vi krimis; sed unue estas io alia por pripensi. Ĉu iu scias kie
Skule Bårdsson estas?
PLURAJ
Ene en iu el la preĝejoj, sinjoro!
HÅKON
Ĉu vi tion certe scias?
LA URBANOJ
Jes, tie estas ĉiuj Vårbelgoj.
HÅKON
(mallaŭte al _Dagfinn Bonde_) Ni devas trovi lin; postenigu gardojn
antaŭ ĉiujn preĝejojn en la urbo.
DAGFINN BONDE
Kaj kiam li troviĝos, li estu senprokraste mortigata.
HÅKON
(mallaŭte) Mortigata? Dagfinn, Dagfinn, kiel peza tio estas por
mi.
DAGFINN BONDE
Sinjoro, Vi tion ĵuris solene en Oslo.
HÅKON
Kaj ĉiu homo en la lando postulos lian morton. (turnas sin al
_Gregorius Jonsson_; neaŭdeble por la aliuloj) Iru; vi iam estis lia
amiko; serĉu lin, kaj igu lin fuĝi el la lando.
GREGORIUS JONSSON
(ĝoja) Vi tion volas, sinjoro?
HÅKON
Pro mia pia, aminda edzino.
GREGORIUS JONSSON
Sed se li _ne_ fuĝos; se li ne volos aŭ ne povos?
HÅKON
Je la nomo de Dio, tiam mi ne povos ŝpari lin; tiam mia reĝa vorto
staru valida. Iru!
GREGORIUS JONSSON
Mi iros kaj faros mian plej bonan. La ĉielo faru ke sukcesos.
(eliras dekstre)
HÅKON
Vi, Dagfinn Bonde, iru kun fidelaj viroj al la reĝa ŝipo; vi
konduku la reĝinon kaj la infanon supren al la monaĥejo
Elgisetro.
DAGFINN BONDE
Sinjoro, ĉu vi opinias, ke tie ŝi estos sekura?
HÅKON
Nenie ajn ŝi estos pli sekura. La Vårbelgoj enfermis sin en la
preĝejojn, kaj ŝi petegis; ŝia patrino estas en Elgisetro.
DAGFINN BONDE
Jes, jes, mi scias.
HÅKON
Salutu la reĝinon kore de mi; kaj ankaŭ salutu sinjorinon Ragnhild.
Diru, ke tuj kiam la Vårbelgoj subigis sin kaj ricevis gracon, ĉiuj
sonoriloj en Nidaros sonoru, kiel signo, ke denove estas paco en la
lando. — Vi urbanoj morgaŭ staru respondece kaj ricevu vian punon,
ĉiu ope laŭ siaj faroj. (eliras kun siaj viroj)
UNUA URBANO
Veo al ni morgaŭ!
DUA URBANO
Ni ekhavos grandan kalkulon.
UNUA URBANO
Ni, kiuj tiom longe kontraŭstaris al Håkon, — kiuj kune salutis
Skule, kiam li prenis reĝan nomon.
DUA URBANO
Kiuj donis al Skule kaj ŝipojn kaj armilaron, — kiuj aĉetis ĉiujn
havaĵojn, kiujn li rabis de la distriktestroj de Håkon.
UNUA URBANO
Jes, veo al ni morgaŭ!
IU URBANO
(rapide eniras de maldekstre) Kie estas Håkon? Kie estas la
reĝo?
UNUA URBANO
Kion vi volas pri li?
LA ALVENINTO
Doni al li grandan kaj gravan mesaĝon.
PLURAJ
Kiun?
LA ALVENINTO
Tion mi nur diras al la reĝo mem.
PLURAJ
Jes, diru, diru!
LA ALVENINTO
Skule Bårdsson fuĝas supren al Elgisetro.
UNUA URBANO
Neeblas! Li estas en unu el la preĝejoj.
LA ALVENINTO
Ne, ne, li kaj la filo transiris la riveron en remilboato.
UNUA URBANO
Ha, kaj ni povos savi nin el la kolero de Håkon.
DUA URBANO
Jes, ni informu lin, kie estas Skule.
UNUA URBANO
Ne! Pli bone ol tio; ni nenion diros, sed mem iru supren al Elgisetro
kaj faligu Skule.
DUA URBANO
Jes, jes, — ni faru!
TRIA URBANO
Sed ĉu ne multaj Vårbelgoj sekvis trans la riveron?
LA ALVENINTO
Ne, estis nur malmultaj viroj en la boato.
UNUA URBANO
Ni armos nin plej eble bone. Ho, nun la urbanoj estas savitaj! Ne
diru al iu, kion ni intencas; ni estas sufiĉe multnombraj, — kaj
jen supren al Elgisetro!
