zijne gewoonten en behoeften, dat men zijn levenswijze schildert,
wanneer men deze werkzaamheden beschrijft. Evenals de meeste
Knaagdieren werken zij gedurende den nacht; alleen in zeer afgelegen
landstreken, waar zij in langen tijd geen mensch te zien krijgen,
zijn zij ook over dag aan den arbeid. "Kort na zonsondergang verlaten
zij hunne rustplaatsen, fluiten luid en laten zich met een plomp in
't water vallen. Zij zwemmen een tijdlang rond in de nabijheid van
den oever, tegen den stroom op even snel als met den stroom mede, en
houden, naarmate zij zich min of meer veilig achten, hetzij den neus en
het voorhoofd, òf den kop en den rug boven water. Na de veiligheid van
de omgeving onderzocht te hebben, gaan zij aan land, waar zij zich tot
op een afstand van 50 schreden of nog verder van den oever begeven,
om de boomen af te snijden, die zij voor hun voeding of voor hunne
bouwwerken noodig hebben." Takken, die eenige cM. dik zijn, worden in
eens door den Bever afgebeten; boomen brengt hij ten val door in den
stam een ringvormige groeve te knagen en deze aan de naar het water
gerichte zijde dieper te maken, totdat de boom naar die zijde overhelt
en in 't water valt. De sporen, die zijn arbeid op den stam achterlaat,
bestaan uit tallooze, vlakke, schelpvormige insnijdingen, die zoo glad
en scherp zijn, alsof zij met een zwak gebogen beitel uitgehouwen
werden. Soms snijden de Bevers stammen van meer dan mansdikte af,
dit doen zij ook wel in Duitschland. Takken met vele twijgen worden
vóór het wegsleepen nauwkeurig bezichtigd, in sommige gevallen in
stukken verdeeld, hinderlijke takstompjes worden afgesneden, alle
stukken hout daarna in 't water gesleept en hier ontschorst of voor
latere tijden bewaard. Eerst nadat de stok geschild is, gebruikt de
Bever hem als bouwmateriaal, haalt hem uit het water, sleept hem naar
de naastbijgelegen hut en geeft hem hier een bestemming. Van een regel
bij het rangschikken van de voor 't bouwen dienende stokken is niets
te bespeuren. Op een doelmatige wijze wordt in de behoeften voorzien,
aan een regelmatige plaatsing van de bouwstoffen echter niet gedacht:
eenige stokken liggen horizontaal, andere scheef, nog andere verticaal,
enkele steken met het eene einde ver buiten de wanden van de hut uit,
andere zijn geheel met aarde bedekt. Er wordt trouwens voortdurend
iets aan de woning veranderd, vergroot en verbeterd. Alle voor het
dichtstoppen en de bekleeding vereischte materialen, zooals aarde,
zand, leem of slib worden op verschillende wijzen, maar toch altijd
slechts met den bek en met de voorvoeten vervoerd en alleen met
de voorvoeten verwerkt. De staart wordt hierbij hoogstens voor het
behouden van het evenwicht, nooit als troffel gebruikt. Wel is het
mogelijk, dat de zware achter hem aansleepende staart, die soms niet
minder dan 2 KG. weegt, tot het gladmaken der slibbedekking bijdraagt.
Evenals bij de meeste dieren is het wijfje van den Bever bij het
bouwen met het belangrijkste deel van den arbeid belast, het mannetje
verricht hoofdzakelijk oppermanswerk. Beide arbeiden gedurende het
geheele jaar, hoewel niet altijd met denzelfden ijver. In den zomer
en in het begin van den herfst zijn zij vaker aan 't spelen dan aan
het voltooien van de woning; vóór het invallen van het koude weder
arbeiden zij daarentegen onverpoosd gedurende den geheelen nacht. Zij
hebben een fijn voorgevoel van de naderende weersgesteldheid en nemen
hiertegen de best mogelijke voorzorgsmaatregelen.
Het voedsel van de Bevers bestaat voornamelijk uit de schors en de
bladeren van verschillende boomen. Van alle takken, die ik mijne
gevangenen toewierp, kozen zij het allereerst die van den wilg uit,
en alleen wanneer deze ontbraken, namen zij takken van witte, zwarte
en ratel-populieren, esschen en berken, het minst graag die van
elzen en eiken. Harde takken, die zij met de voorvoeten aanvatten
en aanhoudend ronddraaien, ontschorsen zij zeer netjes en behendig;
zij schillen ze zoo schoon af, dat men op den van schors beroofden
tak geen sporen van de werking der tanden ontdekken kan. Spoedig
geraken zij gewoon aan brood en scheepsbeschuit, appels en peren,
en krijgen weldra een voorliefde voor vruchten.
Hoewel de houding van den Bever verschillend is, vertoont zij toch
over 't algemeen weinig afwisseling. Zittend gelijkt het dier op een
groote, plompe Muis. Bij het gaan wordt de eene poot na de andere
bewogen want de bijna over grond schurende buik laat geen snelle,
gelijkmatige beweging toe. Als hij zeer groote haast heeft, doet de
Bever sprongen, plomper en onbehendiger dan die van eenig ander, mij
bekend landzoogdier; achtereenvolgens worden hierbij het achterste
en het voorste deel van 't lichaam omhooggeheven; toch komt hij op
deze wijze vrij schielijk vooruit. Bij het zwemmen is het achterdeel
zoo diep ondergedompeld, dat alleen de neusgaten, oogen en ooren
benevens het middelste deel van den rug boven den waterspiegel komen;
het achterste deel van den rug en de staart zijn echter onder water. De
voortbeweging heeft plaats door de achterpooten tegelijkertijd, zelden
één voor één, te strekken en te buigen; de staart, die dikwijls
eveneens in de gepaste richting met kracht schoksgewijs bewogen
wordt, dient voor 't sturen; de voorpooten doen bij 't zwemmen geen
dienst. Het dier kan 2 minuten onder water blijven, voordat de behoefte
om adem te halen het noodzaakt weer aan de oppervlakte te komen.
De stem is een zwak geluid, dat nog het best een gesteun genoemd
kan worden; zij wordt gehoord, telkens als het dier een aandoening
ondervindt; weldra leert men de verschillende beteekenissen van de
voortgebrachte geluiden verstaan. Naar het schijnt, zijn het gehoor
en de reuk de hoogst ontwikkelde zinnen; de kleine oogen hebben een
tamelijk onnoozele uitdrukking; gebrekkig is het gezichtsorgaan echter
evenmin als het smaakorgaan; ook het gevoel is bij dit dier niet
onbeduidend. Over zijn verstandelijke ontwikkeling zou verschil van
meening kunnen bestaan; in ieder geval zal men echter moeten erkennen,
dat het te dezen aanzien in de orde der Knaagdieren een hooge plaats
inneemt. Eerder dan eenig ander Knaagdier schikt het zich in veranderde
omstandigheden, en leert het, zich deze op de meest voordeelige
wijze ten nutte te maken; meer dan een zijner verwanten overlegt het,
voordat het handelt, maakt het gebruik van ervaringen en leidt hieruit
gevolgtrekkingen af. Zijne woningen zijn niet kunstiger dan die van
andere Knaagdieren, steeds echter zijn zij aangelegd met een juist
besef van de eigenaardigheden van de plaats, waar zij gelegen zijn;
beschadigingen aan deze woningen worden altijd met overleg hersteld.
