[ I spirs a si fìdin da la volontàt di Dante di judàjubasta che la so volontàt a no vegni impedida da cualchi ostàcul.]
328 (return)
[ Che fasa da lItalia ca è tal miès da la Romagna e il regnu di Napoli.]
329 (return)
[ Fan, o Fano, al sarès il post indulà che stu Jacu dal Cassero da Fan al è stàt soteràt.]
330 (return)
[ Jacu al sà che il siòr dÈste a lu odiava: dopodùt, coma cal dìs Vandelli, Jacu a lu veva acuàt di èsi paricida. Però a nol varès maj crodùt che il so odiu al fòs stàt cussì intèns da falu copà.]
331 (return)
[ Chì, Jacu puarèt, a no ocòr pì cal rispìri. Mira e Oriaca a sòn visìn di Venesia.]
332 (return)
[ Boncont al vorès che Dante al preàs par luj par ridùighi li pènis dal purgatori.]
333 (return)
[ La so puora vèdula.]
334 (return)
[ Na zona tal Caentìn, tra Firense e Arès.]
335 (return)
[ Un convènt.]
336 (return)
[ Parsè che a stu punt lArchiàn al sboca in tal Arno.]
337 (return)
[ Lànzul bon al parta via lànima di Boncònt, lasànt il so cuàrp lì cal è. No podìnt vej lànima di Boncònt, il diàu a si la cjapa cul so puòr cadàvar.]
338 (return)
[ Il diàu al à tant control su li fuàrsis da la natura.]
339 (return)
[ LÀrno al sarès stu flun real.]
340 (return)
[ Ca sarès la glera o savolòn o altra roba ca parta un flun in plena.]
341 (return)
[ Sta Pia, fèmina di un grant siòr, a somèa ca sedi stada copada dal so omp, o parsè cal pensava ca ghi fòs stada infedèl o parsè cal veva intensiòn di spoà naltra fèmina, e Pia a ghi era di ostàcul.]
342 (return)
[ Anelada = dàt lanèl; e in sèguit spoada. A si pòl notà che sicoma che l omp di Pia a si clamava Nel (Nello), la peràula anelada a è ben sielzuda.]
343 (return)
[ Un zòuc di azàrt baàt sul tirà daj dàdos.]
344 (return)
[ Al pensa e ripensa a sè cal varès podùt fà par vinsi. Nuja di insòlit, purtròp, in ta sta reasiòn.]
345 (return)
[ Plan plan a si lìbera di chej ca vorèsin vej un pus daj bès cal à vinsùt.]
346 (return)
[ LAretìn: un famòus magistràt di Arès; Ghin dal Tac al era na sorta di brigànt senèis; chel altri al era pur luj un nòbil Aretìn.]
347 (return)
[ Par vej na idea clara di duta sta zent, i sugerìs Vandelli. L importànt a è di tegni in mins che tant Federico Novèl che chèl di Pisa (Farinata, fì di Marzùc) a sòn muàrs copàs, prima, i pensi, di èsisi confesàs daj so pecjàs. A è par chèl ca stàn preànt Dante di racomandà la zent di scju puòrs muàrs di preà par lòu par scurtàighi li soferènsis dal purgatori.]
348 (return)
[ Di cjaa so gjavàt fòu = separàt dal so cuàrp.]
349 (return)
[ Chè daj Brabàns a sarès Maria, la fia di un duca di Brabànt, ca varès acuàt Pier da la Bròcja di vej tentàt di violentala, cu la conseguensa ca si sà. A si jòt da chistu cau che stu tipo di acùis a nol è dopodùt na roba tant moderna.]
350 (return)
[ Un tocùt da lEnèide.]
351 (return)
[ Il judìsi divìn al resta sè cal è encja cuant che chej ca prèjn pa lànima di un muàrt a rìvin a ridùighi a lànima il timp ca à da spìndi in tal purgatori, par via che encja sensa la so intercesiòn, prima o dopo lànima a zarès sù in tal paradìs lo stes, secont sè ca èra stàt stabilìt dal judìsi divìn.]
