man, dat scheelt ommers dag en nacht! Wat zeit me vrouw laast, toe ze
met de schoonmaak me ouwe spulle voor de dag haalde, en me korte broek
voor d'r lijf hieuw, om te kijke of er ook altemet de mot in zat:
"dikke," zeit ze, "'t is toch zonde van je kuite, hè? Vroeger ha' je 'r
nog wat an, as je voor de stasie uit gong, maar wat doet 't er nou toe
of je 'n paar goeje beene het? Nee," zeit ze, "as je mijn nou vraagt,
dan mocht 'k je toch heel wat liever zien in je ouwe goed." En gelijk
het ze. As je ouwers er voor gezorgd hadde, dat je welgeschape in de
wereld was gekomme, dan sting zoo'n pakkie goed, zie je, 't sting
degelijk, effetief degelijk, dat sting 't. As je maakte, dat je kouse en
je korte broek glad over je beene zatte; as je schoene met de zillevere
gespies--daar 'k nou brossies voor me vrouw en me dochter van heb late
make, omdat ze mijn toch niet meer te pas komme--glomme as 'n spiegel;
as je jas, van vore ope, van achtere wat krappies zat, dat ie goed in
de holte van de rug viel; as je 'r dan nog voor zorregde, dat je boord,
je hallefehempie en je beffie helder wit gestreke ware, en je zette je
driekante steek met de lange lamfer 'n ziertje schuins op je hoofd, dan
mochte ze na je kijke, hoor! as je, met 'n militaire stap en je elleboge
buitewaars, voor de stasie uit gong. En dan voelde je zellevers ook wel,
da' je 'r weze mocht.--Nou drage we 'n hooge hoed, 'n sluitjas en 'n
lange broek. En as dat nou mooijer mot weze as 't genige wat we vroeger
droege, dan is 't mijn goed, maar _ik_ kan er 't moois niet in zien."
"En ik niet," zegt Pietersen. "'t Mocht ouwerwes weze: 'n steek en 'n
korte broek, maar 't sting goed, hoor! en 't hoorde er hij."
"Dat deej 't," stemt van Soelen toe.
"'k Zei laast nog tege me vrouw," zegt Pietersen, "toe hier 'n
begraffenis voorbij gong en we nog weer 's ophaalde hoe die er vroeger
uitzag: "nee," zeg ik, "ze magge prate wat ze wille, maar as _dat_ nou
'n lijkstasie mot heete, dan kan ik niet zegge, dat er heel veel stasie
meer an is.""
"Wat zou 't!" roept van Soelen uit. "As 'n vroegere begraffenis 'm
over de strate bewoog, dan zag je ies daar je eerbied voor kreeg as
't voorbijgong, hè? en 't zat 'm daarin dat alles zooveel meer solied
was as 't nou is. Neem de lijkkoes nou maar 's, zooas wij die hebbe
gekonne, 'n goeije twintig jaar terug: alles fluweel, van bove tot
beneje, met dikke kwaste en franje, hier en daar effetjes met koorde
opgenome,--sting dat niet goed? en sting dat niet beter as 't ope
kassie, dat ze 'r nou voor gebruike? En dan de dekkleeje, die de pêrde
over d'r hals en over d'r heele lijf tot op d'r hakke honge, sting dat
ook niet beter as 't smalle lappie lake, dat nou, an weerskante van 't
schoffie, na beneje hangt? Maar 't ergste is, dat ze de dragers, die
vroeger in d'r lange mantels, achter mekaar, rechs en links van de wage
liepe, nou twee an twee, in d'r sluike jasse, d'r achter late loope,
want nou leutere ze en lache ze, dat 't 'n schandaal is voor de mense,
die er voorbij loope. 'k Bin zóó niet," roept van Soelen uit--van wege
zijn corpulentie niet zonder moeite het eene been over het andere
slaande--"'k bin zóó niet, da' 'k ieuwers 'n hekel an heb alleenig
maar omdat 't nieuw is, en 'k zal niet zegge, dat 't nou niet beter
is as vroeger, dat de wage niet meer door de stad holt as ie terug
komt, en dat de dragers er niet meer in zitte te rooke en met d'r
beene te slingere; maar dat, alles bij mekaar genome, 'n tegeswoordige
begraffenis er bij gewonne het bij 't genige dat ie vroeger is
geweest--nee, hoor! dat maakt niemand me wijs.--En 't beroerste is--alla
Pieterse, geef mijn nog 's 'n hallefie..."
"Koman," zegt Hinsen, door het goede voorbeeld aangemoedigd, "geef mijn
dat ook maar 's."
"'t Beroerste is," herhaalt van Soelen, "dat je er vroeger 'n goed stuk
brood mee verdiende en dat je 't nou voor 'n schijntje mot doen. _Ik_
heb begraffenisse gekonne, daar je 18 tot 20 gulde mee verdiende,
behalve je lamfer en je hanschoene, en vraag daar nou 's om! As je
vroeger 'n goeje dertig jaar had meegeloope, dan was je binne, hoor!
en kon je d'r van renteniere, net zoo goed as 'n makelaar van de
spekelasie, maar lap 'm dat nou 's! Maar in die jare was er ook niemand,
die an begraffenismaatschappije docht, en je deej met je tiene, zal 'k
maar zegge, daar je nou met je honderde voor staat. Want nou draagt
alles. Of je bakker, of krante-ombrenger, of kruijeniersknecht
bent--zoodra 'r wat te drage valt--pak an maar--'t is alweer mee genome,
en 'n uurtje uitbreke, dat kan 'n ieder. Maar in vroeger jare zat 't in
vaste hande; je was er koster, of barbier, of tafelknecht bij, en je
bediende in Artis, Felix of 't Park. En dat je zoo doende an de kost
kwam--dat vraag 's an van Meerse, die de laaste jare dat ie tafeldiende,
geen kouwe soupee's meer annam. "'k Wil nog wel 's diene," zei ie,
"maar dan luuks; as 't de moeite niet waard is, dan stuur 'k 'n ander om
't hallefie."--Nou het ie zes huize in de stad; 'n zoon, die voor dominé
leert en, met ze vrouw en ze kindere, leeft ie royaal van de huur."
"En zoo kan 'k er wel meer," verklaart Pietersen, de weer gevulde
glaasjes op tafel zettende. "Daar hei je Tielemans van hierover,
Grondert uit de Westerstraat, bove de fruitwinkel, en Beverse, die dan
nou weer in Weesp woont, waar ie vandaan komt--allemaal ouwe ansprekers,
die van d'r cente leve, en goed ook."
"Maar nou nog 's wat," zegt Hinsen, "hoe komt 't toch, dat van Vliet,
van de Lijnbaangracht, d'r zoo goed schijnt bij te kanne? 'n Poosie
geleje sta 'k met Smulders te prate, en die wist me te vertelle, dat ie
passies 'n huis in de Gousblomstraat gekocht mot hebbe. Is dat doojefons
zoo goed, daar ie bode bij is?"
"Wat 'n wonder!" roept van Soelen uit. "'t Is dat je 'r nog maar zoo
kort bij bent, maar anders zou je wete, dat "Zorg voor de Toekomst",
daar hij dan bode bij is, almee tot de grooste hier in de stad hoort. En
as je _dat_ het, as je bij 'n doojefons bent daar honderde en honderde
bij verassereerd binne--ja nou, dan is er nog wel wat te verdiene, want
alle weke komt ie de dubbeltjes ophale, en zoo komt ie bij de mense an
huis, hè?"
"Waardoor ie," zegt Hinsen, "nog 's eer as 'n ander weet wanneer er
iemand begrave mot worre.--Verdikke, ja!" roept hij uit, "dat mot je
niet uitvlakke."
"Om de weerga niet!" bevestigt van Soelen. "As ie merkt, dat er een
ziek is, dan vigeleert ie natuurlijk op de begraffenis, en zoodra dat ie
hoort, dat ie dood is, dan gaat ie d'r na toe met de cente van 't fons.
"Asjeblieft juffrouw," zeit ie dan met 'n mooi praatje, "daar was 'k al
met de duite. U most vijf en negetig gulde uit 't doojefons trekke, as
uws man kwam te valle, daar bin je eerlijk voor verassereerd, en daar
legge ze dan nou ook: 'n briefie van zestig, één van vijf en twintig en
twee rijksdaalders,--hier is uws geld. En as je nou wil, dat je je eige
met niks het te bemoeie, en dat uws man 'n fesoenlijke begraffenis zal
hebbe, zooas ie het geleefd, dan hei je 't maar voor 't kommandeere en
dan zorreg ik voor alles. Negetig gulde hoeft 't niet eens te koste,
want, as ik 't zal doen, dan houw je nog over, let maar op.--Hoeveel
jonges het u? Drie, zeit u, drie en een schoonzoon? Goed; da' 's één
koes. En hoeveel mans-leje van uws famielje binne d'r, die gevraagd
motte worre? Door mekaar vier van uws kant en vier van uws mans kant,
zeit u? Heel goed--da' 's acht, da' 's dus nog twee--da' 's drie koesse.
Drie volgkoesse, met koesier en pallefrenier in groote rouwleverei en de
stasiewage voor uws man, met zwarte pluime,--da' 's zóóveel. En hoeveel
dragers motte d'r weze? Zalle we 's twaalf zegge? Twaalf dragers, da' 's
heel netjes en heel fesoennelijk. Vin u dat goed, zeit u? mooi zoo.
Twaalf dragers dus. Dan krijge we 'n zwarte kist natuurlijk, van echt
greine hout, met uws mans naam, en de dag en 't jaar van ze geboorte en
sterreve d'r op in vertinde spijkertjes. Dat staat nog 's fijnder, zal
'k 's zegge, as die witgeschilderde letters. Vin u dat ook niet? Bestig.
'n Zwarte kist dus met vertinde spijkerkoppies, dat komt, met de dragers
mee, op zooveel. Dan hebbe we nog de koste op 't kerkhof voor 'n mooi
graffie onder de treurboome, as 'k dat krijge kan, maar dat zal wel, en
de kleinere onkosten voor fooije en zoo, dat maakt, alles met mekaar,
as ik d'r ook nog 'n paar cente an verdiene zal, en dat mag wel,
tachetig gulde.--Kijk u nou 's hier. As u dat nou goedvindt, dan wil 'k
voor dat geld 't heele zaakie anneme, maar dan is ook alles en alles d'r
onder begrepe, behalleve natuurlijk de koffie en de broodjes op de dag
van de begraffenis, die voor uws koste blijve. Zalle we dat dan maar zoo
afgesproke houwe? Heel goed; dan houwt u vijftien gulde,--daar legge
ze,--ziet u wel? en dan neem ik de rest maar weer mee en zorreg voor
alles. En tevreje zal je weze, daar hei je geen nood voor."
"An die tachetig gulde," zegt van Soelen--zijn sigaar, die onder het
verhaal uit is gegaan, weer aanstekende--"verdient ie er dertig; en dat
ie drie van die begraffenisse achter de rug het, as je 'm om de klok van
ellefe tegekomt, da' 's voor hem doen niks ongewoons."
"Drie?" vraagt de cyperse. "Hoe kan ie voor ellefe drie keer begrave?"
"Maar waar kom je vandaan man, dat je dat niet weet!" roept van Soelen
uit. "Hei je dan nog nooit 's gezien, dat ie 'm poest, as ze 'n poosie
an de gang binne?"