Het gedrag van den gevangen Bever tegen andere dieren is onvriendelijk;
tegenover den mensch zijn zij op zijn minst genomen koel. Die, welke
goed behandeld worden, dulden ten slotte, dat men ze liefkoost, zij
gaan ook wel naar hun oppasser toe om hem als 't ware te begroeten;
tegen iederen dwang verzetten zij zich evenwel. Dat vrouwen en kinderen
goedgeefs zijn, hebben zulke in de diergaarde levende Bevers spoedig
geleerd; zij verschijnen daarom, als vrouwen en kinderen voorbijgaan,
niet alleen vroeger dan gewoonlijk voor hun woning, maar bedelen ook,
op de achterpooten staande, om eetwaren; handig nemen zij met de
voorpooten appels, noten, suiker en brood aan; ieder die een beweging
maakt, alsof hij, hun iets geven wil, en dit niet doet, of die hen
plaagt, slaan zij echter op de vingers.
Bevers, die jong gevangen zijn, kunnen zeer tam worden. In vele
berichten van schrijvers over Amerika wordt melding gemaakt van
Bevers, die in de dorpen van de Indianen in zekeren zin als huisdieren
worden gehouden, of die in het bezit van de bedoelde schrijvers zelf
waren. "Ik zag", zegt La Hontan, "in deze dorpen niets wat zoozeer mijn
aandacht trok als Bevers die, zoowel in de beek als in het kreupelhout,
ongestoord heen en weer liepen en zoo tam waren als Honden." Hearne
had verscheidene Bevers zoo mak gemaakt, dat zij kwamen, als hij ze
riep, hem als Honden naliepen en blijde waren, als zij geliefkoosd
werden. Het gezelschap van de Indiaansche vrouwen en kinderen beviel
hun, naar het scheen, zeer goed; zij waren onrustig, wanneer de
menschen te lang wegbleven, en toonden blijdschap bij hun terugkomst.
De paring van de Bevers heeft in verschillende maanden plaats,
al naar het land dat zij bewonen. Volgens sommigen gebeurt dit in
't begin van den winter, volgens anderen in Februari of Maart. Na
een draagtijd van zes weken werpt het wijfje in een droog hol 2 of 3
behaarde, maar nog blinde jongen; na 8 dagen openen deze de oogen en
worden zij door de moeder medegenomen naar het water; soms geschiedt
dit echter eerst een paar dagen later.
Behalve _Vorst_ Schwartzenberg, die op de Wereldtentoonstelling te
Weenen een Beverpaar toonde, houdt tegenwoordig niemand zich met
het fokken van Bevers bezig, hoewel dit bedrijf zoowel aangenaam
als voordeelig is, en ook geen bijzondere bezwaren oplevert. Een
paar Bevers, dat in het jaar 1773 op Rothenhof was gebracht, had
zich zoo sterk vermenigvuldigd, dat het gezin 6 jaren later uit 14,
10 jaren later uit 25 leden bestond; toen werd de fokkerij echter
beperkt, daar de Bevers, die in de vrije natuur waren gebracht, hier
veel schade aanrichtten. Te Nymphenburg, in Beieren, werden eveneens
Bevers gehouden; het bleek, dat enkele van deze dieren 50 jaren lang
in de gevangenschap in 't leven bleven.
Behalve de mensch, heeft de Bever weinig vijanden. Zijn voorzichtigheid
doet hem zelfs den behendigen jager gelukkig ontgaan. Nadat hij eens
verontrust is, zoekt hij bij het geringste gevaar het water op, dat
hem tamelijk goed beveiligt. De Noord-Amerikaansche trappers (zoo
genoemd naar de vallen--in 't Engelsch "traps"--, die zij gebruiken
om wild te vangen) beweren, dat de Bevers daar, waar zij in grooten
getale bijeen wonen, wachten uitzetten, die de overige leden van het
gezelschap voor een naderend gevaar waarschuwen door een signaal,
bestaande uit het geluid, dat door het slaan met den staart tegen de
oppervlakte van het water veroorzaakt wordt. De beteekenis van deze
mededeeling is eigenlijk, dat een vijand door een vereeniging van
verscheidene voorzichtige dieren gemakkelijker wordt waargenomen,
dan door ieder van hen afzonderlijk; dat dus ieder van de leden van
het gezelschap de hierboven bedoelde wachtdienst verricht. Daar het
plassend geluid, dat het slaan met den staart op den waterspiegel
veroorzaakt, alleen dan wordt gehoord, als de Bever zich plotseling
te water begeeft en onderduikt, en dit in den regel dan geschiedt,
als hij een gevaar meent op te merken, letten trouwens alle zijne
metgezellen op dit verre waarneembare gedruisch, en verdwijnen,
zoodra zij het vernemen, in de diepte. In Amerika doodt men den Bever
vooral met het geweer, maar vangt hem bovendien in allerlei soorten
van vallen. In den winter hakt men gaten in 't ijs en slaat de Bevers
dood, wanneer zij daarin komen om te ademen. Ook neemt men wel eens
de ijslaag weg van het bij de beverhutten gelegen deel van de rivier
of beek, bedekt dit met een stevig net, breekt vervolgens de hutten
open en jaagt de verschrikte dieren in het net.
