72) «Εντός ολίγων εβδομάδων, έλεγεν εις τους επιτρόπους ο Ellice,
ο Cochrane θα είναι εις την Κωνσταντινούπολιν και θα κατακαύση τον
Τουρκικόν στόλον εντός του Κερατίου κόλπου. Θέσατε εις την διάθεσιν
του Κόχραν το όλον ποσόν των 150,000 Λ., και εντός ολίγου θέλει
καθαρίση την Ελλάδα από των Τούρκων».
73) Ο Κόχραν επεφύλασσεν εαυτώ το δικαίωμα του διορίζειν τους
αξιωματικούς και τους ναύτας, εις ους η Ελληνική κυβέρνησις ώφειλε
να χορηγή πολεμεφόδια και μισθούς.
74) Το ποσόν τούτο εχαρακτηρίζετο ως αποζημίωσις απαιτήσεως
55,000 Λ., ην ο Κόχραν είχε κατά της Βρασιλίας, και ης, ένεκα των
νέων αυτού καθηκόντων, δεν θα ηδύνατο να επιδιώξη την πληρωμήν. Ο
Κόχραν είχεν αφ' ετέρου δικαίωμα εις μέρος των νομίμων λειών (Βλέπε
το κείμενον του συμβολαίου εν τη _Απολογία_ σελ. 288 - 289).
75) Εις το ποσόν τούτο δεν περιλαμβάνονται αι διά την _Καρτερίαν_
απαιτηθείσαι 10,000 Λ.
76) Ο Σπανιολάκης ενεχείρισεν εις τον Καποδίστριαν, διερχόμενον
κατά το 1827 εκ Λονδίνου, έκθεσιν περί της υποθέσεως των
ατμοπλοίων. Μέρος της εκθέσεως ταύτης κατεχώρισε βραδύτερον, εν
είδει παραρτήματος, εις το βιβλίον του. (Βλέπε Παράρτημα Η).
77) Πάντα τα πλοία ταύτα έπρεπε να ώσιν έτοιμα _εντός πέντε
μηνών_.
78) Το πλοίον τούτο ο _Ερμής_ μετήνεγκεν εν Ελλάδι τον Κόχραν,
κατά την δευτέραν αυτού κάθοδον. Την πρώτην φοράν ο άγγλος ναύαρχος
είχεν επιβή του _Σωτήρος_, πλοίου αγορασθέντος εν Μασσαλία υπό του
Εϋνάρδου και του φιλελληνικού κομιτάτου των Παρισίων,
79) Η μελέτη του περιεργοτάτου τούτου θέματος διηυκολύνθη ως εκ
των δικών ας η κακή πίστις των κατασκευαστών προεκάλεσεν εν Αμερική
και των συκοφαντιών ων έπεσε θύμα ο αντιπροσωπεύσας εν ταις
Ηνωμέναις Πολιτείαις την Ελλάδα χρηστός, αλλ' ατυχής Αλέξανδρος
Κοντόσταυλος. Αι εν Αμερική δίκαι έδοσαν αφορμήν εις συνταξιν
ποικίλων συγγραμμάτων, άπερ κατώρθωσα ν' ανεύρω άπαντα κατά τύχην
και μόνον διότι εν τω Βρεττανικώ Μουσείω τα συγγράμματα τα αφορώντα
εις τας σχέσεις της Ελληνικής Επαναστάσεως μετά των Ηνωμένων
Πολιτειών είναι δεδεμένα ομού εις σειράν τόμων. Η ούτως αυτοσχεδίως
καταρτισθείσα συλλογή, περιέχουσα μελέτας, λόγους, λογοδοσίας
εράνων, εκθέσεις συλλαλητηρίων κτλ., είναι πολυτιμοτάτη εισφορά εις
την ιστορίαν του φιλελληνισμού εν ταις Ηνωμέναις Πολιτείαις,
ιστορίαν ήτις δεν εγράφη εισέτι, αν και τιμά επίσης τους τε
ευεργετήσαντας και τους ευεργετηθέντας.
