Li estis grandioza figuro. Giganta kresko, forta nuko kaj potencaj
brakoj rememorigis tion, kion la tradicio rakontis pri la formoj
de Samson. Grandega vizaĝo kun grandaj, brunaj okuloj, agla
nazo, longaj lipharoj kaj iom griza, preskaŭ la zonon atinganta
barbo faris majestan impreson. Liaj vestoj estis multekostaj kaj
diverskoloraj, la kapon kovris turbano el la plej valora teksaĵo.
Li paŝis ĉiam tre malrapide, kaj trairante la urbon al neniu
respondadis je la salutoj. Fiero kaj konscio pri la supereco
antaŭiris lin, dispelante la popolamason.
Li estis nomata Joel. En Sinhedriono oni uzis lin precipe por la
celoj de l' reprezentado. Li proklamadis la verdiktojn, antaŭlegadis
la decidojn kaj donadis la admonojn.
Stariĝinte en la templo sur la estrado, li aspektis grandioze. Lia
profunda voĉo similis la sonon de l' bronza trumpeto, kiun skuis la
spiro de la plej kapabla artisto. La enhavo de liaj paroloj estis
antaŭe precize formulita. Joel nenion bezonis aldoni, nenion forigi.
Tiujn parolojn verkis homoj lertaj en la juro kaj mirinde konantaj
la lingvon. Joel antaŭlegis iliajn vortojn per sia belega voĉo,
aldonante al ili seriozon per la figuro. Do, kiam li ekparolis, la
amasoj silentiĝis kaj aŭskultis, kaj ĉiu silabo faladis profunde
en ilian animon. Ĉiujn do verdiktojn, anoncojn, admonojn kaj
alvokojn, elirantajn de Sinhedriono, la popolo ĉiam kunigis kun la
figuro de Joel, supozante, ke li havas la plej grandan signifon inter
la sepdek anoj de l' Alta Konsilantaro. Joel post la tempo komencis
havi ankaŭ tiun opinion, kio estis des pli facila, ke en tiaj
momentoj, kiam li parolis al la popolo, la aliaj anoj asistis kun
la plej granda estimo, prezentis la pergamenon kaj servis lin, por
tiamaniere aldoni al tio, kion li parolis, pli grandan gravecon.
Ekkredis do Joel al sia granda saĝeco kaj al escepta sia signifo. Li
ekkredis kaj sentis sin senmezure feliĉa. Nenio konfuzis la fonton
de liaj pensoj. Fama lia riĉeco multobliĝis ĉiutage. Liaj infanoj
estis sanaj, riĉaj, estimataj kaj ankaŭ feliĉaj. Kaj ŝajnis al
Joel, ke, kiun Sinjoro elektis, al tiu li donis bienojn terajn, por
ke li povu volon Lian plenumi.
Kaj ŝajnis al li ankaŭ, ke la malriĉuloj estas viktimoj de propraj
pekoj aŭ de la antaŭulaj kulpoj. Sen kulpo kaj peko neniu povus
esti, laŭ lia opinio, malriĉa. Li sentis en si nenian kulpon
kaj estis riĉa, kaj el inter tiu mizera simplularo ĉiumomente
oni iun kondukis al la juĝo kaj punis. La juĝisto Joel sciis,
kiom estis da ŝteloj, kiom da kalumnioj, kiom da adultoj, kiom da
senbezona alvokado de l' nomo Sinjora. Li sciis, kiom okazis da
trompoj kaj malpiaĵoj, kiom da atencoj kontraŭ la fremda edzino kaj
naskiĝoj neleĝaj, kiom da procentego kaj falsa atestado. Kial la
kulpuloj devenis nur el la mizerularo? Kial nek unu devenis el inter
Peruŝim? La ideo de l' amaso kuniĝis en lia kapo kun la ideo de l'
maljusteco. Li malestimis tial tiun amason, same kiel li malestimis
la pekon.