352 (return)
[ Chej ca preàvin paj muàrs taj timps di Virgìlio a no rivàvin a comutà la sentensa da la gjustìsia divina, par via ca èrin pagàns, e coma pagàns a no vegnèvin scoltàs da Diu, che li so preferènsis a li veva clàris.]
353 (return)
[ Prima di rivà in pica dal mont dal purgatori, Dante al jodarà di nòuf il levasi dal soreli.]
354 (return)
[ Chistànima a sarès che di Sordèl, mantovàn coma Virgìlio. Coma ca è clar da sè ca seguìs, Dante al fà di luj un sìmbul di amòu di pàtria.]
355 (return)
[ Il fren da li lègis Justiniànis ca varèsin da governà lItalia, ma che invensi a no vegnin oservàdis (la sela a è vuèjta).]
356 (return)
[ Prèdis, vèscui e pàpis, fèit il vustri còmpit, e lasàit che Sèar al fedi il so. Il Vanzèli: Dèighi a Sèar sè ca è di Sèar, e a Diu sè ca è di Diu. (Matt.xxii. [Footnote 21])]
357 (return)
[ Dal imperatòu Asburgo cal era al podej taj timps di Dante e cal trascurava lItalia.]
358 (return)
[ La zent devota.]
359 (return)
[ Limperatòu zà minsonàt.]
360 (return)
[ Dante al vòu che il cjèl a ghi dedi na buna punisiòn a la famèa dal imperatòu par vej trascuràt lItalia. A stà di fat che, secont Vandelli, il imperatòu al vegneva sasinàt cualchi àn dopoin tal [Footnote 1308], sùbit dopo ca ghi era muàrt so fi.]
361 (return)
[ Tant Berto che Rodolf di Asburg a sia dàt da fà pìn ta li pars todèscjs dal impèr chen ta chès taliànis (il ort dal impèr).]
362 (return)
[ Santaflou (Santafior) a sarès na contèa visìn di Siena ca steva zìnt a remengo par mans di Siena e dal Papa stes. I siòrs a sarèsin i cons e marchèis taliànszent coma ca èrin i Sùcars di San Zuan?]
363 (return)
[ Bandonada dal imperatòu, ma encja dal Papa, chen ta chej timps là al era a Avignòn.]
364 (return)
[ Nol varèsia il volej divìn da interesàsi encja da la nustra puora Italia?]
365 (return)
[ Dante al è plen di ironìa, encja se sta ironìa a è amàra. Dante a ghi vòu ben a la so sitàt, ma pròpit parsè ca ghi vòu tant ben al è amondi crìtic da la so corusiòn.]
366 (return)
[ Ca no stenta a rangjàsi a mòut so.]
367 (return)
[ Dante a ghi dà una buna frecjada ai so fiorentìns che, secont luj, a àn la gjustìsia doma in taj làvris.]
368 (return)
[ La responsabilitàt di governà.]
369 (return)
[ Se Firense a era siòra, a no era doventada siòra par via onesta; e cussì a no mostrava nencja bon judisi. E la pàs? Firense a era sempri in lota cun chistu o cun chelaltri. Cussì chì a è tanta ironìa.]
370 (return)
[ Sparta.]
371 (return)
[ Lironìa di Dante tal uu di sta peràula a è clara.]
372 (return)
[ Taj ùltins mèis e àis.]
373 (return)
[ Lidea a è che dut chel viavaj di zent taj ufìsis pùblics, ca nol pòl èsi bon pa la salùt pùblica, al è cauàt dal fat che chej al podej a càmbin spes, e no in miej.]
374 (return)
[ Parsè che i so dolòus a rèstin, ca si zìri par chì o par lì.]
375 (return)
[ Virgìlio al è muàrt cuant che Otaviàn al era imperatòu, cualchi àn prima che Crist al vegnès a fà sè cal a fàt, permetìnghi a la zent di purificàsi in tal purgatori. Prin di Crist, chej coma Virgìlio a zèvin in tal Limbo.]
376 (return)
[ A Sordèl a no ghi pàr vera di èsi in front di Virgìlio e, plen di amirasiòn, a lu imbrasa di nòuf.]
