1197 (return)

[ I Domenicàns a no sòn coma i frarùs, puarès; a èntrin invènsi in ta posisiòns di perìcul spirituàl, coma in ta li cjàsis daj aristocràtics, daj governàns, etc.]

1198 (return)

[ Stàlis. Lat = sè che i Domenicàns a pòsin dà di cunfuàrt spirituàl.]

1199 (return)

[ A basta pucja tela par metighi il capùcjo a chès ca ghi stàn visìn dal pastòu—par via ca sòn amondi pùcis.]

1200 (return)

[ La corusiòn daj Domenicàns.]

1201 (return)

[ Cf. Par.X. [Footnote 96].]

1202 (return)

[ La corona di ànimis luminòšis.]

1203 (return)

[ Par ešempli, la lus da la luna, inferiòu a chè dal soreli, dal cual a deriva.]

1204 (return)

[ Iride, la serva mesagèra di Gjunòn.]

1205 (return)

[ Èco, che par amòu di Narcìs a si’a ridušùt a nujàltri che na vòus. (Se pasiòn par luj ca’a da vej vùt par ridùšisi pì ’ncjamò che in pièl e vuès!)]

1206 (return)

[ La stela polàr. I so vuj a si sòn movùs viers la vòus cal à sintùt cu la stesa naturalèsa e rapiditàt ca si mòuf la gušieluta di na bùsula vièrs la stela dal nord.]

1207 (return)

[ ’L altri “duca” al sarès San Meni, da la banda dal cual, par bocja di San Tomàs, cussì ben si’a parlàt dal me duca—San Francesc.]

1208 (return)

[ A la gloria da la Glišia, pa la cual ducju dòj, a mòut so, a àn combatùt.]

1209 (return)

[ Par.XI. [Footnote 31]

: . Chel cal parla al è S. Bonaventura.]

1210 (return)

[ Calaruega, la sitàt da la Castilia indulà cal era nasùt San Meni (Santo Domingo).]

1211 (return)

[ Il scudo (o emblema) dal re da la Castilia al mostra un leòn ta un cuadrànt di sot e un leòn tal cuadrànt che in diagonàl ghi stà parzòra.]

1212 (return)

[ Druid—predi amondi fedèl a la so fede, coma ca èrin i druids antìcs.]

1213 (return)

[ Cuj erètics.]

1214 (return)

[ Encjamò prin di nasi a ghi veva caušàt un sun a so mari di parturì un cjan blanc e neri cal varès metùt a fòuc dut il mont. (Vandelli)]

1215 (return)

[ San Meni e i Domenicans.]

1216 (return)

[ Dominicus (= Domenico = Meni) al è in Latìn il posesìf di Dominus. A è curiòus notà che a no è doma un zòuc di peràulis ma un sugerimìnt su la teoria medievàl (“nomina sunt consequentia rerum,” coma cal dìs Vandelli) che la personalitàt, il caràtar, di na persona al vèn influensàt dal so nòn. (Jò’i provi a pensà in ta cuali manièris jò i soj sè chi soj par via dal me nòn. Cuj sàja sè ch’i sarès se il me nòn al fos stàt Filibert o Ermenegildo invensi di Ermes? Bepi Pelòj: coma ca mi dìšin, la colpa a era un puc so. Ma jò i lu’ai perdonàt tant timp fà, tant par dimostrà la magnanimitàt da la sublimitàt dal nòn ca mi à regalàt. )]

1217 (return)

[ Cal sarès chèl di dedicasi a la mišeria. (“Và, vènt li to ròbis e dàighilis ai puarès.” San Matèo, XIX. [Footnote 21].)]

1218 (return)

[ “Felìs” in ta ducju doj i significàs; e “Giovana,” coma cal sugerìs Vandelli, in tal ebràic a si riferìs a na fèmina benvoluda da Diu.]

1219 (return)

[ La vigna = la Glišia; il vignaròu = il Papa.]

1220 (return)

[ I comentatòus a sòn pì bràvos di me a rindi na idea clara di chisti rìghis.]

1221 (return)

[ Pecjàs di erešìa.]

