[ Taliàn.]
130 (return)
[ Dopo vèighi cjòlt i so bes a ju veva lasàs zì lìbars sensa tègnisi al puntìn dai regolamìns.]
131 (return)
[ Èco, coma chiai dita un puc in sù, al è il màsa lavorà ca ju fà èsi screansàs, scju puarès di diàus.]
132 (return)
[ Cagnàs a si rìnt cont di cuant scaltri cal è Cjàmpul, il danàt; ma a la fin al vèn imbrojàt encja luj, comal rest daj Malbràncs. A no vègnia da vej rispièt par un imbrojòn coma Cjàmpul, cal rìva a imbrojà parfìn i diàus?]
133 (return)
[ Dante a ju mèt in ridìcul scju diàus, però no sensa cualchi frigùja di simpatìa.]
134 (return)
[ Da no cunfùndi cun chel tìpo di cjàa indulà ca si mangja e bèif e durmìs.]
135 (return)
[ Se ben che stu paragòn al mostra cuant afièt ca là Virgìlio par Dante!]
136 (return)
[ Puòrs Malbràncs. Il so malfà al è limitàt encja ta stu mòut chì!]
137 (return)
[ Pa la raòn spiegada tal vèrs [Footnote 64].]
138 (return)
[ A è tìpic da la zent ipòcrita di volej lùi par di fòu.]
139 (return)
[ Un post a Firense.]
140 (return)
[ Chel cal à condanàt Crist. Una condàna ca ghi à fàt tant dàn ai Ebrèos.]
141 (return)
[ Cauàt dal teremòt susedùt cuant cal eramuàrt il Signòu.]
142 (return)
[ A si riferìs a Malacoda, chi vìn zà vùt il plaej di cognosi.]
143 (return)
[ Tìpos di madràs che, secònt i antìcs a si cjatàvin in tal Nord Africa.]
144 (return)
[ Una pièra verda cun puntìns ros che secònt i antìcs a podeva combati i velèns daj sarpìns.]
145 (return)
[ Par cuant terificàntis ca sèdin, scènis cussì a si adatarèsin pròpit ben al rìndilis viìvis cu la magìa eletronica chi vìn vuèj!]
146 (return)
[ Parsè che Dante stes al era un daj Blancs.]
147 (return)
[ Coma Vani Fus.]
148 (return)
[ I Centàuros. La mandria minsonada sùbit sot a è ch è ca ghi veva robàt a Èrcul. La so furbìsia, tal tirà li bèstis pa la coda di mòut che Èrcul a no si necuarzès di cuj cal veva fàt il furt, a ghi veva zovàt puc, parsè che in ùltin Èrcul a ghi veva dàt na buna bastonada e mandàt a finìla in ta chel post chì.]
149 (return)
[ Par copalu.]
150 (return)
[ Sta sòrta di morphing a è abastànsa comùn in tal dì di vuèj, cun chej trucs ca si pòsin fa cul computer; ma in taj timps indavòu a veva da vej someàt a alc di sureàl!]
151 (return)
[ Chel cal à ispiràt Puccini?]
152 (return)
[ Chèco Cavalcante. Gaville al era un cjascjèl visìn di Firense.]
153 (return)
[ Dante in clara vèna sarcàstica. A somèa paradosàl, però a è sensaltri veretàt, che tanti vòltis (forsi sempri) i pì grancj crìtics di na sitàt, di na nasiòn o di na organiasiòn a sòn chej che pì a ghi vòlin ben a la sitàt o a la nasiòn o a la organiasiòn. A è di fàt che par via dal so grant amòu par Firense Dante a si rìnt cussì tant cont di ogni pìsula pecja ca à la sitàt che luj al vorès ca fòs perfèta. A si spiega cussì lindignasiòn che Dante al mostra in ta scju vèrs chì.]
154 (return)
[ Dante, chì, al fa un pronòstic che Firense a stà zìnt incùntra a malòris sèriis.]
155 (return)
[ Ogni ùn cal vèdi maj jodùt coma che na gjalìna a protès i so pitinùs al sà ben sè chi vuèj dii.]
156 (return)
[ Al vòu frenà il so inzèn parsè cal à belzà jodùt pì vòltis coma cal è stàt abuàt da altra zent scàltra, e cun cuàlis conseguènsis.]
157 (return)
[ Entòcli e il fradi a èrin fìs di Èdipo e di Jocasta. Par na maledisiòn ca ghi èra stada fata dal pari, i fràdis si vèvin copàt lun laltri e a èrin dopo stàs bruàs insièmit.]
158 (return)
[ Tennyson al à da èsi stàt un bièl puc ispiràt da che rìghis chì cuant cal à scrìt il so Ulysses:
My mariners
you and I are old;
Old age hath yet his honour and his toil;
Death closes all: but something ere the end,
Some work of noble note, may yet be done,
Not unbecoming men that strove with Gods
.]
159 (return)
[ Chè che Dante al zarà a uà coma localitàt pal so Purgatori.]
160 (return)
[ A è da notà chì la rasegnasiòn stòica di Ulìs.]
161 (return)
[ Stu toru di ramp, regalàt da un grèc a un siciliàn, al vegneva uàt par copà zent ca ghi vegneva sierada dentri. Na volta dentri i puòrs condanàs a vegnèvin brustulàs vifs; e mentri ca si brustulàvin, il so sigà al someàva il rugnà da toru stes. Il prin a vignì cussì copàt dal siciliàn al era stàt pròpit chel ca ghi veva fàt il regal. Chista storiuta a era stada contada da Ovidio in taj timps indavòu. A è clar che la manièra rafinada cu la cual i mafiòus siciliàns a tràtin i so clièns a à radìs amondi fòndis. La storiuta a ni fà pur recuardà che Dante a nol eral ùnic a vej na imaginasiòn cussì ben cultivada in tal pensà sù turmìns di turtura e di muàrt ca ni cativèin cu la so originalitàt. Però naltri smorgasbord coma che dal Infièr indulà a si vàja a cjatàlu!]
162 (return)
[ Espresiòn lombarda, modificada un puc da chè uada da Dante.]
163 (return)
[ Forlì, sitàt ghibelìna, ca veva reistìt ai atàcs da li fuàrsis fransèis e guèlfis mandàdis dal papa. Par vej na idea pì buna da li condisiòns polìtichis e socjàlis da la Romagna descrìtis da Dante in ta che rìghis chì, i sugerìs Vandelli.]
164 (return)
[ Chèl cal parla al è Guido da Montefeltro.]
165 (return)
[ Il papa Bonifàs VIII.]
166 (return)
[ Tal Infièr, par vèjghi dàt chej consèis lì al Papaconsèis ca àn sensaltri pì dal Machiavèlic che dal Francescàn.]
167 (return)
[ Il puòr Guido al vèn èncja cjòlt in zìru da stu raonadòu di diàu!]
168 (return)
[ Bràs mutilàs o gjàmbis mutilàdis.]
169 (return)
[ No stìn lamentàsi di chistu parlà sclèt. Zà i sìn stàs metùs in vuàrdia tal vèrs [Footnote 21].]
170 (return)
[ Cussì Dante al punìs scismàtics (o almàncu cussì al descrìf la so punisiòn). Punisiòn jùsta sa si pensa a li diviiòns che lòu stes a cauàvin. Ma Maomèt al èria pròpit scismatic?]
171 (return)
[ Se sti punisiòns a sòn espresiòn da la gjustìsia divina, Dante al à da vej ben jodùt che stu tipo di gjustìsia a nol èra, dopodùt, cussì tant diferènt da la gjustìsia pagana; basta pensà al mòut che Gjove al veva punìt Prometèo. Si no altri Dante e i pagàns a vèvin chistu in comùn: na granda fantaìa!]
172 (return)
[ Sti peràulis a seguìsin chès ca finìsin il vèrs [Footnote 55].]
173 (return)
[ Argolica = greca.]
174 (return)
[ Forsi a è pì fàsil capì stunduvinèl sa si lu pènsa cussì: A è pusìbul cjatàighi il màni a li ròbis ca sòn stàdis fàtis.]