Specialan tamen malŝaton li sentis kontraŭ la impostistoj, kiuj
estis famaj pro la malhonesteco. Sed li malŝatis ilin ankaŭ tial,
ĉar neniam li sukcesis elturniĝi de la imposto, kiun li senlime
malŝatis pagi.
En la templo li aperadis kvarfoje dum la semajno kaj preĝis per tiaj
vortoj:
„Mi dankas vin, Sinjoro, ke vi kreis min Joel, filo de Azdraŝ riĉa
homo, filo de Haskiel riĉa homo, filo de Jakob riĉa homo...
Kaj ankaŭ mi dankas vin, Sinjoro, ke vi donis al mi kreskon grandan,
figuron belegan, kiu elvokas estimon de l' popolo. Ke vi donis al mi
viglan prudenton, koron noblan kaj belan voĉon...
Ke vi permesis al mi esti justa, ne mensoganto, ne trompisto, ne
kalumniulo, ne adultulo, ne blasfemanto aŭ nekredemulo...
Kaj ankaŭ mi dankas vin, Sinjoro, ke vi elektis min al Sinhedriono,
ke vi faris min juĝisto, kiu juĝas aliajn, mem ne estante juĝata...
Kaj ankoraŭ mi dankas vin, Sinjoro, ke vi ne faris min homo el la
amaso, malriĉa, malbona, stulta, nehonesta...
Ke vi min faris nek paŝtisto, nek ĉarpentisto, nek barelisto, nek
azenkondukanto, nek buĉisto, nek marĉandisto de la oferbestoj,
nek servisto, nek impostisto, kiel estas tiu, kiu tie post mi
brustofrapas kaj devas paroli: Sinjoro, kompatu min pekulon...
Kaj kiam mi enrigardas min, ĝojas animo mia kaj admiras vin, ho
Sinjoro, pro via saĝeco, pro via perfekteco, pro via dispono kaj
divido de unuj homoj de la aliaj...
Do, ĉar vi tiel kun mi agis, mi vidas vian favoron kaj observos vian
ordonon kaj estos punanta ĉiujn, kiuj antaŭ mian juĝistan vizaĝon
estos alkondukitaj.
Gloro al vi, Sinjoro en altaĵoj! Vi estas, kiu min kreis kaj al la
homoj donis kiel ekzemplon! Do la nomo via ne pereos en la popolo,
ĉar la filoj de filoj miaj dankados vin pro mi kaj sur la altaroj
bruligos la oferojn, kiujn la popolo alportos...“
Poste li forlasis la templon kaj revenis tra la urbo hejmen. Ĉiuj
faris al li la vojon, kaj li paŝis ĉirkaŭita per sia gloro kaj
perfekteco, fiera, trankvila, neŝancelebla.
Okazis, ke mortis lia maljuna patro, Azdraŝ, preskaŭ centjara,
loĝanta en Jeriĥono, kie li posedis multajn bienojn. Joel nun
devis vojaĝi tien, por lin entombigi, fari la ordonitan penton kaj
ekposedi la heredaĵon.
Plaĉis al li tiu urbo, kuŝanta apud unu el la flankriveroj de
Jordano. La ĉirkaŭaĵo estis ravanta. Joel restis tie pli longe,
ol li antaŭe intencis, kaj ofte dum la vesperoj entreprenis sola
promenojn en la arbaroj kaj valoj. Lia famo eĉ tien penetris.
Kaj ĉar la loĝantoj konis la vastecon de liaj bienoj kaj la
nekalkuleblajn riĉaĵojn en la ŝafaroj, do gasto tia estis objekto
de senĉesa respektado.
Joel-on lacigis iom la ovacioj, des pli, ke la morto de l' patro
profunde lin impresis. Malofte li pensis pri la momento, kiam li
adiaŭos la mondon. Nune li ekvidis subite, ke en la ŝtuparo de l'
generacioj tuj antaŭ la ŝtupo de Joel putriĝis kaj rompiĝis la
ŝtupo de Azdraŝ. Ĉirkaŭblovis do lin kvazaŭ morta malvarmo.
