hejno?
S-ino Hejno.--Shi preferis resti hejme! Shi pretendis, ke
shi havas tiom por fari--ho! shi laboras chiam, almenau tion shi
kredas kaj opinias, ke la mastrumo iras nebone, se shi ne zorgas pri
chio.... Tiaj estas la maljunulinoj!...
S-o Laudo.--Tute same kiel mia maljuna panjo!
S-ino Dalmo.--Shi ankorau chiam estas sana, chu ne vere,
kapitano?
S-o Laudo.--Sana! Dank' al Dio, jes! Mi kelkfoje vere
devas pensi, ke shi estas pli forta ol mi mem. Shi legas tute sen
okulvitro... metas ankorau fadenon tra la kudrilo, kvazau shi estis
nur dudek-jara, kaj tamen shi jam estas okdek-kvin!
S-ino Dalmo.--Jam okdek-kvin!... Mirinde! (_Malgranda
silentado_).
(_S-ino Polimo servas la gastojn._)
S-ino Dalmo, _al Dalmo, mallaute_.--Ili baldau venos,
chu ne?
S-o Dalmo, _mallaute_.--Jes.... silentu do!
S-ino Dalmo, _mallaute_.--Oni ne audos min; mi vere
miras, kiel la kapitano ludos sian rolon, kaj kiel li vidighos kiel
nigrulo.
S-o Dalmo, _mallaute_.--Silentu do!
S-o Laudo.--Chu vi audis, gesinjoroj, pri tiu terura
mortigo?
Chiuj.--Mortigo?
Laudo.--Jes! Mi audis antau horo chirkaue, ke maljuna
sinjorino, vojaghante per vagonaro de Rotterdamo al nia urbo, estis
mortigita mezvoje de mizerulo, kiu shtelis de shi multege da mono,
kiun shi portis kun si. (_Mire._) Chu vi tute ne ekaudis pri ghi?
Chiuj.--Ne. Kara chielo. Kia krimo. Kia abomenajho!
S-ino Polimo.--Chu shi vojaghis sola?
S-o Laudo.--Mi ne scias pli, ol mi rakontis...
S-ino Polimo.--Se la mortigito nur ne estas...
S-o Polimo.--Sensencajho! Eble la tuta rakonto ne estas
vera, oni chiam rakontas _tiom_! Kiel do ghi povus okazi!
S-o Laudo.--Oni tamen diregas, ke vere ghi okazis!
S-o Polimo.--Ho, kara kapitano, ne kredu ghin!
S-ino Hejno, _al S-o Hejno, mallaute_.--Kiel ili venas
malfrue! Mi jam de longe atendis ilin!
S-o Hejno, _mallaute_.--Silentu do! Vi perfidos la tutan
shercajhon.
S-o Laudo, _al S-o Polimo_.--Chu vi antau mallonge
ekaudis ion pri via onklino, doktoro?
S-o Polimo.--Ho jes! ni atendas shin eble jam morgau. Mi
jhus ricevis shian lastan leteron.
S-o Hejno.--Kiel neatendite!
S-ino Hejno.--Jam morgau? He!
Ges-oj Dalmo, _kune_.--He!
Laudo.--Domaghe, ke via datreveno ankau ne estas morgau,
doktoro, ni tiam povus festi ghin en cheestado de via onklino. (_Oni
sonorigas lautege._)
S-ino Polimo, _ekterurite_.--Kara Dio!
S-o Laudo.--Eble kliento por vi, doktoro.
S-o Polimo.--Mi ne ghin esperas, kapitano, ni sidas tiel
agrable kune, ke kliento, en tiu chi horo... (_Oni audas lautan
bruadon en la koridoro, post momento eniras Mario._)
SCENO SEPA
LA SAMAJ, MARIO.
Mario.--Doktoro, jhus alvenis maljuna sinjorino, shi staras
kun granda nigrulo en la koridoro, kaj demandas chu vi estas hejme.
S-ino Polimo.--(_Rigardas timete la gastojn, kvazau shi
volus diri: foriru do chiuj. Jen nia onklino, kiu alvenas; malgranda
silento._)
Mario.--Nu, doktoro, kion mi diros al shi?
S-ino Polimo.--Sed kara Fritso, iru do por akcepti shin...
Vi do komprenas, ke ghi estas nia onklino kun la nigrulo. Ili do ne
povas resti en la koridoro!
