Van Zwieten zou de stad omsingeld hebben, zoodat er weinig of geen
toevoer van levensmiddelen in de stad gebragt werd, eindelijk zoude de
bezetting (70 man) op lijfsbehoud naar het Sticht zijn uitgetrokken, en
de stad toen den heer van Zwieten zijn ingeruimd, die hopman Baak met
de zijnen er in legerde. De burgers die uit de stad wilden, mogten naar
dit berigt insgelijks vrijelijk gaan en hunne goederen medenemen. [576]
Doch, hoe ook de ware toedragt der zaak geweest zij, dit is vast,
dat de stad wederom onder Oranje was terug gebragt, maar hoe vond
men haar terug, zij was herschapen in eene ordelooze puinhoop, en de
wallen, kaden en dijken, waren nog in eenen zeer ongunstigen staat
ten gevolge van het beleg.
Zie hier slechts met een paar regelen aangeduid in wat staat zich de
wegen bevonden.
Wij ontleenen dat aan twee rekeningen, beiden op het stedelijk
archief van Oudewater berustende. De eene heeft tot opschrift: »Ano
1578. Reeckeninck gedaen bij Cornelis Dircxz. cley burgemr. van
jaere acht en tseventich binnen Oudewater vande tweehondert ponden
van xl groon tot reparatie van dyckagie ontfangen;" de andere:
»Ao. 1578. Reeckeninck gedaen van ontfanck bij Cornelis Dircxz en Jan
aertsz Burgemrn der stede van Oudewater inden jaere XVc acht ende
tseventich gedient beroeren de vijftich gul ter maent tot behouffe
vand opruyminge van straten bij karolus gul. tot xl groon vlaems den
groot tot iiij dts gerekent."
Uit de eerste schrijf ik deze posten af:
Item de dyckagie opt ratelis opte zuytsyde van dysel gerechtelicken
bestaet en gegeven van maecken ten eersten twesteynde vyftich gul.
Item noch vant oesteynde van dyck te maecken gegeven XXXVIIj
k. gul. X stv.
Item tvoorgen gat inde weerdtschen dyck andermael besteet om te
volmaken gegeven van arbeytsloon LIIIj--
Item noch op snelreweerde bij de loopcade tgat besteet om te maecken
mette aerde daar bij leggen van arbeyt gegeven Ij--XIIIj--
Item noch een gat anden ysel ande zuytsyde van dysel twelck mede
doorgegraven was dselve aerde voor een loopschans opgeworpen was
weder of doen effenen van arbeijt gegeven Ij gul. X stv.
Item noch wyn wynenz. gegeven vant gat van de caye te maecken leggen
buyten die linschoter te maken, twelck tot fortificatie van dezer
stede vuytgegraven was fa IIIj--XV--
Item noch Jan corssen gegeven van zeeckere vuytgegraven dyckcaygie
te maecken in de linschoter dyck hem aenbesteet fa Ij--"