175 (return)
[ Amondi comprensìbil!]
176 (return)
[ In tal sens che il cuàrp al parta il cjaf coma lampiòn.]
177 (return)
[ Sensa ingàns.]
178 (return)
[ Tant Bertran che Achitofèl aan consiliàt fiis di zì cuntra i so pàris.]
179 (return)
[ Tal sens che il patimìnt a ghiè spièli a la colpa ca lu à cauàt.]
180 (return)
[ A somèa da sta storia di Gèri dal Bièl ca fòs stàt un òbligu ta na famèa di vendicà la muàrt di un parìnt. (Plus sa change... Basta pensà no a certi uànsis Siciliànis dal dì di vuèj, tegnùdis a gala si no altri in taj cìnes, ma a la reasiòn daj parìncj da li vìtimis di Tim McVeigh cuant cal è stàt gjustisiàt làltra dì.) In ta stu càsu, Dante al sarès un daj parìncj ca varèsin vùt da vendicà Gèri. Il fàt che chistu a nol era encjamò susedùt al spièga la reasiòn indignada dal danàt e il sintimìnt di colpa di Dante stes.]
181 (return)
[ Liulùta di Egina a veva cjapàt il nòn da na bièla fiòla dal stes nòn ca si veva lasàt amà da Gjoveche pa li fantasìnis al veva un vuli (èncja ducju doj) sempri vièrt. Gjuno, ta na reasiòn caa un bièl puc dalarchetìpic, a si veva cussì tant rabiàt cul so omp caveva mandàt la pesten ta liulùta ca veva copàt òmis e bestis.]
182 (return)
[
chi ti ti spèlis.]
183 (return)
[ Taliàns, tant par no dismintiàsi.]
184 (return)
[ Biùgna pur ricognosi che la gran part di scju danàs a si rìndin cont che la so punisiòn a è stada jùsta.]
185 (return)
[ Tal sens cal era bon da imità altra zent.]
186 (return)
[ Par òpera di Gjunòn ta un daj tancju momèns di rabia cuntral so omp, se omp si pòl clamàlu.]
187 (return)
[ La so frùta.]
188 (return)
[ Cuant dolòu incontenìbil da la puora mari ca rìnt chistimàgin!]
189 (return)
[ Il dì di vuèj a si sìnt tant parlà di pàris ca abùin i so frùs; maj, chi savedi jò, di frùs ca abùin il pàri. A è da notà, però, che il falsificà al à par Dante altritanta importansa da la relasiòn incestuàl.]
190 (return)
[ Schichi.]
191 (return)
[ Ca sarès la mula di Buòso, che Schìchi al impersonèa par otègnila. Ta lòpera di Puccini sta impersonificasiòn a è fàta in tal mòut divertènt ca si sà!]
192 (return)
[ A no è sensaltri la prima volta che la dura gjustìsia a cjòj ocaiòn da la colpa dal danàt par ministràighi la pena justa.]
193 (return)
[ Ca sarèsin i florìns di oru, che ta na banda a mòstrin la mua di San Zuan Batìsta. (Chi mi recuardi jò, an dera amondi pùs di chej florìns chì a San Zuan di Cjaarsa. A si jòt pròpit che San Zuan, il sant protetòu dal paìs, al à tegnùt scju florìns lontàn di San Zuan par mantegni la zent dal paìs pura, lontàna da che tentasiòns ca varèsin podùt coròmpila coma ca ghi steva susedìnt a la granda a Firense. ìn ta chej dìs chì, però, a par che il sant protetòu al sedi zut in vacansa
.)]
194 (return)
[ Al preferirès jòdiu chì fra i danàs che sodisfà la so gran sèit.]
195 (return)
[ Sta fèmina a veva tentàt invàn di sedui Bepi, il fi di Gjacòb; cuant che luj al era scjampàt via, ic a lu veva acuàt di vèila violentada. Cussì a somèa.]
196 (return)
[ Chel cal à persuadùt i Trojàns di lasà entrà il cjavàl in ta la sitàt.]
197 (return)
[ An dè ogni tant in tal Infièr momèns amondi còmics!]
198 (return)
[ Al è un puc màsa sèriu, Virgìlio, no pària?]
199 (return)
[ Parsè che cul prin colp a ferìs e cul secònt a vuarìs.]
200 (return)
[ Specje di fasa ca ghi plata la part basa dal cuàrp.]
201 (return)
[ Na tòr di Bologna.]
202 (return)
[ La pòura di chèl ca no si sà, che di nòt di sòlit a si la sìnt di pì.]
203 (return)
[ Li Mùis.]
204 (return)
[ Montàgnis, tant luna che laltra.]
205 (return)
[ Scju danàs a sòn coma tocs di glas.]
206 (return)
[ Scju fiòj, ca èrin fràdis ca si volèvin puc ben, a si sòn copàs l un cuntra l altri.]
207 (return)
[ Encja chistu, che di fat al era Toscàn, par otègni na ereditàt al à copàt, e par vej copàt a ghian dopo encja a luj tajàt il cjaf. Na roba a è sigùra: Firense e paìs visìns di Firense in taj timps di Dante a èrin poscj indulà ca si varès fat fadìja a stufàsi!]
208 (return)
[ Chel cal stà roeànt in tal cjaf dal altri al è il Cont Ugolìn. Di luj Dante al parlaràn tal pròsin cjànt.]
209 (return)
[ LInfièr al à tancju momèns còmics e dramàtics e comovìns, ma epiòdis pì comovìns di chel dal Cont Ugolìn a non dà.]
210 (return)
[ LArcivèscul Rugèri.]
211 (return)
[ E invensi un puc di misteri al resta. Ta chel post dalinfièr chì a sòn metùs chej ca sòn colpèvuj di vej tradìt altra zent par raòns polìtichis. Cun dut il contà dal Cont Ugolìn, a no si riva maj a savej cun preciion di cual tradimìnt ca sòn stàs colpèvuj Rugeri e il stes Ugolìn. Nompuarta, però; che chì sè ca conta a è la relasiòn fra Ugolìn e i fiòj, e la disperasiòn di Ugolìn.]
212 (return)
[ Che tòr indulà ca èrin impreonàs Ugolìn e i fiòj.]
213 (return)
[ A ghi veva dat un preentimìnt di sè ca veva da capitàighi.]
214 (return)
[ Sta trasformasiòn da lupo e lupùs a pari e fiòj a susèit spes in taj sunsa dìin.]
215 (return)
[ Atropòs a sarès chè ca sepàra lànima dal cuàrp e in tal cau di Tolomèacal sarès chel post chìa manda lànima tal infièr mentri che il cuàrp al è encjamò in vita.]
216 (return)
[ An sparegna pùs, Dante. Prin chej di Pisa; adès i genovèis!
]
217 (return)
[ La naf da re a vèn fòu dalinfièr.]
218 (return)
[ Lusìfar stes.]
219 (return)
[ A mi vèn in mins chel paeàn che, tancju àjs fa, dopo cualchi àn in Canada a nol era stàt bon di imparà l inglèis en tal fratìmp al veva dismintiàt il so taliàn. Cau cal mèrita cualchi làgrima. A èria colpa so? Jò i diarès di no. I diarès pitòst che la colpa a era di chej chen ta na maniera on ta naltra a custrinzèvin cussì tancju taliàns a lasà lItalia in ta chej dis là. Cuj sàja ta cuala bolgja che Dante al varès metùt chej lì? Ma forsi chì a è miej uà un paragòn un puc pì lierùt, coma chèl di un flòu tajàt par metilun ta un vàs, che, sa si pensa, a nol è nè vif nè muàrt. (Èco, iai uàt chel puc di inzèn chi ài, coma che Dante al voleva chi fès.)]
220 (return)
[ I studiòus di Dante a pensin che i tre cjafs di Lusìfar, e i so tre colòus, a sòn sìmbul di chistu o chèl; par eempli, il colòu zal limpotènsa; chel neri lignorànsa; e cussì via diìnt. (Se cussì a è, alòra Dante al è zut a rafigurà lignorànsa cuj nèris da lÈtiòpia. Il chè in taj timps di Dante a sarès zut, encja encja; ma se Dante al vès apena scrit la Comèdia, cuj sàja cuanti crìtichis via e-mail o via twitter cal varès risevùt daj vuardiàns da la coretesa politica!) Fra li interpretasiòns chiai leùt, una a mi par jùsta: che i tre cjafs di Lusifar a sèdin na sorta di parodìa da la Trinitàt di Diu stes.]
221 (return)
[ Na stranesa: in ta limaginasiòn popolàr il còu dal infièr, coma cal sarès Còcit, al varès di èsi plen di fòuc e flàmis; invènsi chì a è dut glas e frèit. Lo stes, a sarès puc gust di zì tant in tal un che in ta chel altri.]
222 (return)
[ A è clar che Lusìfar stes al à amondi puc gust di èsi uchì. Puc da surprìndisi, sa si pensa a chel post gloriòus cal veva lasàt, da semo, par vignì chì.]
223 (return)
[ Èncja sa lu mèt tal pì profònt dalinfièr, Dante al ricognòs la grandesa dal omp, cul so tai in ta stu momènt di sufrì inimaginàbil.]
224 (return)
[ In ta stu punt Virgìlio, cun Dante intòr, al taca a zì in sù. A intiva che il post lì ca tàchin li gjàmbis dal diàu al è il centro da la cjera (cuj sàja maj sè cal diarès Freud di chista coincidensa?); cussi chè di lì indavànt li gjàmbis dal diàu, e di conseguènsa Virgìlio e Dante stes, a pùntin in sù, vièrs chel altri emisfèri.]
225 (return)
[ Chistu al sarès l emisfèri in tal miès dal cual al è Gjerualèm.]
226 (return)
[ Il post pì al centro di Còcit.]
227 (return)
[ Par gravitàt, dut a vèn atiràt dal centro da la cjera. Dante al à incjastràt Lusìfar pròpit uchì coma par dii che dùcjus in tal mont a sòn, par natura, atiràs dal mal. Di conseguènsa, il volej liberasi dal mal a richièit un sfuàrs ca nol è naturàl, un sfuàrs cal à da zì cuntra natura.]
228 (return)
[ Li Chèchis a sarèsin li fiis dal re di Tesàlia che in taj timps antìcs a vèvin sfidàt li Mùis al cjantà. Sti puori fiòlis a vèvin pierdùt la sfidanaturàl!e a èrin stàdis trasformàdis in chèchis.]
229 (return)
[ Blu.]
230 (return)
[ Laria dal scur infernàl.]
231 (return)
[ Vènere.]
232 (return)
[ Adàm & Eva. A si pensa che sti stèlis a vèdin valòu alegòric; ca rapreèntin li virtùs da la prudensa, gjustìsia, fuartesa di spìrit, temperansa. (Vandelli)]
233 (return)
[ Lorsa granda (ursa major), che sicòma ca èn tal emisferi austràl a no la jòt.]
234 (return)
[ Dal aspièt, insoma, al era un biel puc coma me, doma che la me barba a è tant pì blancjae a noa nencja biugna daj ràis dal soreli par fala sfavilà.]
235 (return)
[ Catòn, cal sarès stu barbòn, al è iluminàt da li cuatri virtùs rapreentàdis da li stèlis.]
236 (return)
[ A imbrunìs o scurìs. (Dante a mi metarès par sigùr tal purgatori par cers vocàbui chi ui, ma i no pensi ca mi butarès in tal infièr!)]
237 (return)
[ A è clar che Catòn al cròt che i poès a sòn doj daj danàs.]
238 (return)
[ Tre sostantìfs, tre e e tre con ta sta riga. Clara lintensiòn, no ee vera?]
239 (return)
[ Il to volej nol pòl dal me volej
.]
240 (return)
[ Lultima sera da la so vita, inclua che spirituàl.]
241 (return)
[ Coma ca voleva Beatrìs.]
242 (return)
[ Coma se di jodi e scoltà Catòn a fòs la vera raòn dal viàs daj poès. Bàbiu stu Virgìlio!]
243 (return)
[ Che libertàt moràl ca si otèn cuant ca si riva a vìnsi li propri pasiòns, che cussì spès a ni tegnin incjadenàs.]
244 (return)
[ Encja chì Virgìlio, scaltri, al eàlta li virtùs di Catòn, cal veva rifiutàt di sotomètisi al volej di Sèar. Cussì, coma cal sugerìs Vandelli, chì i vìn na sintei di libertàt moràl e politica.]
245 (return)
[ Il cuàrp.]
246 (return)
[ Ìl Acherònt.]
247 (return)
[ Beatrìs.]
248 (return)
[ Catòn, coma ca si jòt, a si rindeva ben cont da li ceremònis ca ghi feva Virgìlio.]
249 (return)
[ A è stàt comentàt che stu vènc al rapreènta lumiltàt.]
250 (return)
[ L ànzul cal protès lentrada dal purgatori.]
251 (return)
[ Lalegorìa a è clara: la zent roganta, ca si irigidìs, a vèn distruùda; a sopravìf chè plena di umiltàt, ca è buna di pleàsi a li circostànsis da la vita, encja se chìstis da li vòltis a ti bàtin fuàrt.]
252 (return)
[ Ben purificàs.]
253 (return)
[ Pa la strada ca torna tal infièr.]
254 (return)
[ Si tornàn in davòu cul pensej a tancju di chej poscj cal à viitàt tal infièr, a no è da surprìndisi sal è vegnùt fòu da chel buaròt cu la mua plena di cjalìn o cragna. Ta naltri sens, Dante al è chì cal taca a vignì purificàt.]
255 (return)
[ Chì a tocja recuardà Ulìs e i so òmis che rivàs fin chì a èrin, però in davòu a no sòn pì tornàs.]
256 (return)
[ Da Catòn.]
257 (return)
[ La Libra.]
258 (return)
[ In efièt, cun chìstis prìmis nòuf rìghis, Dante al vòu dii che il dì al stà par cricà. Su sti rìghis, asàj difìsilis, i sugerìs di lei i crìtics.]
259 (return)
[ Unaltra volta, dopo la me muàrt.]
260 (return)
[ Dopo chel momènt di straviamìnt a ghia parùt che il lumìn al luès encjamò di pì.]
261 (return)
[ Stu chì al parta li ànimis a la salvasiòn; Carònt, la so antitei, a li parta a la perdisiòn. Sa sia da sièlzi, aè miej zì cun chistu.]
262 (return)
[ Aegypto in tal originàl, coma ca sarès just. I speri che Dante a mi perdoni.]
263 (return)
[ Il Capricorn. Il dì, insòma, al è zà ben inoltràt.]
264 (return)
[ Tu chi ti sòs vìf, se fatu chì insièmit dai muàrs?]
265 (return)
[ Par podej tornà, dopo la me muàrt, in ta chista strada da la salvasiòn.]
266 (return)
[ Parsè rìvitu tal purgatori cussì tant timp dopo la to muàrt?]
267 (return)
[ L ànzul timonej cal cjàpa sù e al parta li ànimis in tal purgatori.]
268 (return)
[ Secont Vandelli, la indulgensa plenaria datan ocaiòn dal Gjubilèo di Bonifàs VIII, tacada tal nadàl dal [Footnote 1299: a veva vantagjàt encja li ànimis daj muàrs, puarès.]
269 (return)
[ Ogni ànima danada a è destinada a zìn tal infièr.]
270 (return)
[ Secònt cualchi comentatòu, la cansòn a rapreentarès il plaej da la filoofìa..]
271 (return)
[ Catòn stes.]
272 (return)
[ Ca sarès la porcarìa ca sia formàt daj so pecjàs e ca ghi impedìs di vej na clara viiòn di Diu.]
273 (return)
[ Stu mont al èl post indulà che la gjustìsia divina a ni fà sufrì paj pecjàs chi vìn cometùt, fin chi vignìn dal dut purgàs.]
274 (return)
[ Jodìnt doma na ombrena davànt di luj, Dante al pensa di èsi stàt bandonàt da Virgìlio. Il puòr Dante a no si rìnt cont che, esìnt spìrit, Virgìlio a nol fà ombrena.]
275 (return)
[ Tal cjèl i ràis, esìnt luminòus, a si làsin trapasà da àltris, roba ca no podarèsin fà sa fòsin ostaculàs da na sostansa fiica, coma un cuàrp.]
276 (return)
[ A somearès impusìbul che un spìrit al sufrìs dolòus corporàls; man ta li mans da lonipotènsa di Diu, dut a è pusìbul.]
277 (return)
[ A stà di fàt ca ni è impusìbul capì coma che Diu al posi èsi na sostansa in tre persònis.]
278 (return)
[ Virgìlio a ni sugerìs di contentasi di capì il sè ca è, e di no zì a ròmpisi tant il cjaf in sèrcja di capì il parsè di sè ca è.]
279 (return)
[ Se la zent a savès dut, a no sarès stàt necesàri il proibìghi a Adamo di zì a sercjà il frutàn dal àrbul dal ben e dal mal; e cussì a no sarès stàt necesàri di butalu fòu dal paradìs terèstri; e di conseguènsa a no si varès vùt biugna che Crist al vegnès a salvani, e via di sèguit.]
280 (return)
[ Ta la costa pì montagnoa da la Liguria, chen taj timps di Dante a no èra sensaltri invaduda da turìscj coma ca è vuèj.]
281 (return)
[ A è clar che se Virgìlio al cognoseva l infièr, a nol cognòs par nùja il purgatori.]
282 (return)
[ Cun che incertesa naturàl ca derivava dal jodi un vif coma Dante.]
283 (return)
[ Fermàs dal cuàrp di Dante.]
284 (return)
[ Un colp di spada a ghi veva lasàt un brut sen ta una da li sèis.]
285 (return)
[ Puarèt tal mòut che la peràula a vegneva uada da me mari, puareta, che par ic al èra puarèt encja il plevàn di San Zuan o adiritura il Papa, puarèt, ca ni voleva cussì tant ben.]
286 (return)
[ Partìt par tornà in tal mont daj vifs.]
287 (return)
[ Stu sperà al sarès il sperà da la salvasiòn, par via che àltris a pensàvin che luj al fòs stàt danàt pa la so scomùnica.]
288 (return)
[ Se il vèscul di Coensa al vès consideràt Diu no coma punitòu e basta, ma encja coma pari miericordiòus, al varès forsi capìt che jò ì sarès stàt perdonàt.]
289 (return)
[ Il cadàvar di Manfrèit, invènsi, al è stàt butàt fòu da terèn consacràt, coma ca si uava fà cuj scomunicàs.]
290 (return)
[ I scomunicàs a vegnèvin trasportàs cuj lumìns distudàs, coma cal è stàt il cau cul cadàvar di Manfreit.]
291 (return)
[ Encja a un scomunicàt a ghi resta un pu di speransa di vignì perdonàt da Diu, basta ca si dimostri pentìt, coma caa da èsi stàt il cau cun Manfrèit, puarèt. Dum spiro, spero, coma cal dis Vandelli.]
292 (return)
[ Al è costrèt a restà fòu dal purgatori par un toc di timp lunc coma trenta vòltis il timp cal era stàt in pecjàt.]
293 (return)
[ Li prejèris ca vègnin dìtis paj muàrs a pòsin ridui il timp che una puorànima a à di pasà tal purgatori]
294 (return)
[ La proibisiòn di tacà la so purificasiòn prima dal momènt prestabilìt, asumìnt che stu timp a nol vegnès scurtàt dal preà da la zent coma Costansa stesa.]
295 (return)
[ Coma ca crodèvin, par eempli, i Manichej, che par chej i òmis a vèvin do ànimis.]
296 (return)
[ Par eempli: cuant che jò i soj concentràt in tal lèi, i no mi rìnt cont che altri al stà susedìnt atòr di me.]
297 (return)
[ Il post indulà che i poès a pòsin tacà a scalà la montagna.]
298 (return)
[ Ducju poscj che ai timps di Dante a era difìsil scalà.]
299 (return)
[ Tal sens simbòlic, li àlis ca ocòrin par zì sùn ta stu scoj dal purgatori a sòn àlis di virtùt.]
300 (return)
[ Plumìn o plùmis.]
301 (return)
[ Virgìlio.]
302 (return)
[ Ta stu punt a finiva che fesura cuai verticàl ca vèvin seguìt, e ta un plan mancu inclinàt a èrin rivàs.]
303 (return)
[ La riva da la montagna a varès, alora, nainclinasiòn di circa [Footnote 45: gràdos.]
304 (return)
[ Il cjaminà tant pì svelt di Virgìlio al lasava il puòr Dante indavòu.]
305 (return)
[ Na volta sorpasàt un momènt di perìcul, al vuàrda in davòu, contènt di èsi al sigùr.]
306 (return)
[ Sicòma che i poès a sòn tal emisfèri dal sud, e a stàn vuardànt vièrs il levànt, Dante al jòt il soreli alsàsi a sinistra invensi di destra, coma ca susedarès sal fòs tal emisfèri dal nort.]
307 (return)
[ Il soreli (spieli) al luminèa ducju doj i emisfèris, chel di sot e chel di parzora.]
308 (return)
[ Siòn = Gjerualèm; crèt = il purgatori.]
309 (return)
[ Virgìlio a ghi ufrìs sta lesiòn di astronomìa al puòr Dante (cal somèa un puc insiminìt coma me) par dimostràighi coma che, jodùt da stu post chì, il soreli a si mòuf a la so sinistra.]
310 (return)
[ Cuant che chì di nu a è unvièr, il soreli al è a sud dal ecuatòu, e vicevèrsa.]
311 (return)
[ I Ebrèos a jodèvinda la Palestinail ecuatòu a sud di lòu.]
312 (return)
[ Pìn sù che l omp al vàn tal mont dal purgatori e pì li so còlpis a vègnin lierìdis.]
313 (return)
[ Che di èsi poltròn.]
314 (return)
[ Bielaga al à spetàt fin a la fin da la so vita prin di pentisi di còu daj so pecjàs. A è par chistu che adès a ghi tòcja spetà fòu da la puarta dal purgatori.]
315 (return)
[ Il cjèl al à ben altri ròbis da fà che pièrdi timp cun prejèris ca no sòn sincèris.]
316 (return)
[ Un dal grup di Bielaga a si necuàrs che Dante al fà ombrena, come un cal è encjamò vif.]
317 (return)
[ Parsè no sotu pì reolùt?]
318 (return)
[ Cuant ca si nrusìs di vergògna un al mostradi sòlitsinceritàt o pentimìnt; e par chèl al pol vignì perdonàt pì a la svelta.]
319 (return)
[ Almancu a lu varèsin cjantàt dut sa no fòsin stàs interòs da Dante.]
320 (return)
[ Èco, chista a sarès na conferma ca no vèvin encjamò finìt da cjantà il Miserere.]
321 (return)
[ I spirs, curiòus, a vòlin che i poès a svèlin las raòn da la so preensa.]
322 (return)
[ Se na volta tornàt tal mont Dante al prejarà par lòu, li so pènis a vegnaràn scurtàdis.]
323 (return)
[ I vapòus impiàs a sarèsin li stèlis ca si jòdin colà di nòt e chej lamps ca iluminèjn li nùlis sul imbrunì in ta li sèris destàt. Tant che li stèlis che i lamps a si jòdin doma par un istànt.]
324 (return)
[ Chi ti vàs vièrs la to purificasiòn.]
325 (return)
[ A vòlin cal resti pì a lunc par cognosi cualchidùn par podej partà nuvitàs a la so zent cuant cal tornan tal mont, cu la speransa che la zent ca sìnt li nuvitàs a prej par lòu.]
326 (return)
[ Ben nasùs par via ca sòn in via di otegni la so salvasiòn.]