377 (return)
[ Dante a ghi veva dita a Sordèl cal veva pierdùt il cjèl; e cussì Sordèl al pensa che Virgìlio al vegni dal infièr.]
378 (return)
[ Il Limbo.]
379 (return)
[ I frutùs a èrin muàrs prima di vignì batieàs.]
380 (return)
[ Li virtùs sàntis a sarèsin la fede, la speransa e la caritàt. Li àltris a sarèsin li virtùs moràls e inteletuàls. (Vandelli)]
381 (return)
[ Qui ambulat in tenebris nescit quo vadat (Giov.XII. [Footnote 35]), coma ca ni recuarda Vandelli.]
382 (return)
[ Il scur, o la mancjànsa da la lus dal soreli, al è da capì coma la mancjànsa da la gràsia divina, che sensa di chè pin sù no si riva.]
383 (return)
[ Lalegorìa a è clara. Par cjatà la strada justa a biugna vej la lus da la grasia divina.]
384 (return)
[ Stu chì al sarès un imperatòu Asburgo ca si rìnt cont di vej trascuràt lItalia, il gjardìn dal impèr.]
385 (return)
[ Secont Vandelli, Arrigo VII al veva provàt a risanà na Italia ca patìva amondi par via di guèris e par via ca mancjava di gjustìsia civìl.]
386 (return)
[ In vita, chistu e Rodolf a èrin nemìs, mentri che chì a vàn dacordu pròpit ben.]
387 (return)
[ Moldava e Elba, fluns da la Boemia.]
388 (return)
[ Doj re, scju chì, ca si dàn consèis.]
389 (return)
[ Cal sarès Filìp il Bièl.]
390 (return)
[ Vandelli al sugerìs che limàgin da la cuarda plena di virtùs e tegnuda atòr da la vita a è biblica. In ogni cau, chel ben tresàt al è Pieri III di Aragona, e chel dal maròn al è Carlo dAngju.]
391 (return)
[ Da pari in fì.]
392 (return)
[ Chej tre chìil zòvin, Jacu e Federìca èrin fis di Pieri III di Aragona. Dante al à puc di bon da dii daj ùltins doj.]
393 (return)
[ Diu stes.]
394 (return)
[ Al contrari da li làudis ca ghi fà a Pieri III di Aragona, Dante al à puc di bon da dii encja dal Naòn, o Carlo dAngju.]
395 (return)
[ Costansa a à pì raòns di vantasi dal so omp, Pieri III, che li altri dos.]
396 (return)
[ Coma ca si voltàs vièrs Diu, diìnghi che in Luj a era la so speransa.]
397 (return)
[ Dante al è a colp streàt da la prejèra di chistànima.]
398 (return)
[ Li pùntis celèstis.]
399 (return)
[ Dante a ghi dà coragju al letòu di trapasà il vel e entràn ta lalegorìa di sti rìghis.]
400 (return)
[ Par simbolegjà la miericordia di Diu.]
401 (return)
[ Da notà: il vert al è il colòu da la speransa, e la sensasiòn di velocitàt creada da sti rìghis a sugerìs la prontesa da la gràsia di Diu.]
402 (return)
[ Stu chì al sarès Nino Visconti, un so compaj, parìnt a la lontana dal famòus Cont Ugolìn.]
403 (return)
[ Sè che prin a no si jodeva par via da la distansa, adès, sul imbrunì, invènsi a si pòl jodiun pensej, chistu, cal à alc dal paradosàl.]
404 (return)
[ Sti àghis a sarèsin chès ca sepàrin il mont dal purgatori da lItalia.]
405 (return)
[ La vedula di Nino a veva bandonàt li fàsis blàncis (uàdisroba stranada li vèdulis) par spoasi di nòuf cun Galeàs Visconti, cul cual a veva vùt pucja furtuna]
406 (return)
[ Sta vena di ironìa a sugerìs che encja tal purgatori a sòn bòis di cjapàsila cu li fèminis!]