"Wat zeg je nou?" vraagt Hinsen, groote oogen opzettende,--"poest ie
'm?"
"Wel ja, mens, hij poest 'm.--Dat je dat nou toch nooit 's gezien het,
en je het toch ook al 's met 'm begrave! Afijn, maar ie doet 't; en zoo
haalt ie de drie begraffenisse voor ellefe. Kijk maar.--Late we nou maar
's zegge, dat ie mot begrave om nege uur, om half tien en om tien uur;
dan maakt ie, dat de eerste percies op tijd begint. Klokslag negene
rijje ze weg, en dan zorregt ie d'r voor, dat ie pal achter de wage
loopt. Eigelijk mot ie wel voor de stasie uit loope, omdat ie 'm het
angenome, maar dat doet ie niet, omdat 't niet in ze kraam te pas komt,
want as ze nou 'n endje gereje hebbe, en ze slaan 'n hoek om, van de
gracht de straat in of omgekeerd, dan trekt ie d'r tusse uit, gaat 'n
sigarewinkeltje of ieuwers anders in--wat ze uit de volgkoesse niet zien
kanne, omdat eerst al de dragers komme, voordat de eerste koes de hoek
om slaat--en dan loopt ie op 'n draffie of, as ie kan, pakt ie de tram,
na ze tweede begraffenis. Daar doet ie natuurlijk net eender; en zoo kan
ie om tien uur voor de derde keer antreje, en het ie d'r al twee achter
de rug."
"Verdikke," roept Hinsen uit, "die is gogem!"
"Glad genoeg," verklaart van Soelen. "En as 't ongeluk wil, dat deze
of gene van de famielje, door de eene of andere omstandigheid, d'r
achter is gekomme, dat ie d'r van door is gegaan, dan het ie ze praatje
natuurlijk klaar. "Ziet u juffrouw," zeit ie, "as ik 'n begraffenis heb
angenome, dan mot 'k zooveel as overal te gelijk weze. Eerst zorreg ik
d'r voor, dat de stasie an de gang is, en as ze onder weg binne, dan'
kan 'k wel 'n oogeblikkie gemist worre, en loop 'k langes de korste weg
na 't kerkhof, om te kijke of daar alles klaar is as uws man komt. Het
uws neef me daar niet gezien, toe ze daar kwamme, zeit u? Nou, dan mot
'k toe zeker bij 't graf geweest zijn, om te kijke of de touwe en de
dwarsleggers klaar lagge. En daar ook niet, zeit u, toe ze effetief an
't begrave gonge? Ja, dan ben 'k toe zeker alweer an de wachtkamer
geweest, om te kijke of de pallefreniers bij de koesse stinge, as uws
famielje terugkwam. En as dat in orde is, dan gaan ik me gang, ziet u,
want ik heb meer te doen."
"Zoo doet ie net wat ie wil!" roept van Soelen uit, "en verdient ie dik
cente.
"Maar--van geld gesproke--nou mo' 'k je toch 's wat vrage. We hebbe 'n
afspraakie, hè, dat as ik 'n begraffenis heb, dan draag jij mee, en hei
jij er een, dan ik. Nou hei je dit jaar vast al zes keer met mijn
gedrage, maar ik nog maar eene keer met jou. Je het toch niks meer
gehad, hoop 'k?"
"Zou je nou toch waarachtig denke, da' 'k je op de hak wou neme?" vraagt
Hinsen verontwaardigd.
"Nou," antwoordt van Soelen, "dat zou de eerste keer niet weze, dat me
dat overkwam. Maar alla, je bint er nog maar kort bij, en we zalle dan
maar hope, dat 't jou ook nog 's voor de wind zal gaan."
"'k Help 't je wensche," zegt Hinsen, door een zucht te kennen gevende,
dat de wind in dat geval uit een tegenovergestelden hoek zal moeten
waaien. "'k Heb dit jaar nog niks anders gehad as juffrouw Trapman, da'
's de heilige waarheid," verzekert hij, "en daar ben je bij geweest.
