CAPITULO II.

Da casa de purgar o assucar nas fôrmas.

A casa de purgar he commummente separada do edificio do engenho: e a

melhor de quantas ha no reconcavo da Bahia, he sem duvida a do engenho

de Sergipe do Conde, fabricada de pedra, e cal, emmadeirada com páos de

massarandûba, e coberta com todo o aceio de telhas, de comprimento de

quatrocentos, e quarenta, e seis palmos, e oitenta, e seis de largura,

dividida em tres carreiras de andainas, com vinte, e seis pilares de

tijolo no meio, altos quinze palmos, e meio, e largos quatro, para

sustentarem o tecto, que assenta ao redor sobre paredes largas, e

fortes. Recebe esta casa a luz, e ar necessario por cincoenta, e duas

janellas, altas oito palmos, e largas seis, vinte e tres de cada

banda, tres na fachada com sua porta, e tres na testada. Repartem-se

as andainas por quarteis de taboas abertas em redondo sobre pilares

de tijolo, altos da terra sete palmos; e leva cada taboa dez destas

aberturas, para receber outras tantas fôrmas; de sorte, que por todas

são capazes de purgar commodamente no mesmo tempo até a dous mil pães.

Debaixo das ditas taboas, assim abertas, ha outras tantas taboas do

mesmo comprimento, cavadas á maneira de regos, e inclinadas na parte

dianteira, que servem de bicas, ou correntes, por onde corre o mel,

que dos buracos das fôrmas, em que se purga o assucar, aos tanques

enterrados, e ha no fim huma fornalha, para o cozer, e tornar a fazer

delle assucar, com seu tendal, capaz de quarenta fôrmas. Ha tambem na

entrada á mão esquerda da porta huma casinha de madeira, para nella

guardar o assucar, que sobejou ao encaixar; e quantos instrumentos são

necessarios para barrear, mascavar, secar, e encaixar: e o primeiro

espaço da casa de purgar, capaz de trezentas caixas, antes de chegar

ás andainas das fôrmas, serve de caixaria mais resguardada, e segura,

com a porta ao poente, para que gozando toda a tarde do sol, defenda

com o seu calor ao assucar do maior inimigo, que tem depois de feito, e

encaixado, que he a humidade!

Diante da porta da casa de purgar, levanta-se sobre seis pilares, hum

alpendre de oitenta, e dous palmos de comprimento, e vinte e quatro

de largo, debaixo do qual está o balcão de mascavar; e da outra parte

está o cocho, para amassar o barro, que se bota nas fôrmas, para purgar

o assucar: e mais adiante o balcão para o secar, comprido oitenta

palmos, e largo cincoenta e seis, sustentado de vinte e cinco pilares

de tijolo, mais alto no meio, e com bastante inclinação nos lados para

excorrer a agua, que cahir do Céo, e ser de mais dura. E para isso

serve tambem ser feito tambem de páo de lei, a saber; de massarandûba,

de vinhatico, capaz de setenta toldos, e de secar no mesmo tempo outros

tantos pães de assucar.

Cultura e opulencia do Brasil por suas drogas e minas · 第 79 / 131 题