407 (return)
[ Vipera = emblema daj Viscòns di Milan; gjàl = emblema daj Viscòns di Pisa.]
408 (return)
[ Dante a si mèt a vuardà vièrs il polo antàrtic, indulà che li stèlis a somèjn mòvisi pì a plan.]
409 (return)
[ Sti tre flamùtis, o stèlis, a sarèsin sìmbuj da la fede, speransa e caritàt. Li cuatri stelùtis dal pròsin tercèt a sarèsin li virtùs cardinàlis. (Vandelli)]
410 (return)
[ Li rìghis ca seguìsin a mètin in clar lidentitàt di chistu aversari.]
411 (return)
[ La preensa dal madràs a sarès chì par indicà che encja a sta puòra zent dal anti-purgatori a ghi tocja sufrì li pènis da la tentasiòn!]
412 (return)
[ Dandulà ca tègnin proteùs dal mal chej ca stàn par entràn tal purgatori.]
413 (return)
[ Coràd al veva vùt cussì tanta cura daj sos che lànima so al veva trascuràte par chèl al è chì.]
414 (return)
[ La contrada daj Malspins a è cussì tant celebrada che la so fama a è cognosuda pì fòu da lItalia chen ta lItalia stesa.]
415 (return)
[ Dante al ealta la sioresa di scju bacàns e il so valòu di condotièrs.]
416 (return)
[ A somèa che stu trist cjaf (capo reo) al sedi stàt jodùt coma il demòni da cualchidùn, coma l amòu da la potensa da àltris, comal papa da ben àltris, e via di sèguit.]
417 (return)
[ Chista a è na referensa, abastansa intorgolada, dai sièt àis che, secònt i comentatòus, Dante al pasarà in taj poscj daj Malspìns, in ta la Lunigiana.]
418 (return)
[ Se il volej divìn a nol vès da cambiàsica no susedarà.]
419 (return)
[ Laurora stesa. Taj prins tersès, Dantein ta un mòut abastansa fantaiòusal dà nidea di se ora ca era cuant cal era stàt culpìt dal sun.]
420 (return)
[ Il scorpion?I studiòus a no sòn sigùrs di cuala costelasiòn che Dante a si riferìva.]
421 (return)
[ Al momènt la nòt a era in ta la so tersa ora , ca vorès dii ca èrin pì o mancu li nòuf di sera.]
422 (return)
[ Chi eri di cjar e vuès, coma Adàm.]
423 (return)
[ I sinc a sarèsin: Dante, Virgìlio, Sordèl, Nin, e Coràt.]
424 (return)
[ Taj tìmps vècjus, secònt na storiuta contada da Ovidio, la siila a era na fèmina trasformada in siila par protèila da la rabia dal so omp.]
425 (return)
[ Ganimèd, il pì bièl daj mortàj, al era stàt rapìt da nàcuila e partàt lasù daj dèos dal Olimpo a tègnighi plens i so gos di ambroia o di altra bevanda speciàl, che a scju dèos forsi a ghi plaeva pì di un bièl tajùt di bacò.]
426 (return)
[ Cal sarès chel post fra la sfera da laria e la luna.]
427 (return)
[ La mari di Achìl a lu veva platàt a Schir pròpit par ca nol zès na dì a Troja; ma il so tentatìf al era stàt invàn, coma chi savìn.]
428 (return)
[ Virgìlio.]
429 (return)
[ Stu chì al sarès chel post indulà cal veva conversàt cun Sordèl ei àltris.]
430 (return)
[ Coma ca riulta da chèl ca seguìs, lentrada dal purgatori a someàva vierta da lì cal vuardava Virgìlio.]
431 (return)
[ Lùsia a è partida al stes momènt ca sia sveàt Dante.]
432 (return)
[ Ah, letòu, considera sta pècja comun neo ca ghi da riàlt a la puresa dal me furlàn!]
433 (return)
[ Sìmbul da laministrasiòn da la gjustìsia.]
434 (return)
[ I comentatòus di Dante a pènsin che scju tre scjalìns a rapreèntin la gradasiòn da la penitensa, da la contrisiòn inisiàl a la sodisfasiòn ca si cjàpa cuant ca si fà dal ben.]