Maar as je nou nog 's 'n poosie wacht, dan hè' 'k er weer een; en da' 's
'n goeje."
"En wie is dat?" vraagt van Soelen.
"Da' 's juffrouw Willemse, uit de Westerstraat," antwoordt Hinsen; "'t
mens is zes en tachetig, en..."
"Nou, da' 's nou ook wat!" roept van Soelen uit, Hinsen met een leuk
gezicht aanziende.
"Nou ook wat?" herhaalt Hinsen verbaasd, "wat meen je daarmee?"
"Och man," zegt van Soelen met een korten lach, "zoo kan je me de
begraffenis van me eige vader wel belove, hè! Wel ja," roept hij uit, in
antwoord op een vragenden blik van zijn confrater, "Juffrouw Willemse
da' 's net zoo goed as me bloed-eige grootmoeder, zal 'k maar zegge! 't
Mens woont zeker al vijftig jaar bove me ouwers, en aldoor omgang met
d'r gehouwe, hoor. 'k Kan me eige nog best herinnere, da' 'k, als zoo'n
aap van 'n jonge, alle dage bij d'r bove most komme, omdat ze van d'r
eige geen kindere had, en dan was 't aldoor: "och, wat 'n aardig
joggie!" en: "och, wat 'n lief bellefleurtje!" en al die viere en vijfe
meer. Van me trouwe af komt ze bij mijn over de vloer en wij over de
hare, en nog geen zes weke geleje, toen ze begon te krukke, het ze me
gezeid, dat, as 't ongeluk wou, dat ze kwam te valle, ikke voor d'r
begraffenis most zorrege en niemand anders."
"Maar van mijn is 't famielje!" roept Hinsen uit, die door de
mededeeling van de intieme vriendschapsbetrekkingen tusschen de van
Soelens en de Willemsens bijzonder onaangenaam is verrast. "Mijns vrouws
moeders moeder is d'r bloed-eige zuster, en nou ik ook bij 't vak
gekomme bin, zal ze d'r eige famielje toch niet voorbijgaan voor 'n
vreemd."
"Ja, daar zal ze wat om male!" zegt van Soelen. "'k Zal niet zegge, as
je d'r zoon of d'r broer nog was, maar as je verder in de parmetasie
komt, en dan nog wel van je vrouws kant--dat het niks meer te beduije,
hoor. Mijn het ze gezeid, dat ze 't beschreve had; en as zoo'n oud mens
dat het gedaan, dan verandert ze 't ook niet meer. 'n Draagplaas man,
da' 's alles wat ervoor je op zal zitte, en daar zal je tevreje mee
motte weze."
"Maar daar bin 'k _niet_ tevrede mee," verklaart Hinsen; "as d'r
famielje sta 'k er 't naaste toe; en da' 'k met al me kindere 'n
voordeeltje best gebruike kan--dat zou toch wel wat heel erg weze, as
ze dat over 't hoofd zou zien."
"Afijn, we zalle zien!" roept van Soelen uit, "'t mens is nog niet dood
en we kanne d'r nog wel eerder onder legge as zij. 't Zou de eerste keer
niet weze, dat iemand gezond na bed ging...."
"En dood opsting," zegt Pietersen met een lakoniek gezicht.
"Nou," roept van Soelen uit, "nou mot hij ook nog 's wat zegge,
hè!--Spot niet, Pieterse, 'n mens kan nooit 's wete wat 'm nog bove ze
hoofd hangt.--Maar 't wordt onze tijd, cyperse. De dooje hebbe niks te
doen en kanne wel wachte, maar de levendige hebbe d'r zake en wille op
z'n tijd gehollepe weze.--Zalle we dan gaan? Koman dan maar.--Hei, daar
hei je mijn hoed! Wat van jou is, is van mijn, zie je, maar wat van
mijn is, daar blijf je of." En dit zeggende, neemt hij zijn hoed uit
de hand van Hinsen, die, nog geheel onder den indruk der pasgehoorde
Jobstijding, het hoofddeksel van zijn confrater gegrepen heeft. "Dag
Pieterse," zegt van Soelen, zijn jas dichtknoopende en zijn parapluie
opnemende, "tap ze nog lang, man, en tap ze an mijn; dan benne we
allebei gehollepe."