S-o Polimo.--Chu mi enirigos ilin tien-chi? (_Li
chirkaurigardas konfuze kelkan tempon, sed vidante, ke la gastoj
restas trankvile, li fine eliras, sekvata de Mario._)
S-ino Polimo.--Kiel neatendite! Ni atendis shin nur
morgau! (_Eniras maljuna sinjorino, en la mano shi portas grandan
kaghon en kiu sidas papago. Shi estas sekvata de nigrulo vestita per
livreo; li portas du grandajn valizojn._)
SCENO OKA
GES-oj POLINO, GES-oj HEJNO, GES-oj DALMO, S-o LAUDO,
S-ino PLENVOLO, _la onklino_; BIL, _negro_.
Onklino.--Mi nur timas kara nevo, ke mi ghenos viajn
gastojn.
S-o Polimo.--Ho, kontraue, kara onklino, ili estos tre
felichaj konatighi kun vi. (_Montrante sian edzinon._) Jen mia
edzino, kiu jam tiel longe atendis vin kun malpacienco.
Onklino.--Aminda edzineto, mi kredas! Nu kara nevino, mi tre
ghojas fine vidi vin (_kisas shin_), kaj kore esperas, ke ni baldau
farighos bonaj amikinoj--sed shajnas, ke vi estas iom nervema, estu
do kvieta, kaj ne lasu vin gheni de mi! (_La gastoj starighas
chiuj._)
S-ino Polimo.--Kara onklino, estu la bone venintino en nia
hejmo, mi esperas, ke ghi plachas vin.
Onklino.--Ho, chio shajnas al mi bone tie-chi!
S-o Polimo.--Onklino, permesu, ke mi konigu al vi niajn
amikojn: Gesinjoroj Hejno! Sinjoro Hejno estas advokato, kaj jam de
longe nia amiko... Gesinjoroj Dalmo! Sinjoro Dalmo konatighis kun ni
antau nelonge, li estas negocisto... Sinjoro Laudo, ekskapitano,
kiu vizitas nin preskau chiutage. (_La onklino faras malgrandan
riverencon, la gastoj same ghin faras._)
S-o Polimo.--Chu vi volas sidighi tie, onklino, apud mia
edzino? Pardonu, onklino, ke mi ankorau ne senigis vin de via kagho,
chu vi permesas, ke mi starigu ghin en la angulon de la chambro sur
la tableton? Morgau ni zorgos pri pli bona loko. (_Li metas la
kaghon sur tableton en la fundo de la sceno._) Kia bela birdo! Kaj
ghi parolas, kiel vi skribis al ni!
Onklino.--Ghi diras nur kelkajn vortojn, kiam ghi tion
deziras; mia edzo instruis ilin al ghi; li tre amis la beston.
S-o Polimo.--Kompreneble! (_La nigrulo metas la valizojn
en alia angulon kaj poste sin starigas post la segho de sia
mastrino._)
S-ino Polimo.--Sed onklino, via negro,... via servisto, mi
volas diri...
Onklino.--Li sin nomas Bil, kuzino.
S-ino Polimo.--Ho jes, mi nun memoras, ke vi nomis lin
tiel en viaj leteroj. Chu mi montros al Bil lian chambron? Li eble
estas laca pro la vojagho, kaj Mario povus...
Onklino.--Ho ne, kara nevino, tute ne, unue li estas tre
forta, kaj due mi preferas (se almenau vi konsentas), ke li restu
hodiau vespere post mia segho, li tiel kutimas servi min, kaj... mi
pensas, ke viaj amikoj, kiuj sendube ankau farighos la miaj,
bonvolos iom konatighi kun Bil.
S-ino Polimo.--Chu vi mem ne estas laca, onklino? Chu vi
ankau trinkos teon, au chu vi deziras, ke nia servistino aranghu
por vi...
Onklino, _ridetante_.--Mi do jam diris, kara nevino, ne
maltrankvilighu pro mi; mi estas tre kontenta, ke mi min trovas en
tia bona kaj amika societo. Faru kvazau mi loghus jam de longe che
vi.
S-ino Polimo.--Kaj Bil? Onklino?
Onklino.--Ho, li neniam prenas ion en mia cheesto, li jam en
Rotterdamo trinkis kaj manghis....
S-ino Hejno, _mallaute al Hejno_.--Mi vere admiras la
kapitanon, li vidighas kiel vera negro. Kie do li prenis tiun
livreon?
