ALDGILLIS.
Mem Thied, det Walhal jo hjoed seingje mei!
THIED.
Syn ginste bliuw myn soan, de kening by.
ALDGILLIS.
Tank for dy winsk. Ik haw se brek, dizz’ moarn.
THIED.
Mear as trochstrings?
ALDGILLIS.
Ja, sikersonk, Mem Thied!
Myn keningskip weacht my dizz’ moarn swier—
Niis Radbod, frege in Kristen my to wird:
’t Wier Keimpe Martena.
RADBOD.
Hy wêz’ forflokt,
Dy glûpske tsjeaf, dy’t my myn breid ûntstiel,
En Rixt boaske oan de krúsge slaef—wis Heit,
Sa’n trêftich sweager mei er greatsk op wêze!
ALDGILLIS.
Myn soan, dû dochst him ûnrjucht yn dy tael.
Hy, sels ek heit, stie yn syn rjucht; hy moast
Hjar ’t bêste siikje. En tocht er, Rixt hjar plak
Wier earder yn it kleaster as nêst dy,
Net ien dy’t him dêryn bihindrje koe.
RADBOD.
Tinkt jo den Heit, men mei sels Fryslân’s prins
Ofsteegrje for in krúsge slaef?
ALDGILLIS.
As dy
Yndied de God fen ’t wrâldal is, den wis.
RADBOD.
Jy sizze dat yn earnst, Heit? bin jy siik?
ALDGILLIS.
Swij, Radbod; Fryslân’s kening sprekt dy ta.
Ik rekk’nje dy dyn rouwe tael net oan—
To swier bist yn dyn leed bitiisd. Ik ken
Dyn greatsk en brûzjend hert—it wier for dy
In skrikbre hún, ’k forstie it daelk. Nea hie’k
Dy praten heard oer hjar—mar ’k wit forfêst,
Dû ljeavest hjar mei hiel dyn sterke siel’,
En dos is great dyn leed en great dyn grym.
En do’t niis Mart’na foar my stie en sei
Hwet jimme doel west hie—ek hy wier lûd
En bitterder as wiislik wier—do’t hy
It wird my die fen jimme ljeafde en langst,
Hostû him hast syn bern ûnthelle hiest
En oan dy boun ta iivge trou, do gyng
Syn grym myn hert foarby, mar ’k seach dyn leed,
En hast hie ’k winske, it opset wier dy lokt.
Hwent Radbod, wier, dyn heit wol graech dyn bêst,
En hy forstiet ho’t dit dy nei gean moast...
THIED.
Hwet keart myn soan den yn dit iivrjen tsjin?
ALDGILLIS.
’k Haw swierder plicht, mem Thied. Dit lân, dat ik
Nou tweintich jier bistjûr nei bêste krêft
—Al haw ik faken mistaest yn myn dwaen—
Dit lân, sa swiid yn simmer’s glânzich ljocht,
Bliuwt jimmeroan it earst myn noed bitroud
En d’ earste soarch is oan syn wolstân wijd.
En wier, ús tiid is swier, mem Thied: fen hwet
Us âlden ’t neist laei oan ’t hert, hwet hjar
It hillichst wier, by libjen en yn dead,
Sinkt folle wei, ta jeld en delfal keard;
Nij blomt’ riist út de bloeiende ierd’ omheech,
Yet frjemd fen glâns en nij fen rook—wy bin
It net biwend en hawwe it egene ljeaf—
Mar ’t riist omheech yn mennich hert, it tsjoent
It minskdom mei yn ûnwearsteanb’re dream,
It wirket striid, fen nij tsjin âld. Det dy
Bisletten bliuwen mei yn elts syn boarst!
Noch is dit lân, al brûz’t it yn syn hert,
Yn flokbre broerre-striid net spjalte en skoerd:
Dat foar to kommen is myn kenings-wyt.
RADBOD.
Hwet docht men, Heit, as syktme in minskeliif
Mei dea bedriget? Seit men den: ik scil
It sike en ’t soune hâlde yn frjeonskipsboun,
Net dildzjend det men striidt tsjin ’t kanker-fjûr?
Ef dit: ik taest it kwea yn ’t woartel oan,
Ik roegje it út, ik snij it siik flesk wei,
Sa’t inkeld bliuwt hwet soun en libjend is?
ALDGILLIS.
Dyn wird wier wiis as ’t nije in siiktme wier.
THIED.
Bitwiivlest dat?
ALDGILLIS.
Ik wit it net, Mem Thied—
Mar ’k neam net in siiktme. Ik sjuch dêryn
Rjue goed en greats, dat ús birykje kin,
Us rouwe seden sêftsjend, oer ús moed
In webbe spriedend fen genede en lok.
Ho ’t wêze mei, ik kies it ien noch ’t oar:
Ik stean dêrboppe en soargje it earst for ’t lân
Det gjin ynwindich skeel syn krêft toknoeit
En dat de striid fen âld en nij, ho djip
En mânsk, yn freedsumheit folstriden wirdt.
Ditselde, Radbod, seach ik jerne yn dy,
Nou prins, mar ienris troanjend op myn sit;
En dêrom—ho’t ik ek dyn smert forstie—
Dochs wier ’t my leed, detst sels net ynseachst, ho’t
Dyn plan fen Rixt to ûntheljen oan hjar heit,
Us lêst brocht hie, it lân yn fjûr,
De miich tsjin egen miich yn striid, it ryk
Staet yn in sé fen ûnk: ’k mispriizgje dit.
