Mijn ambassadeur heeft last gekregen, je regeering te wijzen op de
gevaren en de ernstige consequenties eener mobilisatie; hetzelfde heb
ik je ook in mijn laatste telegram gezegd. Oostenrijk-Hongarije heeft
slechts tegen Servië gemobiliseerd en slechts een gedeelte van zijn
leger. Wanneer Rusland, zooals thans volgens mededeeling van jou en
van je regeering het geval is, tegen Oostenrijk-Hongarije mobiliseert,
dan wordt de rol van bemiddelaar, die gij mij vriendschappelijk hebt
toevertrouwd, en die ik op je uitdrukkelijk verzoek heb aangenomen,
in gevaar gebracht zooal niet onmogelijk gemaakt. De volle zwaarte
van de beslissing rust thans op jouw schouders; zij hebben de
verantwoordelijkheid voor oorlog of vrede te dragen.
w. g. WILHELM.
Bijlage 23_a_.
#5. De Tsaar aan Z. M.#
Peterhof, 30 Juli 1914, 1.20 n.m.
Ik dank je van harte voor je snel antwoord. Ik zend vanavond TATISKEFF
met instructie. Tot de thans van kracht wordende militaire maatregelen
is reeds voor 5 dagen besloten en wel ter verdediging tegen de
toebereidselen van Oostenrijk. Ik hoop van ganscher harte dat deze
maatregelen in geen enkel opzicht van invloed zullen zijn op je positie
als bemiddelaar, waaraan ik zeer groote beteekenis hecht. Wij hebben je
sterken druk op Oostenrijk noodig, opdat het tot eene schikking met ons
komt.
w. g. NICOLAAS.
Bijlage 24.
#Telegram van den Rijkskanselier aan den keizerlijken ambassadeur te St.
Petersburg, d.d. 31 Juli 1914.#
~Dringend.~
Ondanks de nog hangende bemiddelingsonderhandelingen en ofschoon wij
zelf tot op dit oogenblik geenerlei mobilisatiemaatregelen getroffen
hebben, heeft Rusland zijn heele leger en vloot, dus ook tegen ons
gemobiliseerd. Door dezen maatregel van Rusland zijn wij gedwongen, voor
de veiligheid van het rijk het dreigende oorlogsgevaar af te kondigen,
wat nog niet mobilisatie beduidt. De mobilisatie moet echter volgen,
wanneer Rusland niet binnen 12 uur elken oorlogszuchtigen maatregel
tegen ons en Oostenrijk-Hongarije staakt en hieromtrent tegenover ons
een besliste verklaring aflegt. Ik verzoek dit onmiddellijk aan den heer
SASANOW mede te deelen en het uur van mededeeling te seinen.
Bijlage 25.
#Telegram van den Rijkskanselier aan den Keizerlijken ambassadeur te
Parijs, d.d. 31 Juli 1914.#
~Dringend.~
Rusland heeft ondanks onze nog hangende bemiddelingsactie en ofschoon
wij zelf geenerlei mobilisatiemaatregelen getroffen hebben, de
mobilisatie van zijn geheele leger en vloot, dus ook tegen ons, bevolen.
Wij hebben daarop den toestand van dreigenden oorlog afgekondigd,
waarop de mobilisatie moet volgen, wanneer Rusland niet binnen 12 uur
alle oorlogsmaatregelen tegen ons en Oostenrijk staakt. De mobilisatie
beteekent onvermijdelijk oorlog. Verzoeke de Fransche regeering te
vragen, of zij in een Russisch-Duitschen oorlog neutraal wil blijven.
Antwoord moet binnen 18 uren volgen. Sein onmiddellijk het uur waarop
gij de vraag hebt gesteld. De grootste spoed noodzakelijk.
Bijlage 26.
#Telegram van den Rijkskanselier aan den Keizerlijken ambassadeur te
St. Petersburg, d.d. 1 Augustus 12.52 n.m.#
Wanneer de Russische regeering geen bevredigend antwoord geeft op
onzen eisch, verzoeken wij Uwe Excellentie haar hedenmiddag om 5 uur
(Middeneuropeeschen tijd), de volgende verklaring te overhandigen:
Le Gouvernement Impérial s'est efforcé dès les débuts de la crise de la
mener à une solution pacifique. Se rendant à un désir qui lui en avait
été exprimé par Sa Majesté l'Empereur de Russie, Sa Majesté l'Empereur
d'Allemagne d'accord avec l'Angleterre était appliqué à accomplir un
rôle médiateur auprès des Cabinets de Vienne et de St. Pétersbourg,
lorsque la Russie, sans en attendre le résultat, procéda à la
mobilisation de la totalité de ses forces de terre et de mer.
A la suite de cette mesure menaçante motivée par aucun préparatif
militaire de la part de l'Allemagne, l'Empire Allemand se trouva
vis-à-vis d'un danger grave et imminent. Si le Gouvernement Impérial
eût manqué de parer à ce péril il aurait compromis la sécurité et
l'existence même de l'Allemagne. Par conséquent le Gouvernement Allemand
se vit forcé de s'adresser au Gouvernement de Sa Majesté l'Empereur
de toutes les Russies en insistant sur la cessation des dits actes
militaires. La Russie ayant refusé de faire droit à cette demande et
ayant manifesté par ce refus, que son action était dirigeé contre
l'Allemagne, j'ai l'honneur d'ordre de mon Gouvernement de faire savoir
à Votre Excellence ce qui suit:
Sa Majesté l'Empereur, mon auguste Souverain, au nom de l'Empire relève
le défi et se considère en état de guerre avec la Russie.
Wees zoo goed het tijdstip van ontvangst en het uur waarop gij deze
instructie ten uitvoer legt, volgens Russischen tijd, dringend te seinen.
Ik verzoek U Uwe passen te vragen, en de bescherming en de zaken over te
dragen aan de Amerikaansche ambassade.
Bijlage 27.
#Telegram van den Keizerlijken ambassadeur te Parijs aan den
Rijkskanselier, d.d. 1 Augustus 1.05 n.m.#
Op mijn herhaalde en besliste vraag of Frankrijk in geval van
een Duitsch-Russischen oorlog neutraal blijft, verklaarde de
minister-president mij, dat Frankrijk doen zou, wat zijn belangen het
geboden.
#Latere toevoegingen.#
Bijlage 28.
#Getuigenis van den Belgischen chargé d'affaires in Petersburg.#
_Belgische ambassade.
St. Petersburg.
795/402.
De politieke toestand._