S-o Hejno, _mallaute_.--Kaj rigardu lian edzinon; shi
estas vera Amerikanino. Mi ne rekonas shin!
S-ino Hejno, _al Onklino_.--Estas esperinde, sinjorino, ke
tiu chi urbo plachos al vi.
Onklino.--Mi tute ne dubas pri tio, sinjorino.
S-ino Hejno.--Chu jam estas longe, de kiam vi forlasis
Europon?
Onklino.--Jes, jam tre longe, mi estis nur dudek-jara, kiam
mi iris Amerikon kun mia edzo.
S-o Hejno.--Via edzo estis kuracisto, chu ne vere?
Onklino.--Jes sinjoro, kiel mia nevo....
S-o Polimo.--Tamen li estis multe pli instruita ol mi....
Vocho el la angulo de la scenejo.--La doktoro estas fripono.
(_La gastoj laute ridegas._)
S-ino Polimo.--Jen la papago, he! ghi parolas klare...
S-o Laudo.--Chu via birdo chiam tiel bone parolas
sinjorino? Mi estas surprizita; ion tian mi neniam ekaudis.
S-ino Hejno.--Sed _kiun_ doktoron ghi celis?
S-o Hejno.--Eble ghi celis nian amikon! ha! ha! ha!...
(_La gastoj ridegas laute._)
S-o Polimo, _sherce_.--Via papago jam volas malamikighi
kun mi, kara onklino.
Onklino.--Lasu ghin nur paroli! Ghi ne scias, kion ghi
diras.
La vocho el la angulo.--Fritso trinkas bieron! (_Chiuj
ridegas._)
S-ino Dalmo.--Chu li scias paroli ankorau pli multe,
sinjorino?
Onklino.--Ankorau kelkajn frazojn; ju pli oni parolas en
chambro, des pli ghi ankau parolas; kelkfoje tamen ghi ne malfermas
la bushon dum tuta tago.
S-ino Dalmo.--Mirinde!
S-o Polimo.--Mi tre ghojas, ke vi alportis ghin, onklino,
ghi vere povas amuzi la societon.
Vocho el la angulo.--La doktoro estas fripono. (_La gastoj
ridegas._)
Onklino, _al Bil_.--Bil, metu tukon super la kagho.
Bil.--Jes ma'm![10] (_Bil malfermas valizon, elprenas tukon
kaj metas ghin sur la kaghon kaj refoje starighas post la onklino._)
S-ino Hejno, _mallaute_.--Sed tio estas mirinda! Mi ne
komprenas, kie ili prenis tiun parolantan papagon.
S-o Hejno, _mallaute_.--La papagon ili eble prunteprenis
ie, sed kompreneble ghi ne parolas...
S-ino Hejno, _mallaute_.--Ni chiuj ghin audis!
S-o Hejno, _mallaute_.--La vocho estos de iu, kiu sin
kashis post la pordo.
S-o Laudo, _al Onklino_.--Chu vi volas vendi vian
papagon, sinjorino? Mi deziras posedi tian parolantan birdon.
Onklino.--Mi jam havas ghin dudek jarojn sinjoro, kaj
intencas ghin havi ghis mia morto, almenau se miaj genevoj ne estos
ghenataj de ghi.
S-o Polimo.--Kontraue.
S-ino Polimo.--Kara onklino, pri kio vi pensas; ni vere
jam amas la birdon.
Onklino.--Koko estas tre dolcha papago, ghi mordas neniam.
S-o Polimo.--Ho, ni baldau farighos bonaj amikoj, la birdo
kaj mi.
Vocho el la angulo.--La doktoro estas fripono. (_La gastoj
ridegas._)
S-o Polimo, _flanken_.--Malbenita besto!
Onklino.--Chu vi bone metis la tukon Bil?
Bil.--Jes ma'm!
S-ino Hejno, _mallaute al Hejno_.--La kapitano estas vere
aktoro, rigardu, kiel grave li rigardas nin.
S-o Hejno, _mallaute_.--Jes, sed lia edzino superas lin!
Mi neniam povis kredi, ke shi tiel bone taugis por la teatro.
S-ino Dalmo, _al Onklino_.--Chu via servisto nur parolas
angle, sinjorino?
Onklino.--Jes, nur angle.
S-o Laudo.--Se vi konsentas, sinjorino, mi instruos al li
nian lingvon.