1222 (return)

[ Li ghirlàndis daj sans ca inclùdin San Checo e San Meni.]

1223 (return)

[ Ta la Provensa, indà ca era na concentrasiòn di Albigèis, che San Meni al provava a convertì.]

1224 (return)

[ Una roda (ta la metàfora da la biga) a è chè di San Meni, che gràsis a chè la Glišia a veva scovàt via na vura di erètics. Chì a vegnin in mins ròbis puc gustòšis.)]

1225 (return)

[ La roda di San Checo.]

1226 (return)

[ In altri peràulis, i Francescàns a somèa ca no seguìsin pì ’l ešempli dal puòr San Checo. (S’a si la pensa ben, a si resta impresionàs da sta stesa idea cuant ca si višita la bašilica dal sant a Asiši: al è lì il paradòs di na glišia di un valòu inestimàbil ca celebra un sant ca si veva dedicàt a la mišeria!)]

1227 (return)

[ Cuant che i triscj’ a si lamentaràn ca no sòn cuj bòis in paradìs.]

1228 (return)

[ Tal elenco daj Francescàns a si pòs encjamò cjatani cualchidùn cal è restàt fedèl ai prinsìpis dal fondatòu.]

1229 (return)

[ Scju ùltins a sarèsin i “spirituàj” ca insistèvin che li règulis dal sant a vegnèsin seguìdis cun grant rigòu; chej àltris a sarèsin chej ca volèvin bandonà li so règulis dal dut.]

1230 (return)

[ La cura da li ròbis mondànis.]

1231 (return)

[ Iluminàt e Agustìn a èrin doj daj prins ca vevin seguìt il zòvin Checo.]

1232 (return)

[ Chìscjus, coma i àltris teòlogos minsonàs in ta sti rìghis, a fàn part di che corona ca circonda Dante e Beatrìs. (Vandelli, etc.)]

1233 (return)

[ Coma cal sugerìs Vandelli, Natàn e Crišostom a sòn chì coma ešèmplis di òmis ca vèvin ausàt criticà i grancj’. Tal cašu di Natàn, luj al veva criticàt il re Davide par vèjsi incjašàt sù cu la fèmina di Uria.]

1234 (return)

[ Patriarca.]

1235 (return)

[Arcivescul di Canterbury.]

1236 (return)

[ Autòu di na famòsa Ars grammatica che par sècuj a veva tegnùt contèns i fiòj di scuèla.]

1237 (return)

[ La prima art a sarès la gramatica, la prima da li sièt matèris dal “trivio e cuadrivio” (gramatica, dialetica, retorica, aritmetica, mušica, geometrìa e astrologìa).]

1238 (return)

[ Tant Gjovachìn che Raban a èrin scritòus di òperis religjòšis.]

1239 (return)

[ San Meni? ’L abàt Gjovachìn? Sant Tomàs stes?—Secont Vandelli nisùn al è pròpit sigùr di cuj cal intìnt Dante.]

1240 (return)

[ Tal grin, o centro.]

1241 (return)

[ Li stèlis da l’orsa granda a ni sòn sempri višìbilis par via ca zirin atòr da la stela polàr.]

1242 (return)

[ La prima roda (il prin mòbil) a zira atòr da la stela polàr (il spìs dal mani da la orsa pìsula).]

1243 (return)

[ Dante al invìda il letòu a imaginà duti li stèlis minsonàdis fin chì coma do costelasiòns in forma concentrica.]

1244 (return)

[ Il riferimìnt chì al è a la costelasiòn da la Corona, ca’a derivàt il nòn da la gloria di Ariana, fia di Minòs, cal veva risevùt da Bacò na ghirlanda in regàl coma consolasiòn par èsi stada bandonada da Tešeo.]

1245 (return)

[ ’L originàl “l’uno andasse al prima e l’altro al poi” al sugerìs che li do corònis a si mòvin in sens opòst l’una da l’altra.]

1246 (return)

[ Il letòu al varà na idea di coma che

.]

1247 (return)

[ Il sens di sti rìghis: S’i si lasàn imaginà li costelasiòns che Dante a ni’a descrìt, alòra i podìn vej na idea da la granda bielèsa da li corònis di lus che Dante al à jodùt; na idea, però, che, in paragòn, a’è cussì pìsula e indistinta coma che il scori da l’aga da la Chiana (na ròja da la Toscana) al dà na idea da la velocitàt dal Prin Mobil, il pì rapid daj cjèlos. Insoma, na idea amondi pìsula!]

1248 (return)

[ Ìn che i antìcs a cjantàvin in onòu di Apòl.]

1249 (return)

[ La Trinitàt e, tal stes timp, l’unitàt tal so insièmit di divìn e di umàn.]

1250 (return)

[ San Tomàs.]

1251 (return)

[ Eva.]

1252 (return)

[ Crist, cu la so pasiòn e muàrt, al à sodisfàt li ešigènsis da la gjustìsia divina.]

1253 (return)

[ Adàm e Crist.]

1254 (return)

[ Solomon, che in ta la sapiensa a nol à vùt compaj. (Q.v. X. [Footnote 109]

: .)]

1255 (return)

[ Il verbo, o idea di Diu.]

1256 (return)

[ Il Diu pari.]

1257 (return)

[ A si fà in tre, coma in tal originàl.]

1258 (return)

[ Il spìrit sant.]

1259 (return)

[ I nòuf òrdins daj ànzui, tacànt cuj Serafìns.]

1260 (return)

[ Scju ràis da la bontàt divina a pàsin in jù, da li sostànsis angèlichis, fin a “informà” che ròbis “contingèntis” ca dùrin puc e ca sòn corutìbilis.]

1261 (return)

[ La so aparènsa fisica, coma la influènsa daj cjèlos, a varièa a seconda daj càšus.]

1262 (return)

[ Ròbis o bestis o òmis (e fèminis pur) a varièjn ’l un dal altri; però, dentri da la so specje, a si visìnin a l’idea esensiàl dal so èsi. Chì, a mi pàr, tant Platòn che San Tomàs a sòn d’acòrdu.]

1263 (return)

[ Vuàltris i nasèis.]

1264 (return)

[ La perfesiòn ta na creatura a vèn otegnùda s’a si’a la mediasiòn dal spìrit sant (vif amòu), dal fì (la clara vista) e dal pari (prima virtùt).]

1265 (return)

[ Tant Adàm (la cjera) che Crist a èrin perfès.]

1266 (return)

[ Salomòn (cf.X. [Footnote 114]).]

1267 (return)

[ Cuant che Diu a ghi’a dita di domandà un regàl, Salomòn al à domandàt di vej la sapiensa di podej governà cun gjustìsia.]

1268 (return)

[ Ànzui. (In altri peràulis, la cognosensa teològica.)]

1269 (return)

[ Se do premèsis, una necesaria e una contingènt, a pòsin maj generà na conclušiòn necesària. (Cognosensa lògica e teològica.)]

1270 (return)

[ S’a è pusìbul vej un motu no caušàt da n’altri motu.]

1271 (return)

[ Il savej sti ròbis al cumpuarta na cognosensa da la geometrìa e da la filošofia.]

1272 (return)

[ Tal vers X. [Footnote 114].]

1273 (return)

[ Ca nol è a la par cun n’altri.]

1274 (return)

[ Vers X. [Footnote 114].]

1275 (return)

[ Il Signòu.]

1276 (return)

[ Chista espresiòn, “piombo a’piedi,” coma cal dìs Dante, a parta in mins l’imàgin di un galeòt cu na bala di plomp incjadenada ta un piè.]

1277 (return)

[ Un al varès da èsi amondi stùpit par afermà o negà na roba prin di vèjla studiada benòn, fin taj particolàrs pì pìsuj.]

1278 (return)

[ Granda veretàt: I nustri sintimìns a “informin” il nustri pensej o intelèt o rašonamìnt in ta manièris ca sòn fàsilis da jodi]

1279 (return)

[ Un ca nol è preparàt par zì in sercja da la veretàt a si insiminìs di idèis ca pòsin èsi pešu dal so restà ignorànt.]

1280 (return)

[ Parmenide, cal crodeva che dut il mont al fos creàt dal cjalt e dal frèit; Melìs, cal crodeva che il motu al fòs na ilušiòn; Bris, cal voleva scuadrà il sìrcul.]

1281 (return)

[ Sabelio: filošofo africàn dal ters sècul cal negava il dogma da la trinitàt; Ario: fondatòu daj Ariàns, sèta ca negava la eternitàt di Crist; etc. (Robuschi)]

1282 (return)

[ Sìmilis ai impùls ca fàn cori l’aga tal vas apena descrìt: San Tomàs al parla dal sìrcul; Beatrìs dal centri.]

1283 (return)

[ Beatrìs a cognòs il pensej di Dante—encja prima ca lu cognosi Dante stes.]

1284 (return)

[ Dopo la resuresiòn daj cuàrps.]

1285 (return)

[ Di Beatrìs ca ju’a apena preàs di sodisfà il pensej (no encjamò nasùt) di Dante.]

1286 (return)

[ Da la gràsia di Diu ca plòuf jù par sempri. (A è da notà che Dante stes al uša il vocàbul “ploia,” derivànt dal provensàl ploja. Provensàl

furlàn: cušìns strès!)]

1287 (return)

[ Tal originàl Dante al à “sempre vive” cal à un significàt un puc diferènt.]

1288 (return)

[ La luminošitàt di ogni un di chiscju spirs a varia a seconda da la gràsia ca ghi’è stada conferìda—par mèrit. Cussì al dìs chel cal parla—Salomòn, cal à di vej un grant mèrit, gjudicànt da la so luminošitàt, pì intensa di ogni altra tal sìrcul di dentri.]

1289 (return)

[ Cu la resuresiòn il nustri cuàrp al sarà perfesionàt da la Gloria ca ghi è stada conferìda. (Nùja pì mal di cjaf o di zenòli o di schèna!)]

1290 (return)

[ Scju spirs luminòus a si mòstrin ansiòus di rivistì i so cuàrps muàrs. Chì a bišugna che sè che Salomòn al dìs taj vers [Footnote 56]- [Footnote 57: al sedi veretàt, parsè che sinò al subentra un problemùt: A è indiscutìbil che tanta zent a à cuàrps ca no sòn par nùja roba da dešiderà—nè da la zent ca ju à nè da àltris. Par podej dešiderà scju cuàrps, chiscju beàs a’an di èsi tant sigùrs che al momènt da la resuresiòn i so cuàrps a saran tant miej di chej ca àn bandonàt al momènt da la so muàrt.]

1291 (return)

[ Chista cualificasiòn a risòlf, un puc, chel problema chi’ai esponùt in ta la ultima nota: li màris, com’che ben si sà, a no jòdin i difiès daj so fioj.]

1292 (return)

[ A no rivàvin a sopuartàlu par via dal so lušòu incandesènt.]

1293 (return)

[ La višiòn di Beatrìs a no vèn data da Dante in taj so particulars par via che scju particulars, insièmit a chej di tanti àltris višiòns di lasù, a ghi sòn zùs da la memoria.]

1294 (return)

[ Ispiràs da la višiòn di Beatrìs.]

1295 (return)

[ Ta un stàt di beatitùdin pì alt.]

1296 (return)

[ A è cussì clar che i ti ju rivistìs dut daj to ràis, o Elios (= soreli = Diu).]

1297 (return)

[ “Fa dubbiar ben saggi” tal originàl. La sostansa a è la stesa: filòšofos e siensiàs a’an sempri pensàt ai mistèris dal cošmo cuant ca’an alsàt i vuj a li stèlis da la via Latea.]

1298 (return)

[ Il sen da la cròus.]

1299 (return)

[ Da na punta a l’altra da la strica orišontàl, e dal punt pì alt a chel pì bas, da la cròus

.]

1300 (return)

[ Ombrena = zent. (La peràula chì a ritèn pur il so significàt normàl.)]

1301 (return)

[ Cussì in tal originàl; un strumìnt mušicàl coma na viola.]

1302 (return)

[ Chej, naturàl, di Beatrìs.]

1303 (return)

[ Dante a si acùša, par scušàsi, di vej posponùt il plašej di vuardà taj vuj di Beatrìs, dišìnt sè cal dìs ta li ultimi rìghis.]

1304 (return)

[ Sclèt.]

1305 (return)

[ Ta la volontàt ca parta al mal.]

1306 (return)

[ Il coru daj beàs descrìs in tal cjànt precedènt.]

1307 (return)

[ La mins a và chì in ta la figura di Diu cal tira e mola li rèdinis su dut sè ca susèit.]

1308 (return)

[ Encja comprendìnt la disponibilitàt di scju beàs di fàni fièstis la sù cun lòu, Dante al somèa un puc durùt cun chej ca no’an che granda volontàt di rešisti a li ròbis ca dàn plašej in ta stu mont—e doma in ta stu mont.]

1309 (return)

[ Cu la stesa premurošitàt da la gema zà minsonada.]

1310 (return)

[ Secònt Virgìlio, Anchiše al era zùt di corsa a incuntrà Enea cuant che stu chì, coma Dante, al veva višitàt il aldilà.]

1311 (return)

[ Chel cal parla al è Cjasaguìda, un antenàt di Dante. I comentatòus a no sòn sigùrs dal parsè che Dante a lu fa parlà in latìn. (Ca sedi parsè che, al di fòu di luj stes e pus àltris, la lenga “educada” prin di Dante a era il latìn?)]

1312 (return)

[ Doventànt beàt, Cjasaguìda al veva za “jodùt” che stu momènt al sarès rivàt.]

1313 (return)

[ Beatrìs.]

1314 (return)

[ Diu. Tu, al dìs Cjasaguida, ti cròdis che il to pensej al vegni rifletùt in me par volontàt di Diu, che dut al sà; e par chèl i no ti mi domàndis cuj ch’i soj.]

1315 (return)

[ I beàs a pòsin dùcjus vuardà Diu, cal riflèt, coma un spièli, ducju i nustri pensèis.]

1316 (return)

[ Il sintimìnt (afièt) e ’l intelèt (sen).]

1317 (return)

[ Cul cjalt dal so amòu e cu la lus dal so infinìt savej—al dìs Dante—’l intelèt e la caritàt di scju beàs a sòn da la stesa intensitàt.]

1318 (return)

[ Par via ca sòn indistinguìbils.]

1319 (return)

[ Voja e argumìnt: manifestasiòns dal afièt e dal intelèt, minsonàs pì’n sù, ca si esprìmin in manièris diferèntis.]

1320 (return)

[ Cjasaguìda al esprìn contentèsa di vej Dante coma so disendènt.]

1321 (return)

[ Cjasaguìda al varès gust se Dante, cu li so òperis, al rivàs a scurtàighi il timp dal Purgatori al so bišàvul.]

1322 (return)

[ Da scju murs antìcs al riva encjamò il sun da li cjampànis cal segna il pasà da li òris—coma a San Zuan, po.]

1323 (return)

[ La me a’è forsi na pìsula esagerasiòn. Dante, o miej Cjasaguìda, al dìs doma che Firense a steva “sobria e pudica”—ca vorès diši che i so pecjadùs a pòl vèju ben vùs.]

1324 (return)

[ Al contrari daj timps di Dante stes, cuant che secònt un so contemporari (citàt da Vandelli) li frùtis a vegnèvin spošàdis a dèis àis o mancu e a ghi vegnèvin dàtis dòtis sfarsòšis che i puòrs genitòus a no podèvin permètisi sensa zi a robà!]

1325 (return)

[ Divièrsis interpretasiòns pusìbilis: palasàs cun tanti cjàmaris vuèitis? Vuèitis par via daj vìsis daj pàris? Etc.]

1326 (return)

[ Encjamò no era rivada a Firense che corusiòn coma in taj timps dal re Asiriàn Sardanapàl.]

1327 (return)

[ Dut chistu laudà da li virtùs da la Firense di na volta a mi parta in mins che rìghis da la Tempest di Shakespeare indulà che il puòr Gonzalo, tontonàt da Antonio e Sebastian, al dà la so višiòn di coma cal governarès l’išula se luj al vès da vej l’oportunitàt:

Where I king on’t, what would I do? I’the commonwealth I would by contraries Execute all things, no kind of traffic Would I admit, no name of magistrate. Letters should not be known; riches, poverty And use of service, none; contract, succession, Bourn, bound of land, title, vineyard, none;

No occupation—all men idle, all; And women too, but innocent and pure;

.]

Chej àltris, naturàl, a lu cjòlin inzìru; però la višiòn di un stàt ideal a la à lo stes, coma ca la à Cjasaguìda di che sorta di Firense ca era na volta e che (i cròt che Dante al pensi) a podarès èsi. A pòsia dasi che Shakespeare al sèdi stàt al curìnt di chistu tocùt da la Comedia?]

1328 (return)

[ Usieladòu: un pas di montagna da’ndà ca si jòt ben Firense; Montanàl: un pas da’ndà ca si jòt ben Roma.]

1329 (return)

[ Pur esìnt siòr, B. Berti a si vistìva a la buna; e la so fèmina pur a no si sbieletava. (Il sugerimìnt chì, però, al è che in taj timps di Dante li fèminis a si pituràvin coma vuèj!)]

1330 (return)

[ Famèis Guèlfis siòris.]

1331 (return)

[ Na stranèsa. Par me, chi’ai vivùt la pì granda part da la me vita adulta in ta un ambiènt nordamericàn, chista oservasiòn di Dante a somèa na roba metaforica e basta, un par mòut di diši. Par me a è di puc cunfuàrt savej indà ch’i vegnarài soteràt. Cal sedi Ashcroft, Powell River, Vancouver, o cualchi altri post, a fà pucja diferensa. A pensàighila, però, la zent di San Zuan (sens’altri chè di na volta) a si sìnt solevada dal pensej di vignì soterada tal simeteri di Pardapòs, indulà ca si cjatarà in compagnìa di cussì tancju parìncj’ e cognosìns. Par chista zent l’idea di vignì soterada ta n’altri paìs (no stìn nencja parlà di un post lontàn coma il Canada) a è insopuartàbil—roba da scumbusulàti la pas da la tomba! Cussì Dante al è da cjapàlu a la lètera.]

1332 (return)

[ Cjasaguìda al para via a contà coma che in taj timps daj nònus di Dante, la zent (benestànt) di Firense a viveva na vita regolàr, a la buna; li fèminis contèntis a cjaša cuj so òmis, che encjamò a no zèvin in Fransa par afàrs.]

1333 (return)

[ Cjanghèla = una di chès; Saltarèl = un brigànt. Chej altri doj a sòn ešèmplis di virtùt romana.]

1334 (return)

[ Il sigà paj dolòus dal part.]

1335 (return)

[ Chel di San Zuan (tal miès di Firense).]

1336 (return)

[ Ferara? Parma? Roma?]

1337 (return)

[ Coràt III di Svesia.]

1338 (return)

[ Chel pòpul al sarès il pòpul Maometàn; i pastòus a sòn i pàpis. (A è clar che sot il dominio di Bush la crocjata cuntra il mont Musulmàn a’è stada risusitada e a è plena di salùt!)]

1339 (return)

[ Chista peràula a no è’n tal originàl, ma il sintimìnt al và d’acòrdu cun chèl esprimùt da Cjasaguìda in ta li so ùltimi peràulis a la fin dal cjànt quindicèšin.]

1340 (return)

[ A mi recuardin i comentatòus che’l ušu dal “vu” al veva vùt inìsi e popolaritàt cuj Romans—e che in sèguit al era stàt puc ušàt. Da frut, però, i eri cussì abituàt a ušà il “vu” cu la zent pì ansiana di me che, na volta stabilìt a Powell River, la ušansa a veva continuàt, fin al punt che par àis, conversànt cu na me visinànt furlana ca veva un dèis àis pì di me, i no vevi vùt il coragju di dàighi dal “tu” e, sicòma ch’i si parlàvin abastansa di frequènt, a mi varès parùt amondi stran il dàighi dal “vu.” Il rišultàt di stu dilema al era stàt che par àis i no ghi vevi dàt nè dal tu nè dal vu. Epùr i eri rivàt a comunicà lo stes. Na maravèa!]

1341 (return)

[ Na alušiòn, chista, a la storia ca lešèvin Pauli e Francesca, chej puòrs diàus!]

1342 (return)

[ Cuant ch’i eri frutùt. (Naturàl che i “àis” chì a sòn da capì coma “condisiòns socjàls, etc.)]

1343 (return)

[ No—no chel nustri, ma chèl di Firense.]

1344 (return)

[ Par Cjasaguida, chistu al è il mòut di diši cal era nasùt dal [Footnote 1106]. (Miej dàighi na ocjada ai comentatòus par capì li sutilèsis di chistu càlcul stelàr—o planetàr.)]

1345 (return)

[ Coma ca dìšin i comentatòus, Dante a si contenta di mostrà che i so antenàs a èrin di Firense.]

1346 (return)

[ Dal Punt Vecju al Batisteri di San Zuan.]

1347 (return)

[ Tal sens di “artigjàn.” I Cjamps, etc., a sòn ešèmplis di zent ca vegneva dal di fòu di Firense.]

1348 (return)

[ Se Dante (o il so antenàt Cjasaguida) a la pensava cussì daj contadìns dal la zona di Firense, se’l pensarèsia di nuàltris puòrs contadìns di San Zuan?]

1349 (return)

[ Tal sens di un tipo cualsìasi.]

1350 (return)

[ I comentatòus chì a jùdin a capì sti riferènsis. La sostansa, però, a è che Cjasaguida al rinfuarsa la so idea che ai so timps Firense al era miej di vuèj.]

1351 (return)

[ Contràdis = sitàs (coma tal originàl “citade.”) Sens’altri an d’è di chej che vuèj a la pènsin pròpit cussì cuant ca’an in mins i extracomunitàris. Par un coma me, però, cal à vivùt il pì da la so vita in Canadà, un paìs cal à na mistura di nasionalitàs, chistu concèt di Cjasaguida a nol è tant solid.]

1352 (return)

[ Sitàs, chìstis, dùtis zùdis in ruvìna.]

1353 (return)

[ In cualchi roba, coma na sitàt, ca dura un bièl puc.]

1354 (return)

[ Èco, se Dante al fòs stàt di San Zuan invensi di Firense, chisti rìghis a sunarèsin cussì:

Jodùt i’ai jò’i Culòs e’i Castelarìns, i Bàitas, Castìgas, Pisìns e Tamajòs, ca èrin zent in gamba, da tegni a mins.]

1355 (return)

[ Firense.]

1356 (return)

[ Ravignàns, Beluncjòns

famèis di bacàns di chej timps là.]

1357 (return)

[ Coma Cavalièr il Galigàj al veva tal so stema di cjaša na spada cul mani e pòmul di òru.]

1358 (return)

[ La famèa daj Piòj (Pigli) a veva un scudo cu na strica grišulìna ta un sfont ros. (Vandelli)]

1359 (return)

[ Staj (= staio): na sorta di caretèl. Secònt i comentatòus la referensa chì a è che famèis, coma i Gjàis, ca vèvin trufàt il comùn cun scju caretej di sal che, par via che a cualchidùn di lòu a ghi mancjava na doga, a no vèvin la cuantitàt di sal ca varèsin dovùt vej.]

1360 (return)

[ I Lambertos, ca ghi fèvin onòu a Firense.]

1361 (return)

[ Cun vena un bièl puc ironica, Cjasaguida al para via cussì a contà da la degradasiòn da li ušànsis fra i fiorentìns.]

1362 (return)

[ La zentùta. Miej dàighi na ocjada ai comentatòus par vej na idea clara da li relasiòns minsonàdis ta sti rìghis.]

1363 (return)

[ “Incredibil” parsè che, secònt i comentatòus, daj Pera a no è restàt sen, fòu che’l nòn da la puarta.]

1364 (return)

[ L’insegna dal “gran baron” (Ugo il grant) a è stada vuèj (taj dìs di Dante) cambiada cu na strica ornamentàl da Gjàn da la Bièla. (Par altri a miej zì là daj comentatòus.)]

1365 (return)

[ I Bondelmòns, minsonàs un puc pì’n jù.]

1366 (return)

[ Invensi da spošà la fia di Amidei, Bondelmònt al veva spošàt n’altra zòvina—roba ca veva caušàt la divišiòn fra Guelfs e Ghibelìns.]

1367 (return)

[ Statua mutilada di Marte in banda dal Punt Vecju—indà ch’encjamò si jodeva’n ta chej timps . La pàs a era finida cul sasinamìnt di Bondelmònt pròpit in ta stu post. A mi vèn in mins che—cuj sàja?—forsi Marte che in chisti nòs di Avòst dal

1368 (return)

[ Il gìlio—emblema di Firense—al era na volta blanc sù un sfont ros, e cussì al è restàt, encja se i Guelfs a vèvin tentàt di cambialu da blanc a ros cun un sfont blanc.]

1369 (return)

[ Fetòn al à volùt èsi sigùr che so pari al èra il soreli. Apòl al à consentìt al dešideri dal fì—cul rišultàt dišastròus ca si sà. E par chèl i pàris encja il dì di vuèj a si tìrin un puc in davòu dal sodisfà dùtis li vòis daj fioj.]

1370 (return)

[ Parsè ca è impusìbul.]

1371 (return)

[ Tal purgatori e tal infièr.]

1372 (return)

[ Cjasaguida.]

1373 (return)

[ Chistu rašonamìnt Tomìstic al raprešenta il “scolastic” tentatìf di armonišà la libertàt di asiòn dal individuo cu la “providensa” o onisiènsa di Diu. Il fat che Diu al sà belzà che jò i zaraj a copà Abèl a nol rìnt necesari il me fratricidi: i soj jò chel cal fà la decisiòn di copà il fradi. Lo stes, però, a si pòs rašonà che Diu al varès podùt cambià li ròbis prima ca rivàsin a chel punt crìtic lì. Al varès, par ešempli, podùt acetà il regal che Caìn a ghi veva ufrìt cu la stesa contentèsa cal veva acetàt chel dal fradi. Tal cašu da la nàf ca seguìs la curìnt, a è vera che na volta zuda’n ta la curìnt la nàf a vegneva strisinada ju—che Diu, ca la jodeva zì jù a nol era luj ca la pocava. A si podarès diši, encja chì, che prin che la nàf a si metès in ta sta curìnt, Diu al varès podùt calmà la curìnt, o fà alc di sìmil.]

1374 (return)

[ Cjasaguida, cal jòt tal spièli di Diu, indà cal è rifletùt dut chel cal à da vignì, al jòt pur sè ca ghi susedarà a Dante taj timps ca’an da vignì.]

1375 (return)

[ Ipòlit al era stàt ešiliàt par èsi stàt acušàt di vej tentàt di sedùši la madrigna, cuant che in realtàt (o almàncu secont Ovidio) luj al veva rešistùt a li lušìnghis ca ghi veva fàt ic. (E ben si sà sè che li fèminis a fàn in ta càšus cussì, no? Dopodùt, “hell hath no fury like a woman scorned,” no èše vera?)]

1376 (return)

[ ’L ešìlio di Dante al era stàt contemplàt (a mi pàr di capi daj comentatòus) a Roma, indulà che’l papa Bonifàs VIII al veva pucja simpatìa paj Blancs di Firense.]

1377 (return)

[ Una famèa nòbil ca veva simpatìa par Dante.]

1378 (return)

[ L’acuila imperiàl.]

1379 (return)

[ Il sens al somèa di èsi che a Dante a ghi sarà ufrìda asistensa a colp, prin encjamò di domandala.]

1380 (return)

[ Cjangrant da la Scjala, Siòr di Verona.]

La Divina Comèdia: Complete English title is Dante's Divine Comedy, Complete · 第 29 / 32 段