[1] De reeds vermelde Beowulf (Biewulf) is een Angelsaksisch gedicht
der VIIIe eeuw, dat misschien wel nooit uit dien tongval in het Dietsch
werd overgebracht, maar toch in de volste mate onze belangstelling
verdient, om het tooneel, waar het speelt--op de Noordzeekusten, op
de Maas en de Niers--en om de nauwe verwantschap, welke er bestond
tusschen onze vaderen en den Angelsaksischen stam, die ons zijn zonen
als geloofspredikers zond en wiens taal zooveel overeenkomst met die
der Friezen heeft.
Everts, Geschiedenis der Nederlandsche Letteren, blz. 8.
[2] Origines du Duel Judiciaire par le P.-C. de Smedt, Paris
1894. (Extrait des Etudes Religieuses, Philosophiques, Historiques
et Littéraires).
[3] Celebrant carminibus antiquis, quod unum apud illos memoriae
et annalium genus, Tuisconem deum terra editum et filium Mannum,
originem gentis conditoresque. Germ. C. 2.
[4] Caniturque adhuc barbaras apud gentes. Annal. II, 88.
[5] De origine actuque Getarum C. 3. Uitgave van Savagner, Paris, 1883.
Hier zijn de volgende teksten nog bij te voegen: Quemadmodum in priscis
eorum carminibus paene historico ritu in commune recolitur. ib. C. 2.
Adhuc hodie suis cantionibus reminiscuntur C. 4.
Ut ipsi suis fabulis ferunt C. 5.
Vgl. Kurth, Hist. Poét. des Mérov. Chap. I. Les Sources.
[6] Kurth t. a. p.
[7] Jonckbloet wijst er reeds op, dat bij Gregorius van Tours in de
eerste boeken een zwakke, maar toch duidelijke nagalm van de heldensage
vernomen wordt. Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde, I, 69.
[8] Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde, I, 25.
[9] Vgl. Kurth, bl. 486.
Deze wet, welke hij met den naam van transfert épique bestempelt,
doet zich vooral in de Frankische sage gelden. Zoo maakte in de
voorstelling van het volk Clovis plaats voor Dagobert I en deze voor
Karel Martel, tot de laatste eindelijk in Karel den Grooten opging,
bij wien het epos, als verblind door zijnen glans, bleef staan.
[10] Kurth, blz. 225-26.
[11] Kurth, blz. 3.
[12] Kurth, blz. 334.
La défaite c'est la muse épique par excellence!