Boppe oandriuw fen it wiffe, ierdske hert,
Safaek dat twingt ta striid fen Fries tsjin Fries,
Moat ek by dy de noed for Fryslân gean.
Unthâld dat goed myn soan, en doch dêrnei.
RADBOD.
Sa bliuwt den Martena jins earbre frjeon,
En Rixt fortreaun yn ’t moassich kleaster-hûs?
ALDGILLIS.
Dit haw ik Mart’na sein (ik siz ’t ek dy,
Hwent ’t is myn wil, dy’t nimmen tsjinstean scil
As ta syn skea en efterneisk birou):
In heit hat frij to soargjen for syn bern
Lyk ’t him it bêste tinkt, nei plicht en rjucht;
Sa hat ek Mart’na frij, en nimmen scil
Him yn myn ryk bihindrje yn syn kar,
Dêr’t hy it bêst wol for syn egen bern.
Dêrnei is Martena yn frjeonskip gien,
En ’t skeel is wer bisljuchte en dea. Mar, soan,
Lit nea soks troch dyn tadwaen wer ûntstean:
It famke Frede is skruten, ring fordreaun,
En gauwer gien as komd—oertink tonei!
RADBOD.
Elts wird dat jy my sizze is my in hún,
Sa wreed, sa min det ik ’t net neame doar;
’k Bin machtleas nou en ’k jaen my del: ik swij—
Mar yn myn boarst bliuwt elts leed my by,
En ienris komt myn tiid; wit dit, myn heit!
ALDGILLIS.
Bidrigest my?
RADBOD.
Net jo; hwent Walhal seit,
It bern is flokt dat tsjin syn âlden stiet—
Mar lit de Kristnen rilje by jins dea,
As Radbod Fryslân’s keningstroan bikliuwt!
ALDGILLIS.
Dû dwilest!
THIED.
Dwilestû den ek mar sa!
Ik húvrje as ’k nei dy hear, myn soan; dyn tael
Is twiivlich yn elts wird, as wierst forlern
For minske en God, út Walhal’s keamers dreaun.
De hill’ge paden jowst dy ôf; yn ’t krús,
Us goad’ne greatste fijne, sjuchstû goeds—
Wé, wé! Hwet baet dyn krêft, dyn keningswird,
As Walhal sels dy ôfsnien hat?
JÛLE.
Myn broer,
As Odin dy forsmiet en Kristus hie
Dy oannomd as syn feint, hwet hiest forlern?
RADBOD.
Sa taest de kanker ek de kening oan;
Sa leit myn moei wer balsem op de woun’—
Wêz hjirfen wis: skielk barnt it boarst fen nijs
En net yn ivichheit jowt Odin krûd.
ALDGILLIS.
Iensyd’gens is ’t dy’t jim sa praten docht.
Jim haww’ aloan yn Walhal’s tsjinst forkeard
En fregen nea hwet Kristus lear bistjut—
Mar hearsket Odin as de heechste god,
Den blinkt syn krêft yet klearder út, sadré’t
Men yn de Kristne leare dwylsin fynt;
En hat de Kristus wâld, den is de tiid
Oan Odin’s tsjinst en eare jown, forlern.
Gean nei en ûndersiikje elts wichtich ding,
En hwetst den as it bêste fynst, nim ’t oan:
Sa rikt dyn ierdsk bistean de iivgens ta.
RADBOD.
Sa hy dy’t krûden kiest en giftich blomt
Dat haechlik rûkt en tsjoent yn sike glâns,
De kar jowt boppe it dimm’ne blomt, dat hiel’t.
ALDGILLIS.
Genôch, genôch; hwent myn bislút stiet fêst.
Oan Ing’lân’s kening, myn fornimst’ge neef,
Stjûrde ik in boadskip oer de Krist’ne lear
Dy’t ik bigripe en ûndersiikje wol,
Eft preester Wilfrid, yn syn bloeijend lân
It meast forneamd fen witnis en fen wird,
De moeis’me reis bistean woe oer it wiet
—Nou wyld fen stoarm en bearend as de dea—
Om ús de nije lear to wytgen, det
Ik sjen hwet ’t bêste wier en kieze mocht.
RADBOD.
Sûndige winsk! Mar Heit, ek Odin giet
De minsk’ne twivel-wei mei wizens nei—
Faeks sonk it skip oan Fryslân’s woedzjend strân
En hat ús wiet it nije wrâldljocht dwêst,
Eardet syn glâns gyng oer ús âlders gea!
ALDGILLIS.
By Odin, hwet wol dit?
JÛLE.
’k Seach niis in skip,
In great blau krús yn ’t strieljend seil—it dreau
Us strannen ta—mar ’k haw it ein net sjoen,
It waer dreau my yn hûs—mar ’k eangje swier,
De sé wier grym, ús goaden bin sa wreed...
BOADE.
Hear kening, gûnt bifreegje jo: in feint
En in âld man, yn frjemd en útlânsk klaed.
De stoarm, sa seine hja, tobriek hjar skip,
Mar troch in wûnder wiek de Dead hjar ôf,
En dreauwen hja op stikken hout nei ’t strân,
Wol wiet en kâld, mar sûnder liiflik skea.
ALDGILLIS.
De goaden tank! Gjin toevjen, lit hjar yn!
THIED.
Hjir yn myn seal, myn soan? Bitink hwetst dochst!
ALDGILLIS.
Op Fryske strannen smiet de stoarm hjar del;
Bitink, gastfrijheit, Mem, is d’ earste wet.