Summæ Robinsonis miseriæ — Ab insectis infestatur — Vestes ex
pellibus sibi conficit — Incidit in gravem morbum.
Attamen multum aberat ut Crusoëus omnia haberet quæ ad victum
cultumque vitæ requiruntur. Omnes ei vestes usu diuturno
contritæ diffluebant*, nec satis videbat quonam modo novas
confecturus esset. Cui quidem tum non contra frigoris vim
vestibus opus erat sed ut sese ab insectis defenderet, quibus
insula abundabat et quorum morsibus excruciabatur, tumidis fere
semper manibus genisque. Quanti porro dolores eum manebant,
vestibus omnino laceratis ! Neque multum aberat ut hæc
pateretur.
Ad hanc calamitatem accedebat quod parentum societatisque humanæ
desiderio animus ejus sæpe angeretur. Quam ob rem non raro
ingemuit, quum e litore oculis madidis et languentibus oceanum
circumspectaret immensum, neque aliud præter aquam, præter
cœlum, conspiceret. Quoties animus ei dubia spe pendebat, e
longinquo prospicienti nubeculam ex æquore quasi emergentem,
quam sibi cogitatione navem malis velisque instructam fingebat !
Cæca nondum cupidine deceptus, quanto luctu, quanta animi
ægritudine oppressus, domum revertebatur !
Veritus autem ne qua navis insulam præterveheretur aut etiam
apud eam ipso absente, ancoras jaceret, in tumulo quodam
eminenti signum erigere statuit, quo adpellentibus suam
calamitatem indicaret. Stabat pro signo tignum* ex quo tunica,
ut erat omnino attrita, suspenderat ; verba quoque palo
inscribere voluit quibus miseram suam conditionem apertius
significaret. Qua vero ratione ? Nullum quidem illi consilium,
nisi ut litteras cultro lapideo insculperet ; quanam autem
lingua ?
Si enim Gallicum vel Anglicum sermonem usurpasset, fieri poterat
ut navis Germanica, aut Hispana, aut Lusitana adpelleret, in
quibus nemo navigantium significationem verborum intellecturus
esset. Forte nonnullas voces* Latinas recordatus est quibus
votum suum exprimeret.
Linguæ enim Latinæ nulla erat Europæanorum gens omnino ignara,
et plerique eorum qui liberaliter instituti sunt aliquantulum
certe intelligunt. Propterea speravit fore ut in qualibet navi
quæ eo deferretur unus saltem reperiretur inscriptionis istius
interpres. His verbis constabat : —