435 (return)
[ Il diamànt al rafigurarès la soliditàt da la Gliia, secònt i comentatòus.]
436 (return)
[ Domanda, in altri peràulis, di vej lasolusiòn par podej entràn tal purgatori.]
437 (return)
[ Mea culpa, etc.]
438 (return)
[ Na volta dentri dal purgatori, Dante al varà da purificàsi daj so pecjàs.]
439 (return)
[ Li do clafs dal regnu dal cjèl.]
440 (return)
[ Alegorìa: se sta claf da lasolusiòn a no vèn uada ben, alòra a no è vàlida lasolusiòn.]
441 (return)
[ A mi par di capì chistu: la claf di oru a pol conferighi lasolusiòn al pecjadòu pentìt; che di arzènt a è che ca vèn uada, da li vòltis cun dificultàt, dal predi par otegni il pentimìnt dal pecjadòu, còmpit cal pòl èsi dur.]
442 (return)
[ Chel cal vuarda indavòu e cal torna a pecjà al pièrt la so gràsia.]
443 (return)
[ Tàrpea: il post indà che i Romàns a vèvin il so teoru pùblic, cul tribùn Metèl ca lu custodivafin che Gjulio Sèar a si veva imparonìt dal teoru e mandàt via il Metèl. Cupiditas radix malorum est etcoma caè ben clarerat!]
444 (return)
[ La mancjànsa di amòu sincèr pal ben, ca parta la zent al pecjàt, a spiega il puc uu di sta puarta e il parsè caè cussì dirocada.]
445 (return)
[ La curnìs ca va sù pal mont dal purgatori a era da la stesa largesa.]
446 (return)
[ Pas tant voluda dal omp dopo che Adàm & Eva a èrin stàs butàs fòu dal ort terestripas in fin anuncjada dal ànzul Gabrièl.]
447 (return)
[ Virgìlio? La fuarsa divina? Ducju doj?]
448 (return)
[ I comentatòus a ni fàn recuardà la storiùta di Oza che, vìnt tocjàt larca, ca steva par colà, sensa il permès di Diu, al era stàt fulminàt a colp. (I vinu da considerà sta storiùta coma amonimìnt di no meti li mans in taj afàrs daj àltris, encja si pensàn di fa dal ben?)]
449 (return)
[ La vista e il sinti. Li imàginis a someàvin cussì vèris ca pareva ca cjantàsin sul seriu.]
450 (return)
[ David.]
451 (return)
[ Micòl a ghi li veva sunàdis par èsisi disvistìt in public, coma cal varès fàt un mataràn o pajàso.]
452 (return)
[ Micòl, la prima fèmina dal re David; pa li so àriis di granda siora a era stada punida cu la sterilitàt.]
453 (return)
[ L imperatòu Trajan.]
454 (return)
[ Il smuàrs di un cjavàl.]
455 (return)
[ Li bandièris ca svualasàvin tal vint a tegnèvin rafigurada nàcuila nera ta un sfont di colòu òru.]
456 (return)
[ I no vuej mancjàighi di rispièt, ma sta veduluta a no mi pàr pròpit sensa pretèis.]
457 (return)
[ Diu stes, che dut al jòtil pasàt, il preènt e il davignì. Di nòuf cun rispièt: Ma a nol ee un puc masa limitàt, stu puarèt di Signòu, sa nol pòl maj jodi roba nova?]
458 (return)
[ Ca no si à encjamò cambiàt in pavèa, o farfala.]
459 (return)
[ Asiòns.]
460 (return)
[ Pal amòu che Diu al à paj ànzui e par li stèlis.]
461 (return)
[ La sapiensa? Il sant spìrit?]
462 (return)
[ Chej encjamò vifs a varàn biugna di tàntis prejèris par entràn tal purgatori.]
463 (return)
[ Chì an dè di chej ca àn da purgà pecjàs pì grancj daj pecjàs daj àltris.]
464 (return)
[ Chej ca sòn plens di gràsia divina.]
465 (return)
[ Li ròdis stelàdis a sarèsin li sfèris celèstis.]
466 (return)
[ Taliàn.]
467 (return)
[ Minià.]
468 (return)
[ A àn pì colòu, pì vivacitàt.]
469 (return)
[ Mentri cal era vif, Oderìs al bramava pì di dut di èsi il miej minatòu dal mont.]
470 (return)
[ Prin da murì, cuant che encjamò al varès podùt vivi e, di conseguensa, pecjà, Oderìs a si veva pentìt e cambiàt il so mòut di vivi.]
471 (return)
[ Il genio di un artistao la so famaal dura amondi puc, se pì ca nol è seguìt da un periodo di mediocritàt.]
472 (return)
[ Dante chì al alùt a sè stes, pensànt sensa modestia cal sarà miej di Guido Cavalcanti.]
473 (return)
[ E cussì a è cu la Gloria dal omp, ca pasa a la svelta da un a un altri.]
474 (return)
[ Una aluiòn, chista, al firmamìnt stelàr, ca si mòuf pì a plan daj pianès e da la luna.]
475 (return)
[ Il soreli.]
476 (return)
[ Di disglonfà il so spìrit cal è plen di orgòliu o supiàrbia.]
477 (return)
[ A nol entra in tal purgatori.]
478 (return)
[ In efièt a si èra metùt lì in plasa a domandà la lemòina ai so concitadìns par podej acumulà i bes ca ghi ocorèvin par liberà il so compaj. A no è da surprìndisi se un orgoliòus coma luj al tremava faìnt chistu.]
479 (return)
[ Encja a Dante, una dì, a ghi farà vignì la stesa tremarola cal à provàt il Salvàne alòra al capirà il parlà scur.]
480 (return)
[ Gràsis a la so òpera di compasiòn, il Salvàn a sia meretàt un post in tal purgatori. Basta ununica òpera a li vòltis par fani meritèvuj.]
481 (return)
[ Cjaminànt insima di sti làstris, i parìncj daj muàrs soteràs sot a pòsin vej sempri preìnt coma ca èrin prin di murì.]
482 (return)
[ Li làstris sot daj piè.]
483 (return)
[ Lusìfar stes, punìt pa la so supiàrbia sensa fin.]
484 (return)
[ I Gigàns a èrin stàs riduùs a tocs da li saètis di Gjove stes.]
485 (return)
[ Un daj architès da la tor di Babèl.]
486 (return)
[ La pianura di Shinar, indà ca era stada costruìda la tòr di Babèl.]
487 (return)
[ Pal so orgòliu di vej sièt fiòj e sièt frùtis, Niobe a era stada punida da Latona ca ghiu veva copàs dùcjus. Pal dolòu Niobe a si veva dopo trasformada in ta na statua.]
488 (return)
[ Par no vignì caturàt daj Filistèos, Saul a si veva copàt cul butasin ta la so spada. (Vandelli) Saul al era ebrèo ma al varès fat buna figura encja coma romàn!]
489 (return)
[ Aragna a era stada tramutada in ta un raj dopo ca veva sfidàt Minerva in ta lart dal tesi.]
490 (return)
[ Roboàm al vèn punìt in ta che maniera chì par vej minacjàt i israelìs ca volèvin che luj ju judàs.]
491 (return)
[ E a stà di fat che Almeòn al veva adiritùra copàt so mari pa la vanitàt di vej acetàt na colana ca varès partàt a la muàrt dal so omp.]
492 (return)
[ Senacherib = re daj Asiriàns, copàt daj so fìs par vej par supiàrbia pierdùt na guera cuntra il re di Gjudea.]
493 (return)
[ Ciro al veva fàt copà il fi di Tamiri. Ic pì tars a ghi veva fàt tajà il cjaf a Ciro e butàt in ta na bota di sanc. Che Diu ni vuàrdi da fiòlis cussi!]
494 (return)
[ Olofèrnis, re daj Asiriàns, cuant cal steva combatìnt chej da la Gjudèa, al era zùt a finìla malamintri cuant che Gjudita a lu veva fàt namorà di ic e, coma ca susèit spes cuj maròus, luj al era zùt a pièrdi il cjaf par ice no doma par mòut di dii!]
