244) Εν τη συνεδριάσει της 14ης Δεκεμβρίου 1880.
245) Πλείστας πληροφορίας θέλει εύρη ο αναγνώστης εν τοις
πρακτικοίς της συνεδριάσεως της 28ης Οκτωβρίου 1868, καθ' ην
επεκυρώθη η μετά των κληρονόμων του Όθωνος σύμβασις· βλ. _Πρακτικά
Βουλής_. Τακτική Σύνοδος 1868, σ. 507 - 513.
246) Νυν υπουργείου των στρατιωτικών.
247) Λόγω στερήσεως κινητών και φθοράς ακινήτων, ως και
καθυστερήσεως μέρους της ετησίας βασιλικής χορηγίας.
248) Εις τα ποσά ταύτα έπρεπεν, εννοείται, να προστεθώσι και οι
καθυστερούμενοι τόκοι· βλ. λόγον Βαλασσοπούλου, αυτόθι σ. 511.
249) Εις την εθνοσυνέλευσιν προετάθησαν, όσον αφορά εις τα
δαπάναις του Όθωνος ανεγερθέντα κτίρια, 4 λύσεις:
α') Η δήμευσις, ήτις και απερρίφθη.
β') Η ιδέα ότι τα κτίρια εκείνα ήσαν εθνική περιουσία.
γ') Η ιδέα ότι οι βασιλείς δεν είχον δικαίωμα ιδιωτικής περιουσίας.
δ') Η ιδέα της αποζημιώσεως.
Οι δικηγόροι των Αθηνών ερωτηθέντες εγνωμοδότησαν μεν' ότι ο Όθων
δεν είχε δικαίωμα κυριότητος, δεν είπον όμως και την εις αυτούς
ενίοτε αποδοθείσαν γνώμην, ότι δεν είχε δικαίωμα αποζημιώσεως.
250) Βλ. διεξοδικήν αφήγησιν των συμβάντων εν τη αγορεύσει του
υπουργού των εξωτερικών Π. Δηλιγιάννη, σελ. 510 - 511 _Πρακτικών_.
251) Εν οις ανεγράφετο και η Αμαλία.
252) Βλ. το κείμενον της εν Αθήναις, τη 8η Ιουλίου 1868,
γενομένης συμβάσεως, παρά Λιακοπούλω, αυτόθι, σελ. 102 - 104. Η
σύμβασις επεκυρώθη διά του νόμου της 11ης Νοεμβρίου 1868, όστις
εψηφίσθη δι' 92 ψήφων κατά 18.
253) Το χρέος ανήρχετο τω 1893 εις 2,536,476, τω 1898 εις
1,546,232, τω 1902 εις 952,977 και τω 1903 εις 789,405 φρ.
254) Κατά πληροφορίας, ας λίαν φιλοφρόνως μοι παρέσχεν ο
διευθύνων το τμήμα του Δημοσίου Χρέους κ. Μηλιώτης, το χρέος θα
είναι απεσβεσμένον εντελώς κατά το τέλος του 1908.
255) Βλ. σημ. 257.
256) Βλ. διά τα καθ' έκαστα τον _Συγκριτικόν πίνακα του
Εσωτερικού Χρέους από 1833 - 1844_ εν τη εκθέσει του Μεταξά σελ.
216.
257) Εις ταύτας προσετίθετο, εννοείται, από του 1853 η προς τας
ναυτικάς νήσους ενιαυσία αποζημίωσις ήτοι 200,000 δρ. Επίσης εις το
εσωτερικόν χρέος προσετίθετο και το προς την Εθνικήν Τράπεζαν, αλλά
τούτο ήτο πολύ μικρόν, παραβαλλόμενον δε προς εκείνο της επομένης
περιόδου φαίνεται ελάχιστον (βλ. I. Α. Βαλαωρίτου, _Ιστορία της
Εθν. Τραπέζης της Ελλάδος_ σελ. 32).
Πράγματι, καίτοι είχεν επιτραπή εις την Κυβέρνησιν διά του νόμου
της 14ης 8βρίου 1853 η συνομολόγησις δανείου μέχρι 5,000,000 δρ.