Het voordeel, dat de Bevers opleveren, weegt ten naastenbij op tegen de
schade, die zij aanrichten. Men moet hierbij in 't oog houden, dat zij
bij voorkeur onbevolkte landstreken bewonen, en het liefst zich bepalen
tot het afsnijden van dunne takken van boomsoorten, die spoedig weder
aangroeien. Niet alleen de aangerichte vernielingen, maar ook alle
moeite en bezwaren van de jacht worden daarentegen door het vel en
het vleesch van het dier, en in nog hoogere mate door het bevergeil,
zeer rijkelijk vergoed. Uit Amerika komen ieder jaar omstreeks 150.000
vellen in den handel, ter gezamenlijke waarde van 1.800.000 gulden;
ieder vel brengt, al naar de kwaliteit, 12 à 36 gulden op.
Bij de Amerikaansche wilden staat de Bever in zeer hoog aanzien. Zij
schrijven hem bijna evenveel verstand toe als den mensch en gelooven,
dat dit voortreffelijke dier een onsterfelijke ziel heeft,--om van
andere sprookjes maar te zwijgen.
De _Spring-knaagdieren_ (_Dipodidae_), herinneren door hun
lichaamsbouw duidelijk aan de Kengoeroes. Bij beide komt dezelfde
wanverhouding tusschen het voorste en het achterste deel van
den romp voor. Het achterste deel van het lichaam is buitengewoon
krachtig ontwikkeld: de achterpooten zijn wel driemaal zoolang als de
voorste; de staart is naar verhouding zeer lang, aan het achterste
gedeelte gewoonlijk tweerijig behaard, zoodat hij in een kwast
uitloopt. De Spring-Knaagdieren verschillen echter aanmerkelijk
van de Spring-buideldieren wat den kop betreft. Deze is bij de
eerstgenoemde zeer dik; de hieraan groeiende snorren zijn naar
verhouding de langste die bij eenig Zoogdier voorkomen: dikwijls
zijn zij even lang als het geheele lichaam. De groote oogen wijzen op
een nachtelijke levenswijze, maar zijn levendig en fraai, zooals bij
weinige andere nachtdieren; dat het gehoor niet minder goed ontwikkeld
is, blijkt uit de overeindstaande, lepelvormige ooren, welker lengte
afwisselt van één derde tot de geheele lengte van den kop. De hals
is zeer dik en onbeweeglijk, de romp mag wel slank heeten. Aan de
kleine voorpooten komen gewoonlijk 5 teenen voor, aan de achterpooten
3. De vacht is dicht en zacht, haar kleur gelijkt op die van het
zand. De naast elkander gelegen beenderen, die bij de meeste andere
Zoogdieren den middelvoet vormen, zijn vergroeid tot één enkel been,
aan welks uiteinde de van elkander afgezonderde gewrichtsknobbels
voor de teenen voorkomen.
De Spring-knaagdieren zijn hoofdzakelijk bewoners van Afrika en Azië;
van eenige soorten strekt zich het verbreidingsgebied echter tot in
Zuid-Europa uit; één geslacht of onderfamilie behoort in Noord-Amerika
thuis. Zij zijn bewoners van het droge, vrije veld, van de grasrijke
steppe en van de dorre zandwoestijn; het zijn eigenlijk woestijndieren,
zooals ook uit hun kleur oogenblikkelijk blijkt. Op leemachtigen
of zandigen bodem, in de lage landen, zeldzamer op hoogten of aan
dicht met kreupelhout begroeide weidezoomen en in de nabijheid van
bouwland vestigen zij zich in door hen zelf gegraven holen met vele
vertakte, doch meestal op zeer korten afstand van de oppervlakte
gelegen pijpen, die altijd talrijke uitgangen hebben. Over dag
in hunne holen verborgen, vertoonen zij zich na zonsondergang en
leiden dan een vroolijk leven. Hun voedsel bestaat uit wortels,
bollen, allerlei graansoorten en zaden, vruchten, bladen, gras en
kruiden. Eenige verslinden ook Insecten, ja zelfs kleine Vogels,
gebruiken zelfs aas als voedsel en eten in sommige gevallen elkander
op. Het voedsel brengen zij met de voorpooten naar den mond, terwijl
zij in half opgerichte houding op het achterste deel van den romp en
op den staart steunen.
Hunne bewegingen zijn zeer eigenaardig. De bedaarde gang verschilt van
die der Kengoeroes in zoover, dat zij schielijk achtereen den eenen
achterpoot vóór den anderen plaatsen; de snelle loop geschiedt echter
sprongsgewijs; door het strekken van de krachtige achterpooten wordt
het lichaam ver boven den grond verheven, terwijl intusschen met den
tweerijig behaarden staart de richting van den sprong geregeld en zoo
het evenwicht bewaard wordt. Daarbij leggen zij de voorpooten tegen de
kin aan, of kruisen ze, gelijk een hardloopend mensch over de borst;
dan is het, alsof zij maar twee pooten hebben. De grootste soorten
kunnen kolossale sprongen doen; want bij al deze dieren bedraagt de
sprongwijdte het twintigvoud van hun lichaamslengte. De eene sprong
volgt onmiddellijk op den anderen; als zij haastig vluchten, ziet
men eigenlijk niets anders dan een geel voorwerp, dat volgens vlakke
bogen als een pijl door de lucht schiet. Met even groote behendigheid
graven zij in den bodem, in weerwil van de zwakheid hunner voorpooten,
die hoofdzakelijk dezen arbeid moeten verrichten. Terwijl zij grazen,
gaan zij, ook weder evenals de Kengoeroes, op vier pooten; deze
beweging is echter zeer langzaam en wordt nimmer lang voortgezet. Bij
het zitten rusten zij op de zolen van de achtervoeten.
Bij alle soorten zijn de zinnen scherp, vooral hebben zij een fijn
gehoor en kunnen op grooten afstand zien; hierdoor kunnen zij aan
dreigende gevaren gemakkelijk ontkomen. Uiterst vreesachtig, schuw
en haastig, trachten zij bij iedere storing zoo schielijk mogelijk
hun hol te bereiken of slaan, wanneer hun dit niet mogelijk is,
met razende snelheid op de vlucht. De grootste soort verdedigt
zich in gevallen van uitersten nood, op de wijze der Kengoeroes,
met de achterpooten; de kleinere soorten daarentegen maken, als zij
gegrepen worden, nooit van hunne natuurlijke wapens gebruik. Hun stem
bestaat uit een soort van gehuil, dat op het geschreeuw van jonge
Katten gelijkt, bij andere leden der familie ook wel uit een dof
geknor. Men hoort echter over 't algemeen slechts zelden een geluid
van hen. Bij geringen warmtegraad vervallen zij in winterslaap, of
verstijven althans gedurende korten tijd; zij verzamelen echter geen
wintervoorraad, gelijk andere Knaagdieren doen.
In de gevangenschap zijn de Spring-Knaagdieren zeer aardige en
bevallige gasten van den mensch; hunne goedaardigheid, zachtmoedigheid
en argeloosheid doen hen ieders vriendschap verwerven.
Bijna alle soorten zijn volkomen onschadelijk. De woestijn, die voor
ieder open staat, biedt hen zooveel voedsel, dat zij er geen behoefte
aan gevoelen, de bezittingen van den mensch te plunderen.
De _Amerikaansche Springmuis_ (_Jaculus hudsonius_) is de eenige
vertegenwoordiger van haar geslacht en van haar onderfamilie. Door
haar lichaamsbouw gelijkt zij op hare naaste verwanten in de Oude
Wereld, door den vorm en de beharing van den staart herinnert zij
echter ook aan de gewone Muizen. In grootte komt zij ongeveer overeen
met de Boschmuis; haar lichaamslengte bedraagt tennaastenbij 8 cM,
zonder den 13 cM. langen staart. Het gladde en dichte haarkleed is
aan de bovenzijde donker leder-bruin met bruingeel gemengd.
Het hooge noorden van Amerika is het vaderland van dit dier. Het komt
voor in alle gewesten die pelterijen leveren, van den Missouri tot in
Labrador en van de oevers van den Atlantischen tot aan die van den
Stillen Oceaan. Hier woont het in de met dicht struikgewas bezette
weideranden en in de nabijheid van bosschen; over dag blijft het
verborgen, des nachts zwerft het bij gezelschappen rond. Zijne holen
zijn ongeveer 50 cM. diep, in het koude jaargetijde soms dieper. Vóór
den aanvang van den winter vervaardigt het een nest van leem, dat op
een hollen kogel gelijkt, rolt zich hierin samen, met den staart om
het lichaam gewikkeld en blijft zoo in een toestand van verstijving
liggen, tot de lente komt. Men verhaalt, dat een tuinman in Maart
bij het omspitten van den grond een kluit vond ter grootte van een
kegelbal, die wegens zijn regelmatigen vorm verwondering wekte; de
tuinman sloeg den bal met de spade in twee stukken en vond hierin
een diertje, dat zich opgerold had, ongeveer als een kuiken in een
ei. Dit was de Amerikaansche Springmuis in haar winterkwartier. In
den zomer is zij zeer vlug, zij springt buitengewoon behendig en
snel op de achterpooten rond. In het bosch kan men haar, naar beweerd
wordt, in 't geheel niet vangen. Met gemak springt zij hier over lage
struiken heen, die de mensch niet zoo gemakkelijk overschrijden kan,
en weet dan altijd een veilig plaatsje te vinden. Audubon betwijfelt,
of eenig Zoogdier haar in behendigheid evenaart.
Naar men zegt, kan het aardige diertje zonder moeite in 't leven
gehouden worden.
Over de _Echte Springmuizen_ (_Dipodinae_) is men beter onderricht. Men
kan ze als typische vertegenwoordigers van de familie beschouwen, want
zij vertoonen al hare eigenaardigheden het duidelijkst. Haselquist
merkt niet onaardig op, dat zij er uitzien, alsof zij uit stukken
van verschillende dieren zijn samengesteld. "Men zou kunnen zeggen,
dat dit diertje den kop heeft van den Haas, den snorrebaard van den
Eekhoorn, den snuit van het Zwijn, den romp en de voorvoeten van de
Muis, de achtervoeten van den Vogel en den staart van den Leeuw." In
de eerste plaats valt de kop in 't oog: er blijkt onmiddellijk uit,
dat de Springmuizen echte woestijnbewoners zijn. Voor alle zintuigen
is de noodige ruimte aanwezig. De oorschelpen zijn groot en vliezig, of
althans uiterst dun behaard, de oogen groot, levendig en zacht, zooals
bij vele andere woestijnbewoners, die een nachtelijke levenswijze
hebben, de neusgaten wijd; ook de organen voor den tastzin zijn
goed ontwikkeld: aan weerszijden van den kop steken verbazend lange
snorren uit. De hals is buitengewoon kort en weinig beweeglijk,
de staart daarentegen zeer lang, meestal langer, soms veel langer
dan de romp: het voorste gedeelte is rond, overal gelijkmatig kort
behaard, de staartspits echter meestal met twee rijen van langere
borstelharen bezet, waardoor de staart eenige overeenkomst met een
pijl verkrijgt. De zeer korte voorpooten, zijn gedurende het springen
zoo tegen het lichaam aangedrukt en in de vacht verborgen, dat hierin
een reden te vinden is voor de oude benaming "Tweevoet"; zij hebben
slechts vier teenen met middelmatig lange, gekromde en scherpe klauwen,
en op de plaats van den duim een wratje, dat soms met een nagel
voorzien is, soms echter niet. De achterpooten zijn wel zesmaal zoo
lang als de voorpooten, omdat zoowel het onderbeen als de middelvoet
buitengewoon sterk verlengd zijn. Het haarkleed bestaat uit zachte,
zijdeachtige haren; ieder haar van den rug is van onderen blauwachtig
grijs, hoogerop zandkleurig, aan de spits echter zwart of donkerbruin;
aan de onderdeelen is de vacht altijd wit, met overlangsche strepen
aan de zijden. Een merkwaardig verschijnsel, dat men bij vele snel
loopende dieren opmerkt en ook bij de Springmuizen aantreft, is,
dat de voeten de eenvoudigst mogelijke samenstelling hebben, en
slechts uiterst weinig beweeglijk zijn. De 3, 4 of 5 buitengewoon
korte teenen van de springpooten hebben in den regel slechts twee
leden; zij kunnen niet zijdelings bewogen, maar alleen gezamenlijk
een weinig gebogen en gestrekt worden. Bij het loopen komt alleen
de uiterste spits van het nagellid met den grond in aanraking; door
een veerkrachtige, kraakbeenige massa, wordt zij echter gevrijwaard
tegen den invloed van schokken bij den sprong.
Als vertegenwoordiger van dit geslacht kies ik
de _Woestijn-springmuis_, de _Djerboa_ der Arabieren (_Dipus
aegyptius_), een allerliefst diertje van 17 cM. lengte, waarbij nog
gevoegd moet worden 21 cM. voor den staart (zonder den haarkwast). De
Woestijn-springmuizen, waarschijnlijk wel de Egyptische, waren reeds
aan de ouden goed bekend. Dikwijls wordt in de werken van Grieksche en
Romeinsche schrijvers van deze dieren melding gemaakt, altijd onder
den naam van "tweevoetige Muizen", welke naam daarom ook thans nog
tot aanduiding van het geslacht dient.
Het verbreidingsgebied van de Woestijn-springmuis omvat het
grootste deel van Noord-Oost-Afrika, en het aangrenzende deel van
West-Azië. Kale, droge vlakten, steppen en zandwoestijnen worden door
haar bewoond; zij bevolkt de dorste en eenzaamste landschappen, en
leeft in streken waar, naar men zou zeggen, geen dier het noodige voor
zijn levensonderhoud kan vinden. Op deze met harde grassen begroeide,
naargeestige vlakten treft men ze soms tot groote gezelschappen
vereenigd aan. Zij komt hier voor nevens het Woestijnhoen, de
kleine Woestijn-leeuwerik en de isabelkleurige Woestijnlooper; het
is moeielijk te begrijpen, dat ook de Springmuizen voedsel vinden
daar, waar de genoemde Vogels, die, behalve zaden, toch ook veel
Insecten eten, ter nauwernood aan den kost kunnen komen. In den harden
grindgrond graven onze Knaagdieren sterk vertakte, maar tamelijk dicht
bij de oppervlakte gelegen gangen, waarin zij zich bij het geringste
gevaar verschuilen.