495 (return)
[ Lumiltàt, sugerìda da chistultima imàgin, a ghi permeteva a Dante di penetrà in ta la veretàt da li ròbis cal jodeva rafiguràdis in tal pavimìnt.]
496 (return)
[ A sinsurièa, ogni tant, Dante, cuntra i grandòns di sta cjera!]
497 (return)
[ La sesta ora dal dì a à finìt il so còmpit. Cussì adès al è pasàt midì.]
498 (return)
[ Coma par domandàighi sè cal intindeva dii.]
499 (return)
[ La ben guidada a si riferìs, cun ironìa, a Firense.]
500 (return)
[ Cuant che a Firense a era pì onestàt.]
501 (return)
[ Zìnt sù par sta scjalinada a si si strufìna cuntra li parèis lateràls, ca sòn amondi rìpidis.]
502 (return)
[ Al purifichèa dal mal chej ca ghi vàn sù.]
503 (return)
[ Parsè che il mont dal purgatori a si streta sempri di pì pìn sù ca si và.]
504 (return)
[ E cussì, ispiràt da la diresiòn dal soreli, Virgìlio al decìt ca biugna proseguì a destra.]
505 (return)
[ Coma linvidia, ca è sensa colòu, sbladida.]
506 (return)
[ Lespresiòn a si riferìs a sè ca susedeva in ta li plàsis, in front da li glìis durànt li mèsis gràndis.]
507 (return)
[ La vista a ghiè stada tant scurida da la so invidia da impedighi di jodi li ròbis coma ca varèsin da èsi jodùdis.]
508 (return)
[ Diu stes.]
509 (return)
[ Taliana.]
510 (return)
[ Il originàl (si lapparo) a si visina di pì a se jò i impari cuj ca è. La sostansa, però a no cambia. Dante, a è clar, al intìnt dii che sal sà di na tal ànima, al pol fàighi dal ben preànt par ic cuant cal tornan tal mont.]
511 (return)
[ Tal sens che se la sitàt vera a è la sitàt di Diu, alòra a si è pelegrìns ( o in esilio) sa si vif in Italia o in altri bàndis.]
512 (return)
[ Chej puarès di svuàrps sintàs in ta li bàndis di stu sìrcul a no pòsin jòdilu, ma a pòsin sinti i so muvimìns.]
513 (return)
[ Còlis = Colle, un paeùt da la Toscana, indulà che i Senèis a èrin stàs scunfìs daj Fiorentìns in tal [Footnote 1269]. (Vandelli)]
514 (return)
[ Diu, vuarda cau, al veva zà destinàt la scunfìta daj Senèis.]
515 (return)
[ Il mierli, da stupit, al vèn fòu dunvièr ogni tant, crodìnt ca sedi za primavera.]
516 (return)
[ Ti vàs parlànt coma ca fàn i vifs.]
517 (return)
[ Tal prin ziròn dal purgatori, indulà ca patìsin i rogàns.]
518 (return)
[ Par via che ic, Sapia, a è in via di salvasiòn.]
519 (return)
[ Un puàrt in ta la Marema Toscana cal à vùt puc sucès; Diana a si riferìs a un flun che la zent a crodeva cal pasàs sot di Siena.]
520 (return)
[ Ogni comandànt cal crodeva di podej fà doventà grant stu puàrt di Talamòn. Sapia al dìs chistu cu na friguja di ironìa.]
521 (return)
[ Il Arno, chen ta li bàndis di Falterona al è encjamò pisulùt.]
522 (return)
[ L Apenìn stes, dal cual Pelòu (Peloro) in Sicilia al è distacàt dal rest da lItalia.]
523 (return)
[ La ploja stesa che dopo a implenìs i fluns.]
524 (return)
[ Piòra tal sens di bestia, coma ca ghi era capitàt ai compàis di Ulìs par via da la strèa Circe.]
525 (return)
[ Cjanùs ca sòn doma bòis da bajà.]