Τα εν Αμερική γραφέντα έργα είναι τα εξής:
1) An Exposition of the conduct of the two houses of G. G. and S.
Howland, and Le Roy, Bayard and Co, in relation to the two frigates
_Liberator and Hope_. In answer to a Narrative on that subject by
Mr. Alexander Contostavlos. By William Bayard (New - York 1826
σελίδες 47). — 2) An examination of the controversies between the
Greek Deputies and two mercantile houses of New - York. By John
Duer and Robert Sedgwick (New - York 1826 σελ. 179). — 3) Report of
the evidence and reasons of the award between J. Orlandos and A.
Louriottis, Greek Deputies, on one part, and Le Roy, Bayard and Co
and G. G. and S. Howland on the other part. By the Arbitrators (New
- York 1826 σελ. 72). — 4) A Vindication of the conduct and
character of Henry D. Sedgwick against certains charges made by the
hon. Jonas Platt together with some statements and inquiries
intendet to elicit the reasons of the award in the case of the
Greek Frigates (2α έκδ. New - York Σεπτέμβριος 1826. σελ. 96). — 5)
Refutation of the reasons assigned by the arbitrators for their
award in the case of the two Greek Frigates (New - York. Νοέμβριος
1826, σελ. 57). Τα δύο τελευταία ταύτα έργα εγράφησαν υπό του
δικηγόρου Sedgwick.
Ο Αλέξανδρος Κοντόσταυλος εξέδωκεν επί του θέματος έργα δύο:
1) A narrative of the material facts in relation to the building of
the two greek frigates. New - York, 1826, σελ. 88 (Β' έκδοσις With
a postscriptum by R. Sedgwick New - York, 1826. σελ. 96). — 2) _Τα
περί των εν Αμερική ναυπηγηθεισών Φρεγατών·_ Αθήναι 1855.
Τέλος ο γνωστός ήδη ημίν φιλέλλην Πάλμα συνέγραψεν επί του
ζητήματος αξιόλογον εκθεσιν, καταχωρισθείσαν εν τω Times της 12
Σεπτεμβρίου 1826. (Το φύλλον τούτο εδημοσίευσεν ολίγω βραδύτερον
περί της κατασκευής των πλοίων εν Αμερική ιδίαν μελέτην. Βλ. τον
Times της 9 Νοεμβρίου).
80) Βλ. τον υποβληθέντα υπό του Βαγιάρδ λεπτομερή προϋπολογισμόν,
παρά Κοντοσταύλω, Narrative σελ. 5.
81) Η εκλογή του Lallemand ήτο παράδοξος, καθότι ο Lallemand,
πρώην αξιωματικός του ιππικού, δεν είχεν ειδικότητα περί τα
ναυτικά, ο δε μισθός (120 Λ. κατά μήνα), όστις εδόθη εις αυτόν, ήτο
υπό πάσαν έποψιν υπερβολικός. — «Αναμφιβόλως, έλεγεν εν τη εκθέσει
του ο Palma, η εκλογή σώφρονος επιτρόπου, όστις ήθελεν αρκεσθή εις
μισθόν μηνιαίον μικρότερον των 120 λιρών, ήθελεν είναι επιτυχεστέρα
της εκλογής αξιωματικού του ιππικού, πρώην υπασπιστού του
Ναπολέοντος, ειθισμένου εις μεγάλας επιχειρήσεις και επιβαλλομένου
υπό ισχυράς ομάδος φιλελλήνων». Ολίγω βραδύτερον συνετελέσθη νέον
σκάνδαλον: οι κατασκευασταί αυτοπροαιρέτως ωνόμασαν επιθεωρητήν της
κατασκευής των πλοίων τον πρώην αξιωματικόν του αμερικανικού
ναυτικού Chauncey, προς 12,000 δολλαρίων (60,000 φρ.) κατ' έτος. Ο
μισθός ούτος έμελλε ν' αναγραφή εις τον λογαριασμόν της μηδόλως
πληροφορηθείσης περί τούτου Ελλάδος.