DE MONDPOOTIGEN (Stomatopoda).
De Mondpootigen komen met de leden der beide vorige orden overeen
door het bezit van samengestelde oogen, die op beweegbare steeltjes
rusten en door het aantal segmenten in den stam. Het rugschild laat
drie borstringen vrij en dient niet tot beschutting van de kieuwen;
het heeft daarom een veel minder grooten omvang dan bij de Decapoden
en is tot een horizontale, bijna vierzijdige plaat verminderd. De
groote, op een korten steel rustende oogen zijn aan een voorsten,
beweegbaren ring gehecht, waarop een ring volgt, die de binnenste
sprieten draagt. Het lichaamsdeel, dat door het rugschild overdekt
wordt, draagt de buitenste sprieten, de monddeelen (welke in hoofdzaken
overeenstemmen met de bovenkaken en onderkaken van den Rivierkreeft)
en de kaakpooten. Daar 2 van de paren ledematen, die zich bij de
Decapoden tot looppooten ontwikkelen, hier den vorm van kaakpooten
aangenomen hebben, bezitten de Mondpootigen 5 paar van deze dicht bij
den mond opeengedrongen organen. Alle, behalve die van het eerste paar,
eindigen in een klauwlid, dat, als een knipmes in het hecht, naar het
vorige lid teruggebogen kan worden. Vooral het tweede paar kaakpooten,
dat alle overige in lengte en dikte overtreft en spitse tanden aan
het klauwlid heeft, is een uitmuntend orgaan voor den aanval en de
verdediging. Op de kaakpooten volgen 3 paar in twee takken eindigende
roeipooten. Het eigenlijke bewegingsorgaan is echter het groote,
sterk gespierde na-achterlijf, dat in een breede vin uitloopt. De
ledematen van de 5 voorste na-achterlijfsleden dragen pluimvormige
kieuwen.--Deze orde bevat ruim 50 soorten, waarvan 5 tot de Europeesche
fauna behooren.
De Gewone Sprinkhaankreeft (Squilla mantis), die men in het Kanaal
soms aantreft, wordt in de Middellandsche Zee veelvuldig gevangen en
levert een smakelijk gerecht; hij kan een lengte van 18 cM. bereiken
en bevat vele eetbare deelen. In een aquarium ziet men hem dikwijls
met de lange, lenige grijppooten verschillende deelen van zijn
lichaam reinigen, zich als 't ware kammen; zelfs de staart kan een
beurt krijgen.