επί τόκω το πολύ 6%, η Κυβέρνησις διά του Β. Δ. της 14ης Μαρτίου
1854 ώρισεν, ότι θα εδανείζετο επ' ανοικτώ λογαριασμώ παρά της Εθν.
Τραπέζης έν μόνον εκατομμύριον. Ο λογαριασμός ούτος έκλεισε τη 31η
Δεκεμβρίου 1858, αλλ' επανελήφθη έτερος όμοιος διά του Β. Δ. της
19ης Ιουλίου 1860, δι' ου εδανείσθη το δημόσιον 820,000 δρ. (Περί
του νόμου της 14ης Οκτωβρίου 1853, καταργηθέντος μόνον τω 1889, θα
ομιλήσωμεν και εν τω β' μέρει της παρούσης μελέτης).
Εις ταύτα περιωρίσθησαν τα προς την βαυαρικήν δυναστείαν δάνεια της
Εθν. Τραπέζης. Προσθετέον ότι η Τράπεζα προκατέβαλε μετά τα
Παρκερικά 300,000 δρ. προς αποζημίωσιν του Πατσιφίκου και των
Ιόνων.
258) Παραπέμπομεν συνήθως εις τον προϋπολογισμόν του 1845, διότι
ούτος, ο πρώτος τακτικός προϋπολογισμός της συνταγματικής
μοναρχίας, ουχί μόνον περιέχει πολυτίμους εισηγητικάς έκθέσεις,
αλλά και υπεβλήθη εις τον έλεγχον των τριών προστατίδων Δυνάμεων.
Όθεν παρέχει εχέγγυα και πληροφορίας μη ανευρισκομένας εις πάντας
τους άλλους προϋπολογισμούς.
259) Εκ τούτων τα μάλλον ευνοούμενα ήσαν η Χρυσούλα Μπότζαρη (225
δρ. μηνιαίως), τα ορφανά του Κολοκοτρώνη και του Καραϊσκάκη (120
και 106 δρ.), η οικογένεια Δηλιγιάννη (90 δρ.). Αι άλλαι συντάξεις
ήσαν μηδαμιναί.
260) Περίπου 10. Τω 1845 ήσαν εννέα λαμβάνοντες 373 δρ. μηνιαίως.
261) Μεταξύ αυτών ήρχοντο εις πρώτην γραμμήν η οικογένεια Ζαΐμη
λαμβάνουσα μηνιαίον χορήγημα 555 δρ. και διάφοροι νησιωτικαί
οικογένειαι: Οικονόμου (552 δρ.), Σαχτούρη (360), Αναργύρου (332),
Μπουδούρη (318), Μπόταση (318). Ο μέγας αριθμός των λαμβανόντων
χορηγήματα νησιωτών, προστιθέμενος εις το ότι άλλοι συμπατριώται
των, ως λ. χ. οι Κουντουριώται, ουδέν ελάμβανον, συνετέλεσεν ουκ
ολίγον εις την ψήφισιν του νόμου του 1853, του κανονίζοντος τας
απαιτήσεις των τριών ναυτικών νήσων, περί ου πραγματεύεται το
επόμενον κεφάλαιον.
262) Η μεγαλειτέρα εκ των προικίσεων εκείνων ήτο η της θυγατρός
του I. Γ. Κριεζή, 5005 δρ. Αι άλλαι ήσαν ασήμαντοι. Εκτός τούτων
όμως εψηφίσθησαν ιδιαιτέρως και αξιόλογοί τινες προικίσεις, ως λ.
χ. τούτο εγένετο δια την θυγατέρα του Καραϊσκάκη, ήτις ενυμφεύθη
τον Νοταράν, και την θυγατέρα του Κουντουριώτου, ήτις ενυμφεύθη τον
Κοντόσταυλον.
263) Εις 377,495 δρ. τω 1843. Βλ. καθ' έκαστα εν τω _Συγκριτικώ
πίνακι όλων των εξόδων από του 1883 μέχρι 1844_, παρ' _Εκθέσει
Μεταξά_ σελ. 209.
264) Προσθετέον και τούτο, ότι η οικονομική κατάστασις της χώρας
ήτο τοιαύτη, ώστε και οι βουλόμενοι ηδυνάτουν να εύρωσιν εργασίαν.