ĈIUJ
(mallaŭte) Jes, supren al Elgisetro! (Ili eliras maldekstre rapide
sed singardeme.)
PICEA ARBARO EN LA DEKLIVOJ SUPRE DE NIDAROS
(Estas lunlumo; sed la nokto estas tiel nebula, ke la fono nur
malklare videtiĝas, kaj foje preskaŭ ne. Arbostumpoj kaj grandaj
ŝtonoj kuŝas ĉirkaŭe. _Reĝo Skule, Peter, Pål Flida, Bård
Bratte_ kaj pluraj Vårbelgoj venas tra la arbaro de maldekstre.)
PETER
Venu jen, kaj ripozu vin, mia patro!
REĜO SKULE
Jes, lasu min ripozi, ripozi. (falglitas malsupren ĉe ŝtono)
PETER
Kiel estas al vi?
REĜO SKULE
Mi estas malsata! Malsana, malsana! Mi vidas la ombrojn de mortintaj
viroj.
PETER
(eksaltas) Havigu helpon, — panon al la reĝo.
BÅRD BRATTE
Nun kiu ajn estas reĝo; ĉar estas pri la vivo. Ekstaru, Skule
Bårdsson; se vi estas reĝo, do ne kuŝu tie regante la landon.
PETER
Se vi mokas mian patron, mi mortigos vin!
BÅRD BRATTE
Mi mortiĝos same kiel; min Håkon neniam donos gracon; ĉar mi estis
lia distriktestro, kaj perfidis lin pro Skule. Ekpensu ion, kio povos
savi nin! Ne ekzistas tia senesperiga faro, kiun mi nun ne kuraĝus
fari.
IU VÅRBELGO
Se ni nur povus ŝtelveni al la monaĥejo ĉe Holm.
PÅL FLIDA
Pli bone al Elgisetro.
BÅRD BRATTE
(ekdiras subite) Plej bone iri al la ŝipo de Håkon, kaj rabi la
reĝan infanon.
PÅL FLIDA
Ĉu vi furiozas?
BÅRD BRATTE
Ne, ne, tio estas nia sola savo, kaj ankaŭ facile farebla. La
Birkibejnoj traserĉas ĉiun domon, kaj staras garde antaŭ la
preĝejoj; ili ne kredas, ke iuj el ni povis fuĝi, ĉar ĉiuj pontoj
estis rompitaj. Ne eblas ke multnombra ŝipanaro estas sur la ŝipoj;
se ni havas la tronpretendanton en nia potenco, Håkon devos doni al
ni pacon, aŭ lia ido mortu kun ni. Kiu volas kunveni por savi la
vivon?
PÅL FLIDA
Ne mi, se ĝi saviĝus tiamaniere.
PLURAJ
Ne mi! Ne mi!
PETER
Ha, sed se estus por savo de mia patro!
BÅRD BRATTE
Se vi volas kuniri, do venu. Nun mi iras al la Hladakabo; tie estas
la aro, kiun ni renkontis ĉi tie sub la deklivo; estas la plej
sovaĝaj kuraĝuloj el ĉiuj Vårbelgoj; ili naĝis trans la riveron,
ĉar ili sciis, ke ili ne ricevus gracon en la preĝejoj. Tiuj uloj
certe kuraĝos viziti la reĝan ŝipon, jes ili! Kiu el vi do
kuniros?
KELKIUJ
Mi, Mi!
PETER
Eble ankaŭ mi; sed unue mi devas scii mian patron sub sekura
tegmento.
BÅRD BRATTE
Antaŭ ol tagiĝos ni iros supren laŭ la rivero. Venu, jen estas
transa vojeto malsupren al Hlade. (Li kaj kelkaj aliaj eliras
dekstre.)
PETER
(al _Pål Flida_) Ne parolu al mia patro pri io el tio ĉi; li estas
anime malsana ĉi-nokte; ni devas agi por li. Estas savo en la faro
de Bård Bratte; antaŭ tagiĝo la reĝa infano estu inter niaj
manoj.
PÅL FLIDA
Por esti mortigata, mi pensas. Ĉu Vi ne vidas, ke tio estas peko —
PETER
Ne povas esti peko; ĉar mia patro kondamnis ĝin en Oslo. Ĝi ja
tamen devas esti forigata; ĝi malhelpas mian patron; — mia patro
havas grandan reĝan penson por realigi; devas esti sensignife kiu
aŭ kiom da homoj falos por _ĝi_.