"'k Mag 't lijje," antwoordt de kastelein, de beide ledige glaasjes van
de tafel nemende. "Dat je hier komt om 'n borrel te hale, da' 's me
lief; maar dat je hier zou komme om mijn te hale, daar he' 'k nog 'n
hekel an."
Derde Klasse.
"Nà, geef je vade' 'n zoen," zegt Mozes, met één voet op de treeplank
van den waggon staande, tot zijn zoontje, dat, op den arm der moeder
zittende, "vade'" naar den trein heeft gebracht.
"Pas op toch, pas op ze mussie!" roept de vrouw van Mozes uit, nog juist
bijtijds het hoofddeksel grijpende, dat, onder de vaderlijke omhelzing,
het kind van het hoofd glijdt.
"O--ch," zegt Mozes--en in de wijze waarop hij dit woord uitspreekt,
doorloopt hij een aantal noten van de toonladder,--"wat zou 't! wat zou
ze mussie, is 't bweekba-è waag?"
Dan geeft hij zijn zoon een "zabbe-zoen" en stapt in, het portier achter
zich sluitende. "Zeg an Fwank," roept hij, met het bovenlijf uit den
waggon hangende, zijn vrouw toe, "da' 'k de puwwe zà khoope, asse ze
gaaf binne, en da' 'k an Lewie za' vwage, of ie gwaze het, zooasse de
dokte' mot hebbe." Daarna gaat hij zitten, kijkt even rond, en zegt op
gedempten toon: "g'dag zame!"
Eenige oogenblikken later weerklinken de drie klokslagen, de
hoofdconducteur geeft, met opgestoken hand en met het fluitje in den
mond, langs den trein dravende het sein tot vertrek, en terwijl Mozes,
met een breeden glimlach om zijn ruig-omhaarden mond en met toegeknepen
oogen, herhaaldelijk knikkende, zijn vrouw en zijn zoontje een aantal
zoenhandjes toewerpt, en zijn vrouw het kind laat teruggroeten, door het
armpje van den jongen heen en weer te bewegen, waarbij zij zelve, niet
minder dikwijls dan haar man, met het hoofd knikt, rijden wij weg, in
het stille licht van den heerlijken zomeravond, wazende over bosch en
bouw.
In het compartiment, waarin wij zijn gezeten, is het gelukkig--want het
is nog heel warm--niet vol. Met mij zitten op dezelfde bank twee boeren,
met gezichten als frambozen, elk met een kort buis aan en een lakensche
pet op het hoofd, waarvan de verlakte klep, waarop een paar eikeltjes
van zwarte zijde heen en weer bungelen, niet het voorhoofd, maar het
rechteroor overschaduwt. Beide trekken, de een aan een lekke sigaar en
de ander aan een snorkende pijp, met zooveel kracht, dat zich telkens
diepe kuilen in hun wangen vertoonen, en dikke rookwolken langzaam langs
mij heen trekken naar het neergelaten portierraampje, waar zij even
talmen en dan op eens, met vaart het luchtruim invliegende, spoorloos
verdwijnen. Op de andere bank zit Mozes in het hoekje en, een eind
van hem af, een stukadoor, met een grootendeels "gewit" gezicht, de
handen vol kalk en ontelbare spatten op zijn jas, schoenen en pet,
welke spatten waarschijnlijk ook op zijn broek en zijn vest aanwezig
zullen zijn, maar die, nu die kleedingstukken van een witte stof zijn
vervaardigd, niet noemenswaard in het oog loopen. Tusschen zijn beenen
staat een niet gesloten reiszak van gebloemd trijp, gevuld met een
aantal kwasten en ander gereedschap, en om zich heen verspreidt hij een