Onklino, _ridetante_.--Mi dankas vin, sinjoro. Bil lernos ja
nian lingvon baldau sen instruisto; li jam bone ghin komprenas, char
en Chikago, mi parolis kun mia edzo nur nian gepatran lingvon. Chu ne
vere Bil?
Bil.--Jes, ma'm!
S-ino Hejno, _mallaute al S-o Hejno_.--Strange, ke shi
ne parolas pri sia _mono_.
S-o Hejno, _mallaute_.--Atendu nur.
S-o Dalmo.--Chu vi havis belan marvojaghon, sinjorino?
Onklino.--Tre malbelan.
S-ino Polimo.--Onklino skribis al ni pri tiu vojagho; la
vetero estis sufiche beleta, sed shi terure suferis pri la
marmalsanoj.
S-o Laudo.--Kaj oni diras, ke tio estas tre malagrabla
malsano.
S-o Polimo.--Malagrabla, jes; sed feliche ne danghera.
La vocho el la angulo.--La doktoro estas fripono. (_La
gastoj ridegas._)
S-o Polimo, _mallaute_.--Malbenita birdo! atendu nur, mi
baldau igos vin senti, ke mi estas tia.
Onklino, _al Bil_.--Bil, portu kokon ekster la chambro.
Bil.--Jes ma'm. (_Li ghin faras kaj revenas, reprenante sian
lokon._)
S-ino Polimo.--Ho kara onklino, ghi tute ne ghenas nin!
Onklino.--Sed ghi ghenas min; ghi farighas tro brua, kaj
tion mi ne amas.
S-o Hejno, _al Onklino_.--Diru fojon, sinjorino, chu oni
ankau ludas komedietojn en Ameriko?
Onklino.--Ho jes, sinjoro!
S-ino Hejno, _al Onklino_.--Chu la negroj ankau kunludas?
Onklino, _kun surprizo_.--Ho jes!
S-o Hejno.--Chiuj negroj en Ameriko estas nigraj chu ne?
En nia lando trovighas nigruloj, kiuj tamen _ne_ estas negroj.
Onklino, _ne respondas_.
S-ino Hejno.--En nia lando ech trovighas nigruloj, kiuj
estas kapitanoj, chu ne vere sinjoro Laudo?
S-o Laudo.--Ho sendube! (_al Onklino._) Chu estas jam
longe, de kiam vi perdis vian edzon, sinjorino?
Onklino.--Ne sinjoro, mia edzo mortis antau kelkaj monatoj.
S-o Hejno.--Mi iam ekaudis, ke la vidvinoj en Ameriko tre
baldau reedzinighas. (_Onklino ne respondas, S-o Polimo rigardas
S-on Hejno kolerete._)
S-ino Hejno.--Eble tio dependas de la richeco de la
vidvinoj, kiel ankau en nia lando.
S-o Laudo.--Nu, mi estas fraulo _maljuna_, sed fraulo
kun _juna_ koro, kaj, se mi ekkonus bonan vidvinon, kiu akceptus mian
manon, mi vere....
S-o Hejno.--Vi tiam ekprenus shin!
Laudo.--Volontege! Sed nur kondiche, ke shi posedus 100 000
dolarojn!
S-ino Hejno, _montrante la onklinon_.--Mi supozas, ke
onklino posedas ilin. Vi estus bela paro! (_Oni eksonorigas du fojojn
tre laute._)
Onklino, _rigardas ekterurite la gastojn, sed ne respondas.
Poste al Bil._--Diru Bil, tiu chi domo shajnas al mi frenezulejo!
Bil.--Jes ma'm!
Mario, _ekstere, che la pordo_.--Doktoro! alvenis refoje
maljuna sinjorino kun negro, ili estas en la koridoro, kaj la
sinjorino diris, ke shi estas via onklino el Ameriko!
S-ino Hejno.--Kara Dio! Jen la vera onklino!
Chiuj, _konsterne rigardas al la pordo, la unue veninta
onklino ellasas krion kaj eksvenas. Bil chirkaurigardas kolere.
Subite eniras dua sinjorino strange kaj ridinde vestita, kaj portante
malplenan kaghon. Shin sekvas negro, same vestita strange, sed per
livreo multkolora, li portas du grandajn antikvajn pluvombrelojn kaj
grandan kofron, li terure rulas siajn okulojn._
SCENO NAUA
LA SAMAJ, GES-oj SMITSO.
Dua Onklino, _enirante kun multe da bruado_.--Kie do estas
mia kara nevo? Kial li ne iras al mi renkonten por chirkaubraki min?