Li volis forgesi tion, kaj serĉi aliajn pensojn meze de palmoj,
figujoj kaj arbaretoj. Li komencis eĉ enprofundiĝadi en la
landon ĝis Jordano, kaj tiam li rajdis sur azeno kaj kunprenis la
azenkondukanton.
Dum unu el tiaj ekskursoj li forlasis la kondukanton kaj la azenon en
la arbaro kaj mem iris ĝis apud Jordano, por ĝui banon. Sed ĉar li
forte ŝvitiĝis, tial sidiĝinte sur la bordo, li sin ventumis.
Tiam li rimarkis proksime paŝtiston, kiu ripoze kuŝis, kaj la
ŝafaro proksimiĝadis al la loko, kie sidis Joel.
Do li ekkriis al la paŝtisto, ke li forpelu la ŝafaron kaj mem
foriru. La paŝtisto tamen ne ekmoviĝis pro lia kriado.
Joel leviĝis kaj komencis alvoki la serviston. Sed tiu videble ne
aŭdis, ĉar li ne aperis.
Tiam Joel aliris la paŝtiston kaj ankoraŭ unufoje ordonis al li,
forpeli la aron kaj kun ĝi foriri, ĉar li intencas sin bani en tiu
ĉi loko.
La paŝtisto, kuŝante, respondis, ke li tion ne faros, ĉar ĝuste
en tiu loko li enpelos baldaŭ la aron en la riveron, por ĝin
trinkigi kaj lavi.
Joel demandis la paŝtiston, ĉu li konas lin? Tiu respondis, ke
li tute ne scias, kiu li estas. Do Joel diris al li sian nomon. La
paŝtisto eĉ ne ektremis.
Joel komencis lin insulti, kio tamen eĉ plej malmulte ne influis
la paŝtiston. Do li demandis, en kies servo li estas. La paŝtisto
respondis, ke en la Azdraŝa. Je tio Joel ekkriis, ke tiaokaze li
servas ĉe li, ĉar Azdraŝ mortis, kaj li estas la heredinto. Li do
ordonis al la paŝtisto, plenumi tuj lian volon, minacante forpeli
lin el la servado. Sed la paŝtisto respondis, ke li ne konas lin,
sed nur konas la ŝafaron, do kiel longe la ŝafaro estos donita al
lia gardado, tiel longe li estos faranta tion, kio estas bona por
ĝi, sed ne tion, kio estus agrabla por Joel.
Joel ekmiregis. Similan malobeemon li renkontis neniam. La plej
potencaj homoj en la ĉefurbo klinis antaŭ li la kapojn, la popolo
aŭskultis kun estimo liajn vortojn, la pastroj prezentis al li
la pergamenojn -- kaj jen subite ia paŝtisto el apudo de Jordano
kontraŭstaras al li, kaj krom tio ankoraŭ lia servanto, mizerulo,
simplulo, kiun li povis ĉiumomente laŭvole forpeli!
La kolero ekregis lin kiel flamo. Li demetis la supran veston, kaj,
estante forta, li decidis senprokraste puni la kuraĝulon.
Li proksimiĝis do al li kaj jam estis etendonta la manon al la
kuŝanto, kiam subite alsaltis vilhara hundo de l' paŝtisto, ĵetis
sin al liaj piedoj kaj komencis tiel boji kaj dentgrinci, ke Joel
estis devigita reiri kaj forpeli ĝin.
Li postulis de la paŝtisto, ke li la hundon alvoku, kriis, ke li
akuzos lin pro la havado de hundo, kiu estis ĝenerale malŝatata.
Sed la paŝtisto, ne turnante eĉ la plej malgrandan atenton je li,
komencis plendavoĉe kanti:
„Iras al popolo sia, iras blanka, brilanta kaj pura. --
Iras malriĉa kaj sen sceptro kaj sen krono kaj sen skarlato...
Sed en liaj okuloj forto, kaj en la voĉo potenco, kaj sur la frunto
vero, kaj en la koro amo al la popolo...