lucht, die mij levendig aan "de groote schoonmaak" doet denken. Een
weinig van hem af zit een vrouw, met een zuigeling op den schoot en een
meisje van omstreeks twaalf jaren naast haar. Die vrouw, een frissche,
gezellige dikzak, met een rond, prettig en vooral moederlijk gezicht,
en glimmend-zwarte, langs de slapen gladgestreken haren, gekleed in jak
en rok, met lange gouden bellen in de ooren, een helder witte muts op
het hoofd en een lichtkleurige sjaal om, is kennelijk de vrouw van een
polderwerker, en het kind naast haar is stellig pas "aangenomen", want
de blauwe jurk, die veel te lang is, de witte hoed en het kruisje van
allerdunst goud, aan een even dun kettinkje van het zelfde metaal om den
hals bevestigd, geven dienaangaande stellige aanwijzingen. In haar
handen houdt het kind een netjes-opgevouwen, witten zakdoek, en juist
verwonder ik mij, dat zij dien, niettegenstaande de drukkende hitte,
nog niet heeft gebruikt, als zij haar moeder iets toefluistert en, op
een toestemmenden hoofdknik, haar hand diep in den zak van moeders rok
stekende, daaruit een kolossalen lap linnen of katoen te voorschijn
haalt. Met dit familiestuk wischt zij haar gezicht af en stopt het
daarna weer weg, waaruit voldoende blijkt, dat het door haar in de hand
gehouden voorwerp slechts als sieraad bij haar toilet behoort, zooals
een bouquet bij een baljapon; en daar zij dat zakdoekje van tijd tot
tijd stijf tegen haar gezicht drukt, zóó, dat het puntje van haar neus
er spierwit bovenuit komt, is het niet minder duidelijk, dat bedoeld
doekje uitsluitend moet voldoen aan zijn hoogere bestemming, en daarop
dus, nog niet zoo heel lang geleden, een paar droppeltjes grog van
eau-de-Cologne gegoten moeten zijn.
"We zitte hier toch ommers goed voor Amsterdam?" vraagt de vrouw van
den polderwerker, wel wat laat, want de trein snelt met volle vaart
voort, maar gerustgesteld door het antwoord der boeren, van wie de eene
zegt: "dat doe je," en de andere: "dat zitje," deelt zij ons mede wel
gevraagd--maar het antwoord van den conducteur, die het te druk had, om
haar behoorlijk te woord te staan, niet gehoord te hebben, en geeft zij
voorts te kennen, dat zij niet graag in een verkeerden trein zou zitten,
omdat zij nog verder moet, "weet u!" waarop de boeren eenstemmig
verklaren: "dat kan je," en de stukadoor vraagt: "waar na toe?"
"Na tante Kees," zegt het kind in het blauw, een mededeeling, die de
boeren ontsteld opkijken--en Mozes mompelen doet: "da' 's raag," zoodat
het kind verlegen wordt, dicht bij haar moeder kruipt, den arm door dien
der moeder steekt, en het hoofd tegen haar schouder drukt, waarop de
vrouw van den polderwerker haar dochtertje goedig toeknikt en ons zegt,
dat bedoelde tante eigenlijk Kee heet, maar door haar man, voor de grap,
nooit anders dan Kees wordt genoemd, een opheldering, die de boeren,
kennelijk gerustgesteld, doet herademen en den stukadoor aanleiding
geeft te verklaren, dat de man van tante Kees _ook_ wel zal weten waarom
hij haar zoo noemt.