Ho mi estas konvinkita, ke li alprenos min en sian hejmon, kvankam
oni forshtelis mian tutan monon... (_Subite shi ekvidas la unue
venintan negron kaj lian mastrinon, shi ellasas lautan krion, ankau
eksvenas kaj ekfalas en la brakojn de la due veninta nigrulo. Brua
movado inter la gastoj, kiuj chiuj starighas._)
S-ino Polimo.--Kio do okazas? Chu mi songhas? Chu chiuj
homoj farighis frenezaj?.. Fritso! helpu do nian onklinon, shi perdis
la konscion.
S-o Polimo, _iras al la unue veninta onklino kiu iom post
iom rekonsciighas, la alia onklino same rekonsciighas kaj
chirkaurigardas terurite. La gastoj silente forshtelighas el la
chambro, unu post la alia._
SCENO DEKA
GES-oj POLIMO, S-ino PLENVOLO, BIL, GES-oj SMITSO
S-ino Polimo, _al la dua onklino_.--Kion signifas tio,
sinjorino? Kiu vi estas? Kion vi deziras?
Dua Onklino, S-ino Smitso, _preskau
plorante_.--Pardonu min, kara amikino. Estas mi, via fidela Karolino.
S-ino Polimo.--Kaj tiu negro?
S-o Smitso, _la due veninta negro_.--Mil pardonojn,
sinjorino Polimo, mi estas Smitso.
S-o Polimo.--Sed kion do vi volas?
S-ino Smitso.--Ni volis nur sherci, ho ve!... Ni volis nur
ludi malgrandan komedieton, sed tute ne pensis, ke via onklino jam
alvenis. Ni nur volis surprizi vin, kiel via onklino el Ameriko. (_Al
la vera onklino._) Estimata sinjorino! Ni ne intencis ofendi vin....
Ho! mi mortos pro honto... kompatu nin!... pardonu nin! ho pardonu
nin! (_Shi ploras._)
S-o Smitso, _al onklino_.--Mi volas fari chion, kion vi
postulos de mi, estimata sinjorino, mi ech volas mortpafi min, se tio
povas kontentigi vin... mi... mi... ho ve!..
Onklino, _bonkore_.--Mi _nun_ komprenas chion, miaj amikoj,
kaj mi pardonas vin chiujn fundkore; bonvolu diri la samon al la
aliaj, mi petas; char mi tre bedaurus, se miaj genevoj malamikighus
kun bonaj homoj pro mi, kaj nun iru kviete hejmen. (_La geedzoj
Smitso honte foriras._)
SCENO LASTA
GES-oj POLIMO, S-ino PLENVOLO, BIL
S-ino Polimo--Ho kara onklino, kion vi do devas pensi pri
ni! Mi nun...
S-o Polimo.--Auskultu, kara onklino! Al chiuj, kiuj
hodiau vespere tiel ofendis vin, mi malpermesos por chiam la eniron
en mian domon. Mi ne rigardos ilin plu kiel miajn amikojn, char mi
neeble povus forgesi kaj pardoni la abomenan shercon, kiun ili faris.
Mi tuj skribos al chiuj.
Onklino, _ridete interrompante lin_.--Vi skribos, ke mi
pardonas ilin, kaj ke mi ne deziras, ke la reciproka amikeco, kiu jam
tiel longe ekzistas inter vi, estus rompita pro mi....
S-ino Polimo.--Kaj vi restos che ni, chu ne vere, kara
onklino?
Onklino.--Nu, mi pensas, ke mi faros plej bone restante,
char via domo plachas al mi! Chu vi ne same opinias tion Bil?
Bil.--Jes ma'm!
S-ino Polimo, _kisante onklinon_.--Kara onklino, mi dankas
vin, vi estas vere tro bona por ni!
S-o Polimo.--Kara onklino, vi estas anghelo!
Vocho el la koridoro.--La doktoro estas fripono!
H. J. Bulthuis.
PIEDNOTO:
[10] Jes sinjorino.
OKA MENCIO
LA SINOFERO
I
Karlo estis dekjara kiam lia patro, la fama esperanta poeto
Kantamant, adoptis kiel filinon malgrandan knabineton, Johaninon,
sesjaran filinon de sia plej kara amiko, kiu estis jhus mortinta,
lasinte shin en plej kruela malricheco.