526 (return)
[ I Piàns, ca sòn tant fùrbus ca no si làsin inganà da àltris. (Vandelli)]
527 (return)
[ L altri spìrit, chel di Rinieri. Chèl cal parla al è Guido dal Duce.]
528 (return)
[ A Dante.]
529 (return)
[ Persecutòus daj Fiorentìns.]
530 (return)
[ Firense.]
531 (return)
[ Par vej vùt tanta invidia (siminsa) i rivi apena apena a vej un post chì in tal purgatori. (A podarès èsighi zuda amondi pèu!)]
532 (return)
[ Dal pur gust di vivi. Il teritori descrìt al sarès la Romagna.]
533 (return)
[ Ducju scju nònsLisio, Manars, Traversar, etc.a èrin siòrs benjodùs da Dante, al contrari da la zentàja minsonada un puc pìn sù.]
534 (return)
[ La memoria a è buna, ma di un intervàl di timp amondi curt.]
535 (return)
[ Grant contràst fral bièl mont di na volta e la realtàt asàj brututa dal dì di vuèj. Cussì al jodeva li ròbis Dante. A resta veretàt che plus ca change plus cest la
.]
536 (return)
[ Fìa (rifiglia tal originàl). A Bagnacjavàl a no si fàn pì fioj màscjus. (Vandelli)]
537 (return)
[ Maghinardo, capofamèa daj Pagàns.]
538 (return)
[ Par via che, muàrs i fioj màscjus a Ugolin a no ghi rèstin che fiòlis.]
539 (return)
[ Vandelli a ni recuarda che chìstis a sòn li peràulis che Caìn a ghi veva dita d Diu dopo vej copàt Abèl: omnis igitur qui inveneris me, occidit me.]
540 (return)
[ Sè che Dante al intindeva in ta sti tre rìghis al resta un misteri.]
541 (return)
[ Là = tal purgatori; chì = lì cal stà scrivìnt il poetain Italia.]
542 (return)
[ I ràis a ni culpìvin tal miès da la mua. Chistu al è il sens da la espresiòn, abastansa strana, cal ua Dantee chi ui pur jò, che di luj i mi fidi.]
543 (return)
[ Sensa altra zent.]
544 (return)
[ Purgatori XIV. [Footnote 87].]
545 (return)
[ Se, savìnt il efièt da linvidia, al avertìs àltris di no èsi invidiòus par no vej di zì a sufrì li pènis cal sufrìs luj.]
546 (return)
[ Ca si vòlin ben.]
547 (return)
[ Chì a para via la metàfora dal diùn, tacada ta la linia [Footnote 58].]
548 (return)
[ Supiàrbia e invìdia a èrin li do primi plàis; rabia, avarìsia, gola, lusùria, e musetàt a sòn che àltris sinc.]
549 (return)
[ I me vuj bramòus di jodi che ròbis nòvis cal steva par ufrì il ziròn nòuf.]
550 (return)
[ Maria.]
551 (return)
[ La fèmina di Piistràt. La storia ca à di fà cun scju doj a vèn ripuartada dal scàmbiu cal seguìs sùbit sot.]
552 (return)
[ Stefan, chi lu recuardarìn coma San Stefan par èsi stàt martiriàt a Gjerualèm.]
553 (return)
[ Li viions cal veva vùt a èrin eròus doma tal sens ca no fèvin part da la realtàt da li ròbis di ogni dì.]
554 (return)
[ Il fat che chì a cjàntin cun concòrdia al vòu dii che scju rabiòus a noan pì che discòrdia che na volta aan di vej vùt fra di lòu.]
555 (return)
[ A ghi sarà pusìbul sìntisi lo stes, sensa zì fòu dal funroba ca no podarèsin fa.]
556 (return)
[ Par che stràdis tortuòis e plènis di dolòu dalinfièr.]
557 (return)
[ Cuant chencjamò ti èris in vita.]
558 (return)
[ Sintimìnt, chistu, che Marco al ripetarès encjao forsi pì encjamòal dì di vuèj, sa si pensa a cers governàns chi vìn in ziru pal mont.]