[ I Domenicàns a no sòn coma i frarùs, puarès; a èntrin invènsi in ta posisiòns di perìcul spirituàl, coma in ta li cjàsis daj aristocràtics, daj governàns, etc.]
1198 (return)
[ Stàlis. Lat = sè che i Domenicàns a pòsin dà di cunfuàrt spirituàl.]
1199 (return)
[ A basta pucja tela par metighi il capùcjo a chès ca ghi stàn visìn dal pastòupar via ca sòn amondi pùcis.]
1200 (return)
[ La corusiòn daj Domenicàns.]
1201 (return)
[ Cf. Par.X. [Footnote 96].]
1202 (return)
[ La corona di ànimis luminòis.]
1203 (return)
[ Par eempli, la lus da la luna, inferiòu a chè dal soreli, dal cual a deriva.]
1204 (return)
[ Iride, la serva mesagèra di Gjunòn.]
1205 (return)
[ Èco, che par amòu di Narcìs a sia riduùt a nujàltri che na vòus. (Se pasiòn par luj caa da vej vùt par ridùisi pì ncjamò che in pièl e vuès!)]
1206 (return)
[ La stela polàr. I so vuj a si sòn movùs viers la vòus cal à sintùt cu la stesa naturalèsa e rapiditàt ca si mòuf la guieluta di na bùsula vièrs la stela dal nord.]
1207 (return)
[ L altri duca al sarès San Meni, da la banda dal cual, par bocja di San Tomàs, cussì ben sia parlàt dal me ducaSan Francesc.]
1208 (return)
[ A la gloria da la Gliia, pa la cual ducju dòj, a mòut so, a àn combatùt.]
1209 (return)
[ Par.XI. [Footnote 31]
: . Chel cal parla al è S. Bonaventura.]
1210 (return)
[ Calaruega, la sitàt da la Castilia indulà cal era nasùt San Meni (Santo Domingo).]
1211 (return)
[ Il scudo (o emblema) dal re da la Castilia al mostra un leòn ta un cuadrànt di sot e un leòn tal cuadrànt che in diagonàl ghi stà parzòra.]
1212 (return)
[ Druidpredi amondi fedèl a la so fede, coma ca èrin i druids antìcs.]
1213 (return)
[ Cuj erètics.]
1214 (return)
[ Encjamò prin di nasi a ghi veva cauàt un sun a so mari di parturì un cjan blanc e neri cal varès metùt a fòuc dut il mont. (Vandelli)]
1215 (return)
[ San Meni e i Domenicans.]
1216 (return)
[ Dominicus (= Domenico = Meni) al è in Latìn il posesìf di Dominus. A è curiòus notà che a no è doma un zòuc di peràulis ma un sugerimìnt su la teoria medievàl (nomina sunt consequentia rerum, coma cal dìs Vandelli) che la personalitàt, il caràtar, di na persona al vèn influensàt dal so nòn. (Jòi provi a pensà in ta cuali manièris jò i soj sè chi soj par via dal me nòn. Cuj sàja sè chi sarès se il me nòn al fos stàt Filibert o Ermenegildo invensi di Ermes? Bepi Pelòj: coma ca mi dìin, la colpa a era un puc so. Ma jò i luai perdonàt tant timp fà, tant par dimostrà la magnanimitàt da la sublimitàt dal nòn ca mi à regalàt. )]
1217 (return)
[ Cal sarès chèl di dedicasi a la mieria. (Và, vènt li to ròbis e dàighilis ai puarès. San Matèo, XIX. [Footnote 21].)]
1218 (return)
[ Felìs in ta ducju doj i significàs; e Giovana, coma cal sugerìs Vandelli, in tal ebràic a si riferìs a na fèmina benvoluda da Diu.]
1219 (return)
[ La vigna = la Gliia; il vignaròu = il Papa.]
1220 (return)
[ I comentatòus a sòn pì bràvos di me a rindi na idea clara di chisti rìghis.]
1221 (return)
[ Pecjàs di ereìa.]
1222 (return)
[ Li ghirlàndis daj sans ca inclùdin San Checo e San Meni.]
1223 (return)
[ Ta la Provensa, indà ca era na concentrasiòn di Albigèis, che San Meni al provava a convertì.]
1224 (return)
[ Una roda (ta la metàfora da la biga) a è chè di San Meni, che gràsis a chè la Gliia a veva scovàt via na vura di erètics. Chì a vegnin in mins ròbis puc gustòis.)]
1225 (return)
[ La roda di San Checo.]
1226 (return)
[ In altri peràulis, i Francescàns a somèa ca no seguìsin pì l eempli dal puòr San Checo. (Sa si la pensa ben, a si resta impresionàs da sta stesa idea cuant ca si viita la bailica dal sant a Asii: al è lì il paradòs di na gliia di un valòu inestimàbil ca celebra un sant ca si veva dedicàt a la mieria!)]
1227 (return)
[ Cuant che i triscj a si lamentaràn ca no sòn cuj bòis in paradìs.]
1228 (return)
[ Tal elenco daj Francescàns a si pòs encjamò cjatani cualchidùn cal è restàt fedèl ai prinsìpis dal fondatòu.]
1229 (return)
[ Scju ùltins a sarèsin i spirituàj ca insistèvin che li règulis dal sant a vegnèsin seguìdis cun grant rigòu; chej àltris a sarèsin chej ca volèvin bandonà li so règulis dal dut.]
1230 (return)
[ La cura da li ròbis mondànis.]
1231 (return)
[ Iluminàt e Agustìn a èrin doj daj prins ca vevin seguìt il zòvin Checo.]
1232 (return)
[ Chìscjus, coma i àltris teòlogos minsonàs in ta sti rìghis, a fàn part di che corona ca circonda Dante e Beatrìs. (Vandelli, etc.)]
1233 (return)
[ Coma cal sugerìs Vandelli, Natàn e Criostom a sòn chì coma eèmplis di òmis ca vèvin ausàt criticà i grancj. Tal cau di Natàn, luj al veva criticàt il re Davide par vèjsi incjaàt sù cu la fèmina di Uria.]
1234 (return)
[ Patriarca.]
1235 (return)
[Arcivescul di Canterbury.]
1236 (return)
[ Autòu di na famòsa Ars grammatica che par sècuj a veva tegnùt contèns i fiòj di scuèla.]
1237 (return)
[ La prima art a sarès la gramatica, la prima da li sièt matèris dal trivio e cuadrivio (gramatica, dialetica, retorica, aritmetica, muica, geometrìa e astrologìa).]
1238 (return)
[ Tant Gjovachìn che Raban a èrin scritòus di òperis religjòis.]
1239 (return)
[ San Meni? L abàt Gjovachìn? Sant Tomàs stes?Secont Vandelli nisùn al è pròpit sigùr di cuj cal intìnt Dante.]
1240 (return)
[ Tal grin, o centro.]
1241 (return)
[ Li stèlis da lorsa granda a ni sòn sempri viìbilis par via ca zirin atòr da la stela polàr.]
1242 (return)
[ La prima roda (il prin mòbil) a zira atòr da la stela polàr (il spìs dal mani da la orsa pìsula).]
1243 (return)
[ Dante al invìda il letòu a imaginà duti li stèlis minsonàdis fin chì coma do costelasiòns in forma concentrica.]
1244 (return)
[ Il riferimìnt chì al è a la costelasiòn da la Corona, caa derivàt il nòn da la gloria di Ariana, fia di Minòs, cal veva risevùt da Bacò na ghirlanda in regàl coma consolasiòn par èsi stada bandonada da Teeo.]
1245 (return)
[ L originàl luno andasse al prima e laltro al poi al sugerìs che li do corònis a si mòvin in sens opòst luna da laltra.]
1246 (return)
[ Il letòu al varà na idea di coma che
.]
1247 (return)
[ Il sens di sti rìghis: Si si lasàn imaginà li costelasiòns che Dante a nia descrìt, alòra i podìn vej na idea da la granda bielèsa da li corònis di lus che Dante al à jodùt; na idea, però, che, in paragòn, aè cussì pìsula e indistinta coma che il scori da laga da la Chiana (na ròja da la Toscana) al dà na idea da la velocitàt dal Prin Mobil, il pì rapid daj cjèlos. Insoma, na idea amondi pìsula!]
1248 (return)
[ Ìn che i antìcs a cjantàvin in onòu di Apòl.]
1249 (return)
[ La Trinitàt e, tal stes timp, lunitàt tal so insièmit di divìn e di umàn.]
1250 (return)
[ San Tomàs.]
1251 (return)
[ Eva.]
1252 (return)
[ Crist, cu la so pasiòn e muàrt, al à sodisfàt li eigènsis da la gjustìsia divina.]
1253 (return)
[ Adàm e Crist.]
1254 (return)
[ Solomon, che in ta la sapiensa a nol à vùt compaj. (Q.v. X. [Footnote 109]
: .)]
1255 (return)
[ Il verbo, o idea di Diu.]
1256 (return)
[ Il Diu pari.]
1257 (return)
[ A si fà in tre, coma in tal originàl.]
1258 (return)
[ Il spìrit sant.]
1259 (return)
[ I nòuf òrdins daj ànzui, tacànt cuj Serafìns.]
1260 (return)
[ Scju ràis da la bontàt divina a pàsin in jù, da li sostànsis angèlichis, fin a informà che ròbis contingèntis ca dùrin puc e ca sòn corutìbilis.]
1261 (return)
[ La so aparènsa fisica, coma la influènsa daj cjèlos, a varièa a seconda daj càus.]
1262 (return)
[ Ròbis o bestis o òmis (e fèminis pur) a varièjn l un dal altri; però, dentri da la so specje, a si visìnin a lidea esensiàl dal so èsi. Chì, a mi pàr, tant Platòn che San Tomàs a sòn dacòrdu.]
1263 (return)
[ Vuàltris i nasèis.]
1264 (return)
[ La perfesiòn ta na creatura a vèn otegnùda sa sia la mediasiòn dal spìrit sant (vif amòu), dal fì (la clara vista) e dal pari (prima virtùt).]
1265 (return)
[ Tant Adàm (la cjera) che Crist a èrin perfès.]
1266 (return)
[ Salomòn (cf.X. [Footnote 114]).]
1267 (return)
[ Cuant che Diu a ghia dita di domandà un regàl, Salomòn al à domandàt di vej la sapiensa di podej governà cun gjustìsia.]
1268 (return)
[ Ànzui. (In altri peràulis, la cognosensa teològica.)]
1269 (return)
[ Se do premèsis, una necesaria e una contingènt, a pòsin maj generà na concluiòn necesària. (Cognosensa lògica e teològica.)]
1270 (return)
[ Sa è pusìbul vej un motu no cauàt da naltri motu.]
1271 (return)
[ Il savej sti ròbis al cumpuarta na cognosensa da la geometrìa e da la filoofia.]
1272 (return)
[ Tal vers X. [Footnote 114].]
1273 (return)
[ Ca nol è a la par cun naltri.]
1274 (return)
[ Vers X. [Footnote 114].]
1275 (return)
[ Il Signòu.]
1276 (return)
[ Chista espresiòn, piombo apiedi, coma cal dìs Dante, a parta in mins limàgin di un galeòt cu na bala di plomp incjadenada ta un piè.]
1277 (return)
[ Un al varès da èsi amondi stùpit par afermà o negà na roba prin di vèjla studiada benòn, fin taj particolàrs pì pìsuj.]
1278 (return)
[ Granda veretàt: I nustri sintimìns a informin il nustri pensej o intelèt o raonamìnt in ta manièris ca sòn fàsilis da jodi]
1279 (return)
[ Un ca nol è preparàt par zì in sercja da la veretàt a si insiminìs di idèis ca pòsin èsi peu dal so restà ignorànt.]
1280 (return)
[ Parmenide, cal crodeva che dut il mont al fos creàt dal cjalt e dal frèit; Melìs, cal crodeva che il motu al fòs na iluiòn; Bris, cal voleva scuadrà il sìrcul.]
1281 (return)
[ Sabelio: filoofo africàn dal ters sècul cal negava il dogma da la trinitàt; Ario: fondatòu daj Ariàns, sèta ca negava la eternitàt di Crist; etc. (Robuschi)]
1282 (return)
[ Sìmilis ai impùls ca fàn cori laga tal vas apena descrìt: San Tomàs al parla dal sìrcul; Beatrìs dal centri.]
1283 (return)
[ Beatrìs a cognòs il pensej di Danteencja prima ca lu cognosi Dante stes.]
1284 (return)
[ Dopo la resuresiòn daj cuàrps.]
1285 (return)
[ Di Beatrìs ca jua apena preàs di sodisfà il pensej (no encjamò nasùt) di Dante.]
1286 (return)
[ Da la gràsia di Diu ca plòuf jù par sempri. (A è da notà che Dante stes al ua il vocàbul ploia, derivànt dal provensàl ploja. Provensàl
furlàn: cuìns strès!)]
1287 (return)
[ Tal originàl Dante al à sempre vive cal à un significàt un puc diferènt.]
1288 (return)
[ La luminoitàt di ogni un di chiscju spirs a varia a seconda da la gràsia ca ghiè stada conferìdapar mèrit. Cussì al dìs chel cal parlaSalomòn, cal à di vej un grant mèrit, gjudicànt da la so luminoitàt, pì intensa di ogni altra tal sìrcul di dentri.]
1289 (return)
[ Cu la resuresiòn il nustri cuàrp al sarà perfesionàt da la Gloria ca ghi è stada conferìda. (Nùja pì mal di cjaf o di zenòli o di schèna!)]
1290 (return)
[ Scju spirs luminòus a si mòstrin ansiòus di rivistì i so cuàrps muàrs. Chì a biugna che sè che Salomòn al dìs taj vers [Footnote 56]- [Footnote 57: al sedi veretàt, parsè che sinò al subentra un problemùt: A è indiscutìbil che tanta zent a à cuàrps ca no sòn par nùja roba da deiderànè da la zent ca ju à nè da àltris. Par podej deiderà scju cuàrps, chiscju beàs aan di èsi tant sigùrs che al momènt da la resuresiòn i so cuàrps a saran tant miej di chej ca àn bandonàt al momènt da la so muàrt.]
1291 (return)
[ Chista cualificasiòn a risòlf, un puc, chel problema chiai esponùt in ta la ultima nota: li màris, comche ben si sà, a no jòdin i difiès daj so fioj.]
1292 (return)
[ A no rivàvin a sopuartàlu par via dal so luòu incandesènt.]
1293 (return)
[ La viiòn di Beatrìs a no vèn data da Dante in taj so particulars par via che scju particulars, insièmit a chej di tanti àltris viiòns di lasù, a ghi sòn zùs da la memoria.]
1294 (return)
[ Ispiràs da la viiòn di Beatrìs.]
1295 (return)
[ Ta un stàt di beatitùdin pì alt.]
1296 (return)
[ A è cussì clar che i ti ju rivistìs dut daj to ràis, o Elios (= soreli = Diu).]
1297 (return)
[ Fa dubbiar ben saggi tal originàl. La sostansa a è la stesa: filòofos e siensiàs aan sempri pensàt ai mistèris dal como cuant caan alsàt i vuj a li stèlis da la via Latea.]
1298 (return)
[ Il sen da la cròus.]
1299 (return)
[ Da na punta a laltra da la strica oriontàl, e dal punt pì alt a chel pì bas, da la cròus
.]
1300 (return)
[ Ombrena = zent. (La peràula chì a ritèn pur il so significàt normàl.)]
1301 (return)
[ Cussì in tal originàl; un strumìnt muicàl coma na viola.]
1302 (return)
[ Chej, naturàl, di Beatrìs.]
1303 (return)
[ Dante a si acùa, par scuàsi, di vej posponùt il plaej di vuardà taj vuj di Beatrìs, diìnt sè cal dìs ta li ultimi rìghis.]
1304 (return)
[ Sclèt.]
1305 (return)
[ Ta la volontàt ca parta al mal.]
1306 (return)
[ Il coru daj beàs descrìs in tal cjànt precedènt.]
1307 (return)
[ La mins a và chì in ta la figura di Diu cal tira e mola li rèdinis su dut sè ca susèit.]
1308 (return)
[ Encja comprendìnt la disponibilitàt di scju beàs di fàni fièstis la sù cun lòu, Dante al somèa un puc durùt cun chej ca noan che granda volontàt di reisti a li ròbis ca dàn plaej in ta stu monte doma in ta stu mont.]
1309 (return)
[ Cu la stesa premuroitàt da la gema zà minsonada.]
1310 (return)
[ Secònt Virgìlio, Anchie al era zùt di corsa a incuntrà Enea cuant che stu chì, coma Dante, al veva viitàt il aldilà.]
1311 (return)
[ Chel cal parla al è Cjasaguìda, un antenàt di Dante. I comentatòus a no sòn sigùrs dal parsè che Dante a lu fa parlà in latìn. (Ca sedi parsè che, al di fòu di luj stes e pus àltris, la lenga educada prin di Dante a era il latìn?)]
1312 (return)
[ Doventànt beàt, Cjasaguìda al veva za jodùt che stu momènt al sarès rivàt.]
1313 (return)
[ Beatrìs.]
1314 (return)
[ Diu. Tu, al dìs Cjasaguida, ti cròdis che il to pensej al vegni rifletùt in me par volontàt di Diu, che dut al sà; e par chèl i no ti mi domàndis cuj chi soj.]
1315 (return)
[ I beàs a pòsin dùcjus vuardà Diu, cal riflèt, coma un spièli, ducju i nustri pensèis.]
1316 (return)
[ Il sintimìnt (afièt) e l intelèt (sen).]
1317 (return)
[ Cul cjalt dal so amòu e cu la lus dal so infinìt savejal dìs Dantel intelèt e la caritàt di scju beàs a sòn da la stesa intensitàt.]
1318 (return)
[ Par via ca sòn indistinguìbils.]
1319 (return)
[ Voja e argumìnt: manifestasiòns dal afièt e dal intelèt, minsonàs pìn sù, ca si esprìmin in manièris diferèntis.]
1320 (return)
[ Cjasaguìda al esprìn contentèsa di vej Dante coma so disendènt.]
1321 (return)
[ Cjasaguìda al varès gust se Dante, cu li so òperis, al rivàs a scurtàighi il timp dal Purgatori al so biàvul.]
1322 (return)
[ Da scju murs antìcs al riva encjamò il sun da li cjampànis cal segna il pasà da li òriscoma a San Zuan, po.]
1323 (return)
[ La me aè forsi na pìsula esagerasiòn. Dante, o miej Cjasaguìda, al dìs doma che Firense a steva sobria e pudicaca vorès dii che i so pecjadùs a pòl vèju ben vùs.]
1324 (return)
[ Al contrari daj timps di Dante stes, cuant che secònt un so contemporari (citàt da Vandelli) li frùtis a vegnèvin spoàdis a dèis àis o mancu e a ghi vegnèvin dàtis dòtis sfarsòis che i puòrs genitòus a no podèvin permètisi sensa zi a robà!]
1325 (return)
[ Divièrsis interpretasiòns pusìbilis: palasàs cun tanti cjàmaris vuèitis? Vuèitis par via daj vìsis daj pàris? Etc.]
1326 (return)
[ Encjamò no era rivada a Firense che corusiòn coma in taj timps dal re Asiriàn Sardanapàl.]
1327 (return)
[ Dut chistu laudà da li virtùs da la Firense di na volta a mi parta in mins che rìghis da la Tempest di Shakespeare indulà che il puòr Gonzalo, tontonàt da Antonio e Sebastian, al dà la so viiòn di coma cal governarès liula se luj al vès da vej loportunitàt:
Where I king ont, what would I do? Ithe commonwealth I would by contraries Execute all things, no kind of traffic Would I admit, no name of magistrate. Letters should not be known; riches, poverty And use of service, none; contract, succession, Bourn, bound of land, title, vineyard, none;
No occupationall men idle, all; And women too, but innocent and pure;
.]
Chej àltris, naturàl, a lu cjòlin inzìru; però la viiòn di un stàt ideal a la à lo stes, coma ca la à Cjasaguìda di che sorta di Firense ca era na volta e che (i cròt che Dante al pensi) a podarès èsi. A pòsia dasi che Shakespeare al sèdi stàt al curìnt di chistu tocùt da la Comedia?]
1328 (return)
[ Usieladòu: un pas di montagna dandà ca si jòt ben Firense; Montanàl: un pas dandà ca si jòt ben Roma.]
1329 (return)
[ Pur esìnt siòr, B. Berti a si vistìva a la buna; e la so fèmina pur a no si sbieletava. (Il sugerimìnt chì, però, al è che in taj timps di Dante li fèminis a si pituràvin coma vuèj!)]
1330 (return)
[ Famèis Guèlfis siòris.]
1331 (return)
[ Na stranèsa. Par me, chiai vivùt la pì granda part da la me vita adulta in ta un ambiènt nordamericàn, chista oservasiòn di Dante a somèa na roba metaforica e basta, un par mòut di dii. Par me a è di puc cunfuàrt savej indà chi vegnarài soteràt. Cal sedi Ashcroft, Powell River, Vancouver, o cualchi altri post, a fà pucja diferensa. A pensàighila, però, la zent di San Zuan (sensaltri chè di na volta) a si sìnt solevada dal pensej di vignì soterada tal simeteri di Pardapòs, indulà ca si cjatarà in compagnìa di cussì tancju parìncj e cognosìns. Par chista zent lidea di vignì soterada ta naltri paìs (no stìn nencja parlà di un post lontàn coma il Canada) a è insopuartàbilroba da scumbusulàti la pas da la tomba! Cussì Dante al è da cjapàlu a la lètera.]
1332 (return)
[ Cjasaguìda al para via a contà coma che in taj timps daj nònus di Dante, la zent (benestànt) di Firense a viveva na vita regolàr, a la buna; li fèminis contèntis a cjaa cuj so òmis, che encjamò a no zèvin in Fransa par afàrs.]
1333 (return)
[ Cjanghèla = una di chès; Saltarèl = un brigànt. Chej altri doj a sòn eèmplis di virtùt romana.]
1334 (return)
[ Il sigà paj dolòus dal part.]
1335 (return)
[ Chel di San Zuan (tal miès di Firense).]
1336 (return)
[ Ferara? Parma? Roma?]
1337 (return)
[ Coràt III di Svesia.]
1338 (return)
[ Chel pòpul al sarès il pòpul Maometàn; i pastòus a sòn i pàpis. (A è clar che sot il dominio di Bush la crocjata cuntra il mont Musulmàn aè stada risusitada e a è plena di salùt!)]
1339 (return)
[ Chista peràula a no èn tal originàl, ma il sintimìnt al và dacòrdu cun chèl esprimùt da Cjasaguìda in ta li so ùltimi peràulis a la fin dal cjànt quindicèin.]
1340 (return)
[ A mi recuardin i comentatòus chel uu dal vu al veva vùt inìsi e popolaritàt cuj Romanse che in sèguit al era stàt puc uàt. Da frut, però, i eri cussì abituàt a uà il vu cu la zent pì ansiana di me che, na volta stabilìt a Powell River, la uansa a veva continuàt, fin al punt che par àis, conversànt cu na me visinànt furlana ca veva un dèis àis pì di me, i no vevi vùt il coragju di dàighi dal tu e, sicòma chi si parlàvin abastansa di frequènt, a mi varès parùt amondi stran il dàighi dal vu. Il riultàt di stu dilema al era stàt che par àis i no ghi vevi dàt nè dal tu nè dal vu. Epùr i eri rivàt a comunicà lo stes. Na maravèa!]
1341 (return)
[ Na aluiòn, chista, a la storia ca leèvin Pauli e Francesca, chej puòrs diàus!]
1342 (return)
[ Cuant chi eri frutùt. (Naturàl che i àis chì a sòn da capì coma condisiòns socjàls, etc.)]
1343 (return)
[ Nono chel nustri, ma chèl di Firense.]
1344 (return)
[ Par Cjasaguida, chistu al è il mòut di dii cal era nasùt dal [Footnote 1106]. (Miej dàighi na ocjada ai comentatòus par capì li sutilèsis di chistu càlcul stelàro planetàr.)]
1345 (return)
[ Coma ca dìin i comentatòus, Dante a si contenta di mostrà che i so antenàs a èrin di Firense.]
1346 (return)
[ Dal Punt Vecju al Batisteri di San Zuan.]
1347 (return)
[ Tal sens di artigjàn. I Cjamps, etc., a sòn eèmplis di zent ca vegneva dal di fòu di Firense.]
1348 (return)
[ Se Dante (o il so antenàt Cjasaguida) a la pensava cussì daj contadìns dal la zona di Firense, sel pensarèsia di nuàltris puòrs contadìns di San Zuan?]
1349 (return)
[ Tal sens di un tipo cualsìasi.]
1350 (return)
[ I comentatòus chì a jùdin a capì sti riferènsis. La sostansa, però, a è che Cjasaguida al rinfuarsa la so idea che ai so timps Firense al era miej di vuèj.]
1351 (return)
[ Contràdis = sitàs (coma tal originàl citade.) Sensaltri an dè di chej che vuèj a la pènsin pròpit cussì cuant caan in mins i extracomunitàris. Par un coma me, però, cal à vivùt il pì da la so vita in Canadà, un paìs cal à na mistura di nasionalitàs, chistu concèt di Cjasaguida a nol è tant solid.]
1352 (return)
[ Sitàs, chìstis, dùtis zùdis in ruvìna.]
1353 (return)
[ In cualchi roba, coma na sitàt, ca dura un bièl puc.]
1354 (return)
[ Èco, se Dante al fòs stàt di San Zuan invensi di Firense, chisti rìghis a sunarèsin cussì:
Jodùt iai jòi Culòs ei Castelarìns, i Bàitas, Castìgas, Pisìns e Tamajòs, ca èrin zent in gamba, da tegni a mins.]
1355 (return)
[ Firense.]
1356 (return)
[ Ravignàns, Beluncjòns
famèis di bacàns di chej timps là.]
1357 (return)
[ Coma Cavalièr il Galigàj al veva tal so stema di cjaa na spada cul mani e pòmul di òru.]
1358 (return)
[ La famèa daj Piòj (Pigli) a veva un scudo cu na strica griulìna ta un sfont ros. (Vandelli)]
1359 (return)
[ Staj (= staio): na sorta di caretèl. Secònt i comentatòus la referensa chì a è che famèis, coma i Gjàis, ca vèvin trufàt il comùn cun scju caretej di sal che, par via che a cualchidùn di lòu a ghi mancjava na doga, a no vèvin la cuantitàt di sal ca varèsin dovùt vej.]
1360 (return)
[ I Lambertos, ca ghi fèvin onòu a Firense.]
1361 (return)
[ Cun vena un bièl puc ironica, Cjasaguida al para via cussì a contà da la degradasiòn da li uànsis fra i fiorentìns.]
1362 (return)
[ La zentùta. Miej dàighi na ocjada ai comentatòus par vej na idea clara da li relasiòns minsonàdis ta sti rìghis.]
1363 (return)
[ Incredibil parsè che, secònt i comentatòus, daj Pera a no è restàt sen, fòu chel nòn da la puarta.]
1364 (return)
[ Linsegna dal gran baron (Ugo il grant) a è stada vuèj (taj dìs di Dante) cambiada cu na strica ornamentàl da Gjàn da la Bièla. (Par altri a miej zì là daj comentatòus.)]
1365 (return)
[ I Bondelmòns, minsonàs un puc pìn jù.]
1366 (return)
[ Invensi da spoà la fia di Amidei, Bondelmònt al veva spoàt naltra zòvinaroba ca veva cauàt la diviiòn fra Guelfs e Ghibelìns.]
1367 (return)
[ Statua mutilada di Marte in banda dal Punt Vecjuindà chencjamò si jodevan ta chej timps . La pàs a era finida cul sasinamìnt di Bondelmònt pròpit in ta stu post. A mi vèn in mins checuj sàja?forsi Marte che in chisti nòs di Avòst dal
1368 (return)
[ Il gìlioemblema di Firenseal era na volta blanc sù un sfont ros, e cussì al è restàt, encja se i Guelfs a vèvin tentàt di cambialu da blanc a ros cun un sfont blanc.]
1369 (return)
[ Fetòn al à volùt èsi sigùr che so pari al èra il soreli. Apòl al à consentìt al deideri dal fìcul riultàt diastròus ca si sà. E par chèl i pàris encja il dì di vuèj a si tìrin un puc in davòu dal sodisfà dùtis li vòis daj fioj.]
1370 (return)
[ Parsè ca è impusìbul.]
1371 (return)
[ Tal purgatori e tal infièr.]
1372 (return)
[ Cjasaguida.]
1373 (return)
[ Chistu raonamìnt Tomìstic al rapreenta il scolastic tentatìf di armonià la libertàt di asiòn dal individuo cu la providensa o onisiènsa di Diu. Il fat che Diu al sà belzà che jò i zaraj a copà Abèl a nol rìnt necesari il me fratricidi: i soj jò chel cal fà la decisiòn di copà il fradi. Lo stes, però, a si pòs raonà che Diu al varès podùt cambià li ròbis prima ca rivàsin a chel punt crìtic lì. Al varès, par eempli, podùt acetà il regal che Caìn a ghi veva ufrìt cu la stesa contentèsa cal veva acetàt chel dal fradi. Tal cau da la nàf ca seguìs la curìnt, a è vera che na volta zudan ta la curìnt la nàf a vegneva strisinada juche Diu, ca la jodeva zì jù a nol era luj ca la pocava. A si podarès dii, encja chì, che prin che la nàf a si metès in ta sta curìnt, Diu al varès podùt calmà la curìnt, o fà alc di sìmil.]
1374 (return)
[ Cjasaguida, cal jòt tal spièli di Diu, indà cal è rifletùt dut chel cal à da vignì, al jòt pur sè ca ghi susedarà a Dante taj timps caan da vignì.]
1375 (return)
[ Ipòlit al era stàt eiliàt par èsi stàt acuàt di vej tentàt di sedùi la madrigna, cuant che in realtàt (o almàncu secont Ovidio) luj al veva reistùt a li luìnghis ca ghi veva fàt ic. (E ben si sà sè che li fèminis a fàn in ta càus cussì, no? Dopodùt, hell hath no fury like a woman scorned, no èe vera?)]
1376 (return)
[ L eìlio di Dante al era stàt contemplàt (a mi pàr di capi daj comentatòus) a Roma, indulà chel papa Bonifàs VIII al veva pucja simpatìa paj Blancs di Firense.]
1377 (return)
[ Una famèa nòbil ca veva simpatìa par Dante.]
1378 (return)
[ Lacuila imperiàl.]
1379 (return)
[ Il sens al somèa di èsi che a Dante a ghi sarà ufrìda asistensa a colp, prin encjamò di domandala.]
1380 (return)
[ Cjangrant da la Scjala, Siòr di Verona.]