La knabineto estis charma, kun dolcha vizagho, grandaj bluaj okuloj,
blondaj haroj, kaj afabla iom malgaja mieno, kiun malofte lumigis
rapida rideto. Neniam havinte gefratojn, chiam vivinte apud patro
premata de malricheco kaj malsano, shi neniam konis la ghojojn de sia
agho, kaj shia farto estis shancelighanta; shi estis malgranda,
timema, kortushanta en siaj funebraj vestoj. De l' unua tago, Karlo,
granda kaj forta, sin faris shia protektanto.
La du infanoj ludadis kiel gefratoj. Je l' unua fojo, Johanino konis
la plezurojn de l' aliaj infanoj; shi ne estis plu sola, en la mizera
patra domo; shi havis afablan kunludanton, kiu konigis de shi la plej
belajn kaj richajn ludilojn, kiujn li estis ricevinta de sia patro.
Kaj baldau shia malgajeco vaporighis, shia vizagho roze kolorighis,
kaj shia rido ekbruis sonora en la vasta domo.
Sed, siaflanke, Johanino estis por Karlo la amikino, kiu igis la
ludojn pli interesaj, la domon pli shatinda. Kaj por Kantamant, shi
estis la filineto, kies mankon apud sia filo li tiel ofte bedauris.
Tiel afabla, dolcha por chiuj, tiom amata de l' servistoj, kiom de l'
majstro kaj de Karlo, shi farighis la hejma feino, per kiu chiu estis
pli felicha, chio pli brila, kvazau se la aera estajho, sendita de
l' dioj, estis alportinta, en la vastan domon, la premion de l'
boneco de Kantamant por la kara orfino.
Kaj li, la granda poeto, dedichis al shi siajn plej belajn poemojn,
tiujn, kie li kantis la infanecon, kaj kiujn chiu parkere scias en
Esperantujo.
Post du jaroj, kiam Johanino, okjara, forlasis siajn funebrajn
vestojn, neniu estus rekoninta la malfortan filineton, kiun chiu
plendis, vidante shin sekvantan, maldikan kaj plorantan, la
enterigiron de shia patro.
Tiun tagon, Kantamant, kisante shian frunton, diris al shi:
--Chu vi estas felicha kun ni, filino mia?
--Ho! jes, Sinjoro,--shi diris.
--Kial vi chiam min nomas Sinjoro, karulino? Chu mi ne vin amas kiel
patro?
--Ho! vi min amas, kaj mi vin amas... pachjo!
--Johanjo kara!
Karlo, kiu ghis tiam diris nenion, iris al shi:
--Kaj min, fratineto, chu vi min amas?
Johanino lin prenis inter siaj brakoj, kaj, lin kisante:
--Vi ghin vere scias, Karchjo mia.
--Kara Jonjo!
Kaj, de tiu tago, ili chiam uzis nur tiujn karesajn nomojn, "pachjo,
Karchjo, Jonjo", kiuj estis por chiu el ili kiel la esprimo mem de
iliaj amsentoj, la eljheto de iliaj nedisigeblaj animoj.
II
Karlo havis amikon je sia agho, Frederikon, la solan el chiuj siaj
kunlernantoj, kiun li estis felicha akcepti hejme. Ili ambau
simpatiis pro simileco de karaktero, sama emo al boneco, poezio kaj
revado. Ilia plej granda plezuro estis, sidante en la laborchambro
de Kantamant, auskulti lin kiam li legis siajn novajn poemojn; kaj
iliaj infanaj animoj kune malfermighis al la flugado de la lulantaj
ritmoj.
Baldau, Johanino kutimis cheesti je tiuj legadoj, kaj shi ankau
sentis poetan animon, kiu vekighis en shi. La tri infanoj komprenis
tiel bone, tiel profunde, la plenan belecon de l' versoj de
Kantamant; kaj ili pro ghojo ploris, kiam li dedichis al ili sian
faman poemon:
Nur vin rigardante, mi estas felicha...
Karlo kaj Frederiko staris apud la apogsegho de Kantamant, dekstre
kaj maldekstre, unu manon apogitan sur la shultro de l' poeto,
legante kun li la novajn versojn. Kaj Johanino, iom post iom,
alproksimighis, fine sidighis sur la genuoj de sia adoptinta patro,
kaj, tuj kiam li finis sian legadon, shi chirkauis lian kolon per
siaj malgrandaj brakoj, kaj lin kisis, dirante: