De abdij van Verteuil, een monument der romaansche bouwkunst, ligt in
het departement Gironde, arrondissement Lesparre. Volgens eene bij het
volk zeer verbreide overlevering, zou de abdij door Karel den Groote
zijn gesticht. Waarschijnlijk is zij niet ouder dan de tiende eeuw;
in de achttiende werd zij herbouwd.
Op een heuvel, die het vlek en de abdij beheerscht, verheft zich
het kasteel van Verteuil, dat gedurende de oorlogen met Engeland
bij herhaling door de engelsche koningen genomen, verloren en weder
heroverd werd. Verschillende heeren betwistten elkander het bezit van
dezen ouden burcht, die in 1326 in handen kwam van Gaston de Foix,
graaf van Longueville. Later keerde het kasteel terug aan de familie
d'Albret, die het reeds tegen het einde der dertiende eeuw bezat. In
het laatst der vijftiende eeuw kwam de baronnie met het kasteel aan
het kapittel van Saint-André te Bordeaux, die daarvan eigenaar bleef
tot 1798. Toen werd ook dit goed tot nationaal eigendom verklaard,
met andere woorden geroofd. Van den ouden burcht zijn slechts eenige
puinhoopen over.