Turbo ingens — Tempestas unde magnum Robinsoni beneficium —
Taedium solitudinis — Aranea.
Robinson hac quidem nocte placide admodum dormivit. Quum tandem
expergefactus diem jam non parum processisse animadverteret,
lectulo surrexit celeriter lamas venaturus. Sed cœli tempestas
obstitit*. Quippe vix egresso subito regrediendum fuit ;
scilicet imber tanta vi de cœlo ruebat, ut nulla spes esset
foras eundi. Itaque expectare statuit donec tempestas desiisset.
Ingruebat imber ; fulgura ita micabant ut tota quasi arderet
spelunca ; tonitrua sequebantur inusitata. Terra ipsa
contremiscere, montesque ita reboare, ut fragoris istius nullus
finis futurus esse videretur.
Quum Robinson ingenuis artibus non eruditus esset, humanum erat
timorem vanum et anilem concipere. Sedebat enim ille miserrimus
in angulo speluncæ, junctis manibus et præsentibus graviora quæ
sequerentur metuebat. Interim imbres terram inundare, fulgura
coruscare, tonitrua perpetuo resonare. Appropinquabat hora
meridiana, necdum tempestas desævierat*. Nec ipse quidem multum
esuriebat Robinson, quippe cui famem omnem angor exemisset ;
adeo tetris cogitationibus excruciabatur.
“ Venit ille sane dies, ” ait ille secum, “ in quo placuit Deo,
parentum ultori, pœnas a me repetere. Pereundum mihi est ;
nunquam ego miser parentes miseros revisam. ”
Dum hæc secum ipse tristis volvit, vim tempestas remittit et
Robinson, a spe non omnino dejectus, in viam se conferre
statuit. Quum autem in eo esset ut peram securimque arriperet,
ecce subito. . . . Attonitus in terram procidit.
Scilicet arbor speluncæ imminens fulmine icta, tanto fragore
disrupta est ut Robinson exanimatus se ipsum interemptum
putaret. Diu etiam sensu orbatus jacuit. Quum tandem
intellexisset se adhuc vivere, e solo sese erexit ; statim vero,
ante ostium speluncæ, arboris a fulmine disruptæ atque prostratæ
partem conspexit. Interim pluvia desierat, nec jam exaudiebantur
tonitrua ; tum Robinson ausus est e spelunca prodire. Quid vero
oculis objicitur ? Ardebat ipsius truncus arboris, fulmine ictæ
. . . Robinson igitur id subito nactus est quo plurimum
indigebat. Tanto atque insperato lætus munere, manibus in cœlum
sublatis, optimo hominum Parenti gratias egit, qui, vel inter
maxime terribiles casus, nostræ semper consulit felicitati.
Tum vero Crusoëo suppetiit ignis quem alere* haud difficile
fuit ; nec amplius causa erat cur de vitæ salute in deserta hac
insula sollicitus esset.
Venatio in posterum dilata est, quoniam placuit utilitatem
statim ex igne capere, carnemque veru adhuc affixam apparare.
Tum coqui ministerio functus* ignem movet carnemque sedulo
versat . . . Quam juvabat flammas micantes tremulasque intueri !
Pretiosissimum enim divini numinis munus ignem e cœlo sibi
demissum interpretatus, quum cogitaret quantas inde percepturus
esset utilitates, propter memoriam beneficii sæpius oculos in
cœlum vertit.
Tum vero hoc unum Robinson desiderabat, sal scilicet quo carnem
condiret ; speravit autem se processu temporis id quoque commodi
genus inventurum. Nunc ergo satis illi fuit litus petere ad
aquam cocossæ putamine hauriendam ; qua quidem quum nihil melius
adesset, carnem tunc irrigavit.
Quantam vero conceperit Crusoëus noster lætitiam, quum primum
ori suo frustum admovit, is tandem sibi fingere potest qui per
quatuor hebdomades continuas nihil ciborum rite paratorum
comederit, omnemque iis unquam vescendi spem penitus amiserit.
Summa erat Robinsoni felicitas ; sensit tamen id sibi maximum
deesse, hominem quocum illam communicaret. Inest enim nobis
aliquid ab ipsa natura penitus insitum, ut non alia res hominem
magis delectet quam si cum homine versari possit et colloqui.
Natura quippe nihil solitarium amat, et si suppetant omnium
rerum quas ipsa desiderat abundantia et copia*, erepta hominis
omnino aspiciendi potestate, nemo est tam ferreus qui id vitæ
genus sustinere possit, cuique fructum voluptatum omnium non
auferat solitudo. “ Heu ! ” ait ille cum gemitu ; “ O me
felicem, si mihi contingat societas unius amici aut unius
hominis vel miserrimi cujus mutua in benevolentia conquiescam* !
Si saltem adsit unum modo animal mansuetum, canis aut felis,
quod beneficiis mihi devinciam ! nunc autem mihi vivendum est
prorsus incomitato atque ab omni animantium societate remoto. ”
Hic lacrimis genæ maduerunt.
Quas inter querelas oculis forte in ostium tugurii conjectis
araneam animadvertit, quæ telam suam in angulo quodam
contexerat. Tantopere autem socio invento lætatus est, ut qualis
esset minime curaret ; juvabat intueri qua arte telam a medio
texere inciperet, ac deinde fila immitteret alia in rectum, alia
in orbem, maculasque*, paribus semper intervallis, indissolubili
nodo adnecteret, quæ minora animantia veluti retibus implicata
tenerent. Itaque non desiit ei bis in die muscas culicesque*
sufficere. Illa quoque in tantam cum hospite amicitiam iniit, ut
quoties Robinson telam tetigisset, illa, specu progrediens,
prædam ex herili manu acciperet.
Jam nox appropinquabat solque in undas immergi videbatur. Oriens
ex opposita cœli parte Luna radios in speluncam fundebat tanto
Robinsonis gaudio ut ille aliquamdiu somnum capere non posset.
Tandem obdormivit, dum ignis, subjecta materia, lente alitur.