tra tiu fenestro povintus ĝin refermi eble kaj la risorto
realfiksiĝintus, sed tiu ne povintus remeti la najlon. La konkludo
estis klara kaj denove mallarĝigis la areon de mia esplorkampo.
_Laŭnecese_ la murdintoj forfuĝis pere de la alia fenestro. Se ni
supozas tial ke la klaprisortoj entute samis, kiel verŝajnis, _necesas_
rezulte ke malsamu la najloj, aŭ almenaŭ iliaj alfiksiĝrimedoj.
Surgrimpinte la sakŝtofon de la litkadro, mi rigardis zorgege super
ties kaptabulon la duan fenestroklapon. Malsupreniginte la manon
malantaŭ la tabulo, mi tuj trovis kaj premis la risorton kiu, konforme
al mia supozo, havis entute la saman karakteron kiel sia najbaraĵo.
Nun mi okulkontrolis la najlon. Ĝi estis same solida kiel la alia kaj
verŝajne alfiksiĝis sammaniere—enmartelite preskaŭ ĝiskape."
"Vi diros ke mi perpleksiĝis. Sed se vi tiel opinias, sendube vi
malkomprenis la karakteron de la induktoj. Uzante sportoterminon, mi
eĉ ne unu fojon 'misludis'. Neniam unu sekundon mi perdis la spuron.
Okazis difekto en nenia ĉenero. Mi spuris la sekreton ĝis ties fina
rezulto kaj tiu rezulto estis _la najlo_. