_KALFURNIA, PAPIRIUS._
KALFURNIA. Wat is ’t me een spyt, myn zoon, dat eedle Romeininnen,
Die ’t heil van ’t vaderland betrachten en beminnen,
Niets mogen weeten; als of haar nieuwsgierigheid
Den staat kon schaadlyk zyn. Dat averechts beleid
Kon in ’t gemeenebest een bittren twist verwekken.
Men pleeg in ’t heimlyk wel den vrouwen iets te ontdekken.
Haar’ schranderheid heeft meer, in zaaken van gewicht,
De mannen onderrecht, en hunnen geest verlicht.
PAP. ’s Lands raad wil in ’t gevaar niet vallen als voordeezen;
Wyl haar’ nieuwsgierigheid ten hoogsten is te vreezen.
Zy zeggen in ’t geheim elkander alles voort,
Tot dat het uitlekt, en ’t gemeen ’s lands zaaken hoort;
Waardoor het domme graauw kon overslaan tot muiten.
Ook wist de vyand haast al Romens raadsbesluiten.
KAL. Myn zoon verdenk my niet om myn nieuwsgierigheid.
Ontdek my ’t staatsgeheim. Ik heb u nooit misleid.
’k Beloof het u, ’k zal ’t nooit aan myn vriendinnen melden.
Ik zal u deeze daad, myn lieve Zoon, vergelden.
Denk met wat tedre zorg ik u heb opgevoed.
’t Is billyk dat gy iets voor my, uw moeder, doet.
PAP. Ben ik een raadsheers zoon van ’t vrygestreden Romen?
Dan is ’t vooral myn plicht de wetten na te komen.
KAL. De jonge heeren, die met u in Romens raad
Verschynen, hebben nooit hunn’ moeders dus versmaad!
Zy durven alles in ’t geheim aan haar verhaalen.
PAP. ’k Vertrouw, zo ik van ’t spoor der reden dus zou dwaalen,
Dat ik myn achting zelf by u verliezen zou.
’k Bemin myn moeder: maar ’k blyf ’t vaderland getrouw.
Indien ik wist, dat dit myn kleed ’t geheim mocht weeten,
Ik trok het uit, en ’t wierd terstond in ’t vuur gesmeten.
KAL. ’k Zal by Sulpitia, daar gy het oog op slaat,
Om die styfhoofdigheid u brengen in den haat.
Ik zal myn lieve nicht afkeerig van u maaken!
PAP. Ach moeder! ach! „hoe zal ik uit dien maalstroom raaken!
Zoud gy Sulpitia...?
KAL. Zy zal voor u niet zyn.
PAP. „’k Bedenk daar iets... maar neen, het heeft te weinig schyn.
KAL. Hoe twyffelt gy, myn zoon?
PAP. Ik durf ’t u niet verklaaren.
KAL. Spreek, spreek! ik wil dat gy ’t aan my zult openbaaren.
PAP. Het is van groot gevolg.
KAL. ’k Zie dat gy my versmaad.
PAP. Men overweegt by dag en nacht, met rypen raad,
Hoe best den ondergang der stad is voor te komen.
Men heeft alreeds ’t getal der burgers opgenomen,
’t Welk door den oorlog zo verzwakt is, dat indien
De algemeene raad daar niet in kan voorzien,
De koningen voor ons te machtig zullen weezen.
KAL. De macht van Romen doet de nagebuuren vreezen,
Die afgestreden zyn; die voorzorg is niets waard.
De Roomsche dapperheid is overal vermaard.
Zo lang de vryheid heerst in deez’ vermaarde muuren,
Zal zy de dwinglandy der koningen verduuren.
PAP. ’t Getal der burgery is nu zo groot niet meer.
’t Is zwakker dan gy weet. Men denkt op tegenweer.
Men moet de manschap, wyl ’t noodzaaklyk is, vergrooten,
KAL. Wat heeft ’s lands raad in die omstandigheid besloten?
PAP. Dat is ’t geheim... ik bid mevrouw! wat vergt gy my.
KAL. Papirius vertrouw dat aan uw moeder vry.
PAP. Wat hoeft gy dat geheim juist uit myn mond te trekken?
KAL. Beef voor myn haat zo gy ’t niet wilt aan my ontdekken.
Spreek!
PAP. Daar is voorgesteld door leden van den raad,
Dat tot versterking van den algemeenen staat,
Te Rome elk burger nog een vrouw zal onderhouwen.
KAL. Een byzit?
PAP. Neen: elk staat een tweede vrouw te trouwen.
KAL. En is die snoode wet al doorgegaan, myn zoon?
Die eedle vrouwen zal verstrekken tot een hoon!
PAP. Veel leden zyn ’er voor, en veelen zyn ’er tegen.
Men is nog bezig om de zaak te overweegen.
Maar ’k heb te veel gezegd. Ach! moeder meld dit niet.
KAL. Neen, ’t blyft verhoolen al wat tusschen ons geschied.
PAP. „Vergeef me ô goden dat ik haar dus moest misleiden.
KAL. Daar zyn uw’ vrienden, zoon. Wy zullen moeten scheiden.