Intusschen is het zuigelingetje wakker geworden en begint zoo
vervaarlijk te schreeuwen, dat de stukadoor, als dit een poosje,
zonder naspeurlijke reden, heeft geduurd, beweert, dat de jongen bang
is om naar tante Kees te gaan, en Mozes vraagt: of het kind zijn
spoorwegkaartje ook verloren kan hebben, welke aardigheden de moeder
doen glimlachen, maar op de boeren niet de minste uitwerking hebben.
Onderwijl tracht de vrouw van den polderwerker het kind te sussen, maar
wat zij ook doet: of zij het tusschen de handen op en neer wipt of op
haar armen dodijnt, de kleine is niet tot bedaren te brengen.
"Wel wel, wat skreeuwt 't jong!" zegt de oudere boer, het kind met
verbazing aanziende.
"'k Weet niet wat ze het!" verklaart de moeder, "ze het aldoor zoo lief
geslape. Wat is er dan toch, loeressie?"
"Is 't 'n zij-tje?" vraagt de stukadoor.
"Wel, dat raaj je goed," antwoordt de vrouw, "'t kind heet Zijdje."
"As 'k toch wis," zegt Mozes, "dat 't 'n meisie was."
"Sakkerloot," roept de stukadoor uit, "dan mot jij toch goeje ooge
hebbe, hoor!"
"Na, wat zou 't!" antwoordt Mozes grinnekend, "as 'k toch heef gezien,
dat ze tege me heef gewagge."
"Het ze?" vraagt de stukadoor. "Alla, dan het ze'r nou berouw genoeg
van; 't kind schreeuwt as 'n ongesmeerde kruiwage."
"Kan ze ook honger hebbe?" vraagt de jongere boer, die, als iemand niet
tevreden is, in de eerste plaats aan een leege maag denkt.
"Nee," antwoordt de vrouw, nadrukkelijk het hoofd schuddend, "ze komt er
pas of."
"En dan za' ze d'g possie ook _wè'_ gehad hebbe," verklaart Mozes, een
vermoeden waarmede de boeren, door herhaaldelijk te knikken, hun volle
instemming betuigen.
"Je eerste en je laaste?" vraagt de stukadoor, met een blik naar de
beide kinderen.
"Wel nee," antwoordt de vrouw--druk bezig tusschen de kleertjes van het
kind te zoeken, om de reden te vinden waarom het zoo schreeuwt--"wel
nee! bove haar"--en met het hoofd wijst zij naar het kind in het
blauw--"he' 'k er nog vijf, en onder haar nog vier. Maar dat dit
kleintje me laaste zal weze--dat zou 'k wel denken."
"Na," zegt Mozes, "pas mà' op, dat 't de ojevaag niet hoo-t."
"Dat mag ie wel hoore," beweert de vrouw. "We hebben 'r tien, en da' 's
net wat 'n burgermens toekomt hè, want 't versie zeit:
Een edelman die krijgt er twee,
Een rijke man krijgt vier;
--Zoo'n twee- of viertal is niet erg,
Die hei je voor plezier.
Maar bè je 'n kale ambtenaar,
Of ben je dominé,
Dan vare d'r wel zes of acht,
In 't huwlijksbootje mee.
Een tiental krijgt,--'t is haast te gek,
Een burger zonder goed;
En 't vol dozijn,--da' 's gekker nog,
Is voor de arremoed.
"Wel kijk," roept zij uit, als zij, het linkerarmpje van het kind
ontblootende, daarop een rood vlekje ontdekt, "da' 's vast 'n beest,
dat 'r gestoken het, want ze het noot nergens niks op d'r lijfie."
"'n Hoog-springertje," oppert de oudere boer.
"Wel nee," zegt de vrouw, haar hoofd afkeerende, "die het ze noot."
"Ja nou," roept de oudere boer uit, "'n mens mag zoo zindelijk weze as
ie wil, maar _daar_ kan je niks an doen!"
"'t Kan ook wel 'n muggebeet zijn," beweert de stukadoor.