Te same dwie wiodące zasady, które zostały przedstawione odnośnie
otwarć pionem królewskim, mają zastosowanie w otwarciach pionem
hetmańskim; jest jednak pewna istotna różnica między tymi rodzajami
otwarć, nie będąca wcale oczywistą dla początkującego. Polega ona na
tym, że w otwarciach pionem hetmańskim, w większości przypadków, żaden
z graczy nie ma szansy otwarcia linii w centrum szachownicy poprzez
wymianę jednego z pionów centralnych i tym samym konieczne jest w
otwarciu dodatkowe posunięcie pionem, które pozwoli wieżom później
wkroczyć do bitwy.
Dodatkowo, w większości wariantów niełatwo jest znaleźć bez
zastosowania dodatkowych ruchów pionami dobre miejsce dla hetmańskiego
gońca i często się zdarza, że początkujący popełniają tu błędy, jeżeli
nie posiadają odpowiedniej wiedzy.
W kwestii otwierania linii dla wież zalecić można, tak samo jak w
otwarciach pionem królewskim, aby mieć jednocześnie na celu likwidację
centralnego piona przeciwnika, a można tego dokonać tylko poprzez marsz
pionem z linii „c”. Tak więc, stratą czasu będzie rozwinięcie
hetmańskiego skoczka na linię „c”, przed wykonaniem ruchu pionem z tej
linii; powstanie wtedy konieczność wykonania powtórnego posunięcia
skoczkiem w celu otwarcia linii „c”. Rozważania powyższe stanowią klucz
do zrozumienia najbardziej popularnego otwarcia pionem hetmańskim:
(1) d2-d4 d7-d5
(2) Sg1-f3 Sg8-f6
(3) c2-c4
Białe oferują swojego piona, aby nakłonić czarne do oddania ich piona
centralnego, stąd nazwa “Gambit Hetmański”. Jeżeli czarne byłyby w
stanie utrzymać przewagę piona, usprawiedliwione byłoby przyjęcie
gambitu, chyba że można wykazać, iż korzyści rozwojowe białych dadzą w
efekcie wygrywający atak. Białe mogą z łatwością odzyskać poświęconego
w gambicie piona, tak więc nie ma absolutnie żadnego powodu, dla
którego czarne miałyby oddawać swojego piona centralnego (i tym samym
przyjmować gambit).
Oto sposób w jaki białe odzyskają poświęconego w Gambicie piona: (3)
..., d5:c4; (4) e2-e3, b7-b5; (5) a2-a4, c7-c6 (jeżeli czarne wezmą
piona na a4, białe biją piona na c4 odzyskując w ten sposób piona „a”.
Nie można zagrać (5) ..., a7-a6 z uwagi na a4:b5, otwierające linię „a”
dla wieży białych i zapobiegające odbiciu piona przez czarne). (6)
b2-b3, c4:b3; (7) a4:b5, c6:b5; (8) Gf1:b5+ i dalej Hd1:b3.
W tym miejscu białe są znacznie bardziej zaawansowane w rozwoju i
dodatkowo mają otwartą linię dla hetmańskiej wieży, a czarny pion
stojący na tej linii w końcu zostanie zbity. Co więcej, czarne nie mają
żadnej rekompensaty za silne centrum pionowe białych.
Z tych względów rzadko się zdarza przyjęcie Gambitu Hetmańskiego, a
zamiast tego grany jest następujący wariant obronny:
(1) d2-d4 d7-d5
(2) Sg1-f3 Sg8-f6
(3) c2-c4 e7-e6
(4) Sb1-c3
Czarne mają teraz wybór między natychmiastowym przesunięciem do przodu
piona „c”, a daniem pierwszeństwa rozwojowi figur ze skrzydła
hetmańskiego. W tym drugim przypadku nie mogą hetmańskiego skoczka
postawić na c6, ponieważ zablokuje to drogę pionowi „c”. Muszą rozwinąć
go na d7. Wydaje się to złym posunięciem, ponieważ blokuje drogę
hetmańskiego gońca, ale ten goniec powinien zostać rozwinięty i tak na
inną diagonalę, ponieważ pion e6 nie może iść do przodu otwierając
diagonale c8-h3.
I. (4) ... Sb8-d7
(5) Gc1-g5
Fakt bezproblemowego rozwinięcia hetmańskiego gońca przez białe,
podczas gdy czarne nie mogą tego uczynić, powoduje, iż Gambit Hetmański
jest jednym z najpopularniejszych otwarć.
(5) ... Gf8-e7
(6) e2-e3 o-o
(7) Gf1-d3 b7-b6
(8) o-o Gc8-b7
(9) c4:d5 e6:d5
(10) Wa1-c1
Białe mają przewagę dwóch temp w rozwoju, ponieważ czarne muszą jeszcze
wykonać posunięcie pionem „c” zanim wprowadzą do gry hetmańską wieżę. W
międzyczasie białe mogą zmobilizować wieżę królewską posunięciem Hd1-e2
i Wf1-d1 z perspektywą otwarcia linii hetmana poprzez d4:c5.