PÅL FLIDA
Malbeata estis por Vi la tago, kiam Vi sciiĝis, ke Vi estas la filo
de reĝo Skule. (aŭskultante) Tŝŝ; — ĵetu vin plate sur la
teron; venos homoj.
(Ĉiuj ĵetas sin suben malantaŭ ŝtonojn kaj stumpegojn; trajno
parte de rajdantoj, parte de marŝantoj videtiĝas malklare tra la
nebulo inter la arboj; ili venas de la maldekstra flanko kaj eliras
dekstre.)
PETER
Estas la reĝino.
PÅL FLIDA
Jes, jes; ŝi parolas kun Dagfinn Bonde. Tŝŝ!
PETER
Ili iros al Elgisetro. La reĝido kunestas!
PÅL FLIDA
Kaj la sinjorinoj de la reĝino.
PETER
Kun nur kvar viroj! Ekstaru, ekstaru, reĝo Skule, — nun via regno
estas savita!
REĜO SKULE
Mia regno? Ĝi estas malluma, ĝi, — kiel tiu, kiun la anĝelo
starigis kontraŭ Dio.
(_Aro de kanonikoj_ venas de dekstre.)
KANONIKO
Kiuj parolas tie? Ĉu estas la viroj de reĝo Skule?
PÅL FLIDA
Reĝo Skule mem.
KANONIKO
(al Skule) Dio estu laŭdata, ke ni renkontas Vin, kara sinjoro! Ni
informiĝis de iuj urbanoj, ke Vi iris la vojon supren, kaj ni estas
same malsekuraj en Nidaros, kiel Vi mem —
PETER
Vi meritus la morton, Vi, kiuj ne permesis elporti la ĉerkon de
Olaf.
KANONIKO
La ĉefepiskopo malpermesis tion; sed tamen ni volas servi al reĝo
Skule; ni ja ĉiam tenis nin al li. Jen ni kunprenis kanonikmantelojn
por Vi kaj la viroj! Surmetu ilin, kaj Vi facile enlasiĝos en unu el
la monaĥejoj, kaj povos peti gracon de Håkon.
REĜO SKULE
Jes, surmetu al mi kanonikmantelon; mi kaj mia filo devas stari sur
sanktigita grundo. Mi volas al Elgisetro.
PETER
(mallaŭte al _Pål Flida_) Zorgu ke mia patro sekure atingos —
PÅL FLIDA
Ĉu vi ne memoras, ke estas Birkibejnoj en Elgisetro?
PETER
Nur kvar viroj; tiujn vi facile majstros, kaj interne de la
monaĥejaj muroj ili ne kuraĝas tuŝi vin. Mi serĉos Bård
Bratte.
PÅL FLIDA
Pripensu!
PETER
Ne estas sur la reĝa ŝipo, sed en Elgisetro, ke la senpaculoj savu
la regnon por mia patro! (eliras rapide dekstre)
IU VÅRBELGO
(flustrante al iu alia) Ĉu vi iros al Elgisetro kun Skule?
IU ALIA
Tŝŝ; ne; la Birkibejnoj ja estas tie.
LA UNUA
Ankaŭ mi ne iros; sed nenion diru al la aliuloj.
LA KANONIKO
Kaj nun antaŭen, du kaj du, — unu militisto kaj unu kanoniko —
ALIA KANONIKO
(sidanta sur arbostumpo malantaŭ la ceteraj) Mi prenas reĝon
Skule.
REĜO SKULE
Ĉu vi scias la vojon?
LA KANONIKO
La vastan vojon.
LA UNUA KANONIKO
Rapidu; ni disiĝu laŭ diversaj vojetoj, kaj kolektiĝu antaŭ la
monaĥeja pordego.
(Ili foriras inter la arboj dekstre; la nebulo maldensiĝas, kaj
la kometo montras sin ruĝe brila en la nebuleta aero.)
REĜO SKULE
Peter, mia filo —! (ekpaŝas malantaŭen) Ha, jen la ardanta glavo
sur la ĉielo!
LA KANONIKO
(sidanta malantaŭ li sur la arbostumpo) Kaj jen _mi_!
REĜO SKULE
Kiu estas vi?
LA KANONIKO
Malnova konatulo.
REĜO SKULE
Pli pala viro mi neniam vidis.
LA KANONIKO
Sed vi ne konas min.
REĜO SKULE
Estas vi, kiu volas akompani min al Elgisetro.
LA KANONIKO
Estas mi, kiu volas akompani vin al la reĝa seĝo.
REĜO SKULE
Ĉu tion vi povas?
LA KANONIKO
Mi povas, se vi mem volas.
REĜO SKULE
Kaj per kiu rimedo?
LA KANONIKO
Per la rimedo, kiun mi _antaŭe_ uzis; — mi volas konduki vin sur
altan monton, kaj montri al vi ĉiujn glorojn de la tero.
REĜO SKULE
Ĉiujn glorojn de la tero mi antaŭe vidis en tentantaj revoj.
LA KANONIKO
Estis mi, kiu donis al vi tiujn revojn.
REĜO SKULE
Kiu _estas_ vi?
LA KANONIKO
Sendito de la plej maljuna tronpretendanto en la mondo.
REĜO SKULE
De la plej maljuna tronpretendanto en la mondo?
LA KANONIKO
De la unua jarlo, kiu ekstaris kontraŭ la plej grandan regnon, kaj
kiu fondis regnon mem, kiu staros ĝis la tago de la lasta juĝo!
REĜO SKULE
(kriante) Episkopo Nikolas!
LA KANONIKO
(ekstaras)
Vi min rekonas? Ĝusta memoro,
pro _vi_ mi ĉi tien revenis.
Samŝipe, samvente sub mia deĵoro
dum jaroj kaj tagoj ni velis.
Mi ŝtorman nokton en timo foriris;
ungeg’ akcipitra animen metiĝis;
petegis mi mesojn kaj sonorigadon,
aĉetis mi preĝojn kaj monaĥan kantadon;
mi pagis por sep, kaj dek kvar legiĝis;
sed tamen mi ne tra la pord’ enlasiĝis.
REĜO SKULE
Kaj nun vi venas de tie malsupre —?
LA KANONIKO
De malsupre mi venas, sed ne el hazardo;
de la regno, kiu ĉiam malbele pentriĝas.
Ho, kredu, oni tie tute ne malboniĝas;
Ne gravas tiu fama brulanta ardo.
REĜO SKULE
Kaj mi aŭdas ke vi lernis poetikon, vi maljuna Bagla estro!
LA KANONIKO
Poetikon? Jes, kaj multegan latinon!
Antaŭe ne estis mi latina spertulo;
mi dubas ĉu troviĝas nun pli granda lertulo.
Por tie supreniri al ŝtupo akceptinda,
jes, eĉ por esti tie enen enlasinda,
neceso nepra estas lerni latinon.
Kiam sidas ĉe la tablo nur eruditaj uloj,
progreso ja certas inter la spertuloj, —
duona cento sin papoj nomigis,
kardinaloj kvin cent, sep mil skaldoj registriĝis.
REĜO SKULE
Salutu vian majstron, kaj danku lin por bona amikeco. Diru al li,
ke li estas la sola reĝo, kiu sendas helpon al Skule la unua
el Norvegio!
LA KANONIKO
Aŭdu, reĝo Skule, kial estis mi sendata.
Malsupre tie estas certa servistara rondo,
kaj ĉiu havas sian distrikton en la mondo;
ricevis Norvegion _mi_, ĉar al mi ja konata.
Håkon Håkonsson ne estas viro por ni,
ne ŝatas ni lin, ĉar ĉiam spitas nin li;
vidu, _vi_ devas regi, kaj _li_ devas fali,
_vin_ ni devas reĝo kun krono instali.
REĜO SKULE
Jes, donu al mi la kronon! Se _ĝin_ mi havas, mi regos tiel, ke mi
povos min ree elaĉeti.
LA KANONIKO
Jes, poste ni povos kunparoli pri tio.
Ĉi-nokte urĝas pri alia io.
En Elgisetro dormas la reĝa infano; —
se kaptos vi ĝin, vi havos venkon en la mano,
kirliĝos kontraŭstaro kiel flokoj en vetero,
jen vi estos reĝo, kaj gajniĝis la afero!
REĜO SKULE
Ĉu certe vi kredas, ke mi estos venkinto?
LA KANONIKO
Sopiras la norvegoj pacon por la lando;
kun reĝo devas esti tronpretendanto,
ido, la regnon de la patro heredanta;
laciĝis la popol’ cent jarojn militanta.
Ekstaru, reĝo Skule, ĉi-nokte okaziĝos;
nun aŭ neniam la malamik’ faliĝos!
Vidu ke lumiĝas, tie fore en la nordo,
leviĝas la nebulo, vastiĝas hela klar’, —
viciĝas nun ŝipo al ŝipa ar’, —
kaj aŭdu nun bruon de militista hordo!
Ĉion vi ricevos per liga konkordo,
en sturmatak’ sur tero miloj batalantaj,
veloj sur la fjordo, miloj brilantaj!
REĜO SKULE
Kaj kia la konkordo?
LA KANONIKO
Por meti vin plej alten sur la mondan ŝtuparegon,
nur volas mi, ke sekvu vi la propran aspiregon;
kun urboj kaj kasteloj la land’ al vi doniĝos,
se via fil’ post vi norvega reĝ’ fariĝos!
REĜO SKULE
(suprenlevas la manon, kvazaŭ al ĵuro) Mia filo estu —
(subite haltas kaj ekkrias en teruro:) La preĝejrabisto! Ĉiu potenco
al li! Ha! nun mi komprenas vin; — vi volas lian animan perdon! Foriru de mi!
Foriru de mi! (streĉas la brakojn al la ĉielo) Ho kompatu min,
vi, al kiu mi nun vokas por helpo en mia plej akra mizero! (falas surteren)
LA KANONIKO
Damnite! Nun ja ĉio lerte glatiĝis;
mi pensis ke certe li fine kaptiĝis,
sed la lumo faris elkoran ŝakmovon,
al _mi_ ne konatan, — mi perdis la povon.
Akceptite; ne urĝas. Nova ambicio!
_Perpetuum mobile_ en daŭra funkcio;
potencon mi havas sur generacioj,
potencon sur uloj lum-negaciaj;
Norvegion mi estru laŭ mia paradigmo,
kvankam trovas ili mian potencon enigmo!
(pli antaŭe)
Sen mema vol’ al laboro vagantaj
iras la norvegoj, sed kien ne sciantaj, —
sulkiĝas la koroj, ŝtelglitas la sentoj,
kiel flirtadas saliketoj en la ventoj, —
samopinii nur pri _tio_ ili povas,
ke ĉiun grandecon renversi ili volas, —
blazonoj el ĉifonoj en ĉiu valo
leviĝas honore por fuĝo kaj falo, —
laŭvoke mi kondukas al la fina frakaso, —
mi, la Baglo, episkopo Nikolaso
(Li malaperas en la nebulo inter la arboj.)
REĜO SKULE
(duone ekstaras post mallonga paŭzo, kaj ĉirkaŭrigardas) Kie li
estas, tiu nigrulo? (eksaltas) Vojgvidanto, vojgvidanto, kie vi
estas? For! — Same bone; nun mi mem scikonas la vojon, kaj al
Elgisetro kaj plu antaŭen. (eliras dekstre)
LA MONAĤEJA KORTO EN ELGISETRO
(Maldekstraflanke situas la kapelo kun enirejo de la korto; el la
fenestroj lumas. Laŭ la kontraŭa flanko de la korto streĉas sin
kelkaj malaltaj konstruaĵoj; en la fono estas la muro de la
monaĥejo kun forta pordego, kiu estas ŝlosita. Estas klara nokto
kun lunlumo. Tri estroj de la Birkibejnoj staras apud la pordo;
_Margrete, sinjorino Ragnhild_ kaj _Dagfinn Bonde_ venas el la
kapelo.)
SINJORINO RAGNHILD
(duone al si mem) Reĝo Skule devis fuĝi en la preĝejon, vi diras!
Li, li, fuĝanta, petanta por paco ĉe la altaro, — petanta por la
vivo eble — ho ne, tion li ne faris; sed Dio punos vin, kiuj
kuraĝis lasi ĉion tiel evolui!
MARGRETE
Mia bona kara patrino, regu vin; vi ne scias, kion vi diras; estas la
aflikto, kiu parolas.
SINJORINO RAGNHILD
Aŭskultu, vi Birkibejnoj! Estus Håkon Håkonsson, kiu kuŝus ĉe la
altaro petegante al reĝo Skule por vivo kaj paco!
BIRKIBEJNO
Maldece estas por fidelaj viroj aŭdi tiajn vortojn.
MARGRETE
Klinu kapojn antaŭ la aflikto de edzino!
SINJORINO RAGNHILD
Reĝo Skule kondamnita! Gardu vin, gardu vin ĉiuj, kiam li revenos
al la potenco!
DAGFINN BONDE
Ĝin li neniam plu atingos, sinjorino Ragnhild.
MARGRETE
Silentu, silentu!
SINJORINO RAGNHILD
Ĉu vi opinias, ke Håkon Håkonsson kuraĝos plenumi la juĝon, se li
kaptos la reĝon?
DAGFINN BONDE
Reĝo Håkon scias mem se reĝa ĵuro estas rompebla.
SINJORINO RAGNHILD
(al _Margrete_) Kaj tian sangverŝanton vi sekvis en fido kaj amo!
Ĉu _vi_ estas la infano de via patro! Ke la puno frapu —! Foriru
de mi, foriru de mi!
MARGRETE
Beata estu via buŝo, kvankam vi nun malbenas min.
SINJORINO RAGNHILD
Mi devas iri al Nidaros, en la preĝejon por trovi reĝon Skule. Li
forsendis min, kiam li sidis en la feliĉo; tiam li ja ne bezonis
min; — nun li ne koleriĝos, ĉar mi venos. Malfermu la pordon por
mi, lasu min iri al Nidaros!
MARGRETE
Mia patrino, pro la kompato de Dio —
(Frapiĝas forte sur la monaĥeja pordo.)
DAGFINN BONDE
Kiu frapas?
REĜO SKULE
(ekstere) Reĝo.
DAGFINN BONDE
Skule Bårdsson!
SINJORINO RAGNHILD
Reĝo Skule!
MARGRETE
Mia patro!
REĜO SKULE
Malfermu, malfermu!
DAGFINN BONDE
Ne malfermiĝos por senpaculoj.
REĜO SKULE
Estas reĝo, kiu frapas, mi diras; reĝo, kiu ne havas tegmenton
super la kapo; reĝo, kiu bezonas sanktan grundon, por esti sekura
pri sia vivo.
MARGRETE
Dagfinn, Dagfinn, estas mia patro!
DAGFINN BONDE
(iras al la pordo kaj malfermas luketon) Ĉu vi venas kun multaj
viroj al la monaĥejo?
REĜO SKULE
Kun ĉiuj, kiuj estis fidelaj en la mizero.
DAGFINN BONDE
Kiom estas _ili_?
REĜO SKULE
Malpli ol unu.
MARGRETE
Li estas sola, Dagfinn!
SINJORINO RAGNHILD
La kolero de la ĉielo frapu vin, se vi neas al li sanktan
grundon!
DAGFINN BONDE
En la nomo de Dio do!
(Malfermas; La Birkibejnoj altestime malkovras siajn kapojn;
_reĝo Skule_ venas en la monaĥejan korton.)
MARGRETE
(lin ĉirkaŭbrakante) Mia patro! Mia benita malfeliĉa patro!
SINJORINO RAGNHILD
(starigas sin sovaĝe inter li kaj la Birkibejnoj.) Vi hipokritas
respekton por li, vi volas perfidi lin, kiel Judas. Ne kuraĝu
proksimi al li! Vi ne tuŝu lin, tiom longe kiom mi estas en
vivo!
DAGFINN BONDE
Ĉi tie li estas sekura, ĉar li estas sur sankta grundo.
MARGRETE
Kaj eĉ ne unu el ĉiuj viaj viroj kuraĝis akompani vin
ĉi-nokte!
REĜO SKULE
Kaj kanonikoj kaj hirdanoj akompanis min survoje; sed ili ŝteliris
for de mi unu post unu, ĉar ili sciis, ke estas birkibejnoj en
Elgisetro. Pål Flida estas tiu, kiu forlasis min kiel la lasta; li
akompanis min al la monaĥeja pordo; tie li donis al mi la lastan
manpremon, kaj dankis pro la tempo, kiam troviĝis Vårbelgoj en
Norvegio.
DAGFINN BONDE
(al la Birkibejnoj) Eniru vi estroj, kaj staru garde ĉe la reĝido;
mi devas iri al Nidaros, kaj raporti al la reĝo, ke Skule Bårdsson
estas en Elgisetro; en tia granda afero li devas mem agi.
MARGRETE
Ho, Dagfinn, Dagfinn, ĉu tion vi volas!
DAGFINN BONDE
Malbone mi alie servus reĝon kaj landon. (al la viroj) Ŝlosu la
pordon post mi, atentu pri la infano, kaj ne malfermu por iu ajn
antaŭ ol la reĝo venos. (mallaŭte al _Skule_) Adiaŭ, Skule
Bårdsson, — kaj Dio donu al vi beatan finon.
(Eliras tra la pordo; la Birkibejnoj fermas post li, kaj iras en
la kapelon)
SINJORINO RAGNHILD
Jes, lasu Håkon veni; mi ne malkaptas vin; mi tenas vin tiel preme
kaj kare inter miaj brakoj, kiel mi neniam antaŭe tenis vin.
MARGRETE
Ho, kiel pala vi estas — kaj maljuniĝinta; vi frostas.
REĜO SKULE
Mi ne frostas, — sed mi estas laca, laca.
MARGRETE
Do envenu, kaj ripozu —
REĜO SKULE
Jes, jes; certe do baldaŭ estos la tempo ripozi.
SIGRID
(el la kapelo) Fine vi venis, frato!
REĜO SKULE
Sigrid! Ĉu vi ĉi tie?
SIGRID
Mi ja promesis, ke ni renkontiĝus, kiam vi bezonus min en via plej
alta mizero.
REĜO SKULE
Kie estas via infano, Margrete?
MARGRETE
Ĝi dormas en la sakristio.
REĜO SKULE
Do la parencaro estas kolektita en Elgisetro ĉi-nokte.
SIGRID
Jes, kolektita post longaj erarvojaj tempoj.
REĜO SKULE
_Nun_ nur mankas al ni Håkon Håkonsson.
MARGRETE kaj SINJORINO RAGNHILD
(kroĉas sin firme al li kun dolora ekkrio) Mia patro! — Mia
edzo!
REĜO SKULE
(rigardas ilin en emocio) Ĉu vi amis min tiel alte, vi du? Mi
serĉis la feliĉon fore en la fremdejo, kaj ne atentis, ke mi havas
hejmon, kie mi povus trovi ĝin. Mi ĉasis amon tra peko kaj kulpo,
kaj neniam sciis, ke mi posedis ĝin laŭ la leĝo de Dio kaj la
homoj. — Kaj vi, Ragnhild, mia edzino, vi, kontraŭ kiu mi tiom
multe pekis, vi metas vin varme kaj mole al mi en la momento de
mizero, vi kapablas tremi kaj timi por la vivo de tiu viro, kiu
neniam ĵetis sunbrilon sur vian vojon.
SINJORINO RAGNHILD
Vi pekus! Ho, Skule, ne parolu tiel; ne kredu, ke mi iam kuraĝus
riproĉi vin! Mi ĉiam estis tro simpla por vi, mia alta edzo; ne
povas kuŝi kulpo sur iu faro de vi.
REĜO SKULE
Ĉu vi tiel certe fidis min, Ragnhild?
SINJORINO RAGNHILD
De la unua tago, kiam mi vidis vin.
REĜO SKULE
(vigle) Kiam Håkon venos, mi volas peti gracon! Vi mildaj, karaj
virinoj, — ho, tamen estas bele vivi!
SIGRID
(kun esprimo de timego) Skule, mia frato! Veo al vi se vi
erarvojiĝos ĉi-nokte! (Bruo ekstere; tuj poste iuj frapas la
pordon.)
MARGRETE
Aŭdu, aŭdu! Kiuj estas tiuj, kiuj alsturmas!
SINJORINO RAGNHILD
Kiu frapas la pordon?
VOĈOJ
(ekstere) La urbanoj el Nidaros! Malfermu! Ni scias, ke Skule
Bårdsson estas tie interne!
REĜO SKULE
Jes, li estas ĉi tie interne; — kion vi volas al li?
BRUANTAJ VOĈOJ
(ekstere) Elvenu, elvenu! Vi mortu, vi diabla viro!
MARGRETE
Kaj per tio vi urbanoj kuraĝas minaci?
UNU SOLA
Reĝo Håkon kondamnis lin en Oslo.
IU ALIA
Mortigi lin estas la devo de kiu ajn!
MARGRETE
Mi estas la reĝino; mi ordonas al vi foriri de ĉi tie!
VOĈO
Estas la filino de Skule Bårdsson kaj ne la reĝino, kiu tiel
parolas.
IU ALIA
Vi ne havas potencon super vivo kaj morto; la reĝo kondamnis
lin!
SINJORINO RAGNHILD
Eniru en la preĝejon, Skule. Pro la kompatema Dio, ne lasu la
sangverŝulojn proksimi al vi!
REĜO SKULE
Jes, en la preĝejon; por tiuj ekstere mi ne volas fali. Mia edzino,
mia filino; estas kvazaŭ mi trovis pacon kaj lumon; ho, mi ne devas
perdi tion tiel rapide! (volas rapidi en la kapelon)
PETER
(ekstere dekstre) Mia patro, mia reĝo! _Nun_ vi baldaŭ havos la
venkon!
REĜO SKULE
(kun krio) _Li!_ Li! (falglitas sur la preĝejan ŝtuparon)
URBANO
(ekstere) Vidu, vidu! la preĝejrabisto grimpas trans la monaĥejan
tegmenton!
ALIULOJ
Ĵetu al li ŝtonojn! Ĵetu al li ŝtonojn!
PETER
(aperas sur tegmento dekstre, kaj saltas malsupren en la korton)
Bonvenon, mia patro!
REĜO SKULE
(rigardas lin en teruro) Vin — vin mi forgesis —! De kie vi
venas?
PETER
(sovaĝe) Kie estas la reĝido?
MARGRETE
La reĝido?
REĜO SKULE
(eksaltas) De kie vi venas, mi demandas?
PETER
De la Hladakabo; mi avertis al Bård Bratte kaj la Vårbelgoj, ke la
reĝido estas en Elgisetro ĉi-nokte.
MARGRETE
Dio!
REĜO SKULE
Tion vi faris! kaj nun?
PETER
Li kolektas la aron denove, kaj ili iros supren al la monaĥejo. —
Kie estas la reĝido, virino?
MARGRETE
(kiu ekstaris antaŭ la preĝeja pordo) Ĝi kuŝas en la
sakristio!
PETER
Same bone se ĝi kuŝus sur la altaro! Mi elportis la sanktejon de
Olaf, — mi ankaŭ ne timas serĉi la reĝidon!
SINJORINO RAGNHILD
(krias al _Skule_) Li estas tiu, kiun vi amis tiel alte!
MARGRETE
Patro, patro! Kiel povis vi forgesi nin ĉiujn pro li!
REĜO SKULE
Li estis pura, kiel ŝafido de Dio, kiam la pentanta virino donis lin
al mi; — estas la fido en mi, kiu faris lin _tiu_, kiu li nun
estas.
PETER
(sen lin aŭskultante) La infano devas esti elportata! Mortigu ĝin,
mortigu ĝin inter la brakoj de la reĝino, — tiuj estis la vortoj
de reĝo Skule en Oslo!
MARGRETE
Peko, peko!
PETER
Sanktulo povus sekure tion fari, kiam mia patro tion diris! Mia patro
estas la reĝo! ĉar li posedas la grandan reĝan penson!
LA URBANOJ
(frapas al la pordo) Malfermu! Elvenu, vi kaj la preĝejrabisto; alie
ni ekbruligos la monaĥejon!
REĜO SKULE
(kvazaŭ kaptita de forta decido) La granda, reĝa penso! Jes _ĝi_
estas, kiu venenigis vian junan karan animon! Pura kaj senkulpa mi
devus redoni vin. Estas la fido al mi, kiu pelas vin tiel sovaĝe de
peko al peko, de morta kulpo al morta kulpo! Ho, sed ankoraŭ mi
povas savi vin; mi povas savi nin ĉiujn (krias al la fono) Atendu,
atendu, vi urbanoj tie ekstere; mi venos!
MARGRETE
(en teruro kaptas lian manon) Mia patro, kion vi volas?
SINJORINO RAGNHILD
(kroĉas sin al li kun krio) Skule!
SIGRID
(fortiras ilin de li, kaj krias en sovaĝa, brila ĝojo:) Lasu lin,
lasu lin, vi virinoj; — kreskas flugiloj ĉe lia penso nun!
REĜO SKULE
(firme kaj forte al _Peter_) Vi vidis en mi la ĉiele elektitan, —
_tiun_ kiu realigus la grandan reĝan faron en la lando. Rigardu min
pli proksime, vi erarvojiĝinto! La reĝaj ĉifonoj, per kiuj mi
beligis min, ili estis pruntitaj kaj ŝtelitaj, — nun mi demetas
ilin unu post unu.
PETER
(en timo) Mia alta, glora patro, ne parolu tiel!
REĜO SKULE
La reĝa penso estas tiu de Håkon, ne la mia; sole li ricevis la
potencon de la Sinjoro, kiu povos fari ĝin vero. Vi fidis mensogon;
turnu vin for de mi, kaj savu vian animon.
PETER
(kun rompita voĉo) La reĝa penso estas tiu de Håkon!
REĜO SKULE
Mi volis esti la plej alta en la lando. Dio, Dio; vidu, mi humiligas
min antaŭ vi, kaj staras kiel la plej simpla el ĉiuj.
PETER
Forprenu min de la tero, Sinjoro! Punu min pro mia tuta kulpo; sed
prenu min for de la tero; ĉar ĉi tie mi nun estas senpaca!
(glitfalas sur la preĝejan ŝtuparon)
REĜO SKULE
Mi havis amikon, kiu sangis por mi en Oslo. Li diris: Viro povas fali
por la vivotasko de aliulo; sed se li daŭrigu vivi, li devas vivi
por sia propra. — Mi ne havas vivotaskon por kiu vivi; mi ankaŭ ne
povas vivi por tiu de Håkon, — sed mi povas fali por ĝi.
MARGRETE
Ne, ne, vi neniam faru!
REĜO SKULE
(prenas ŝian manon, kaj rigardas ŝin milde) Ĉu vi amas vian edzon,
Margrete?
MARGRETE
Pli alte ol ĉio en la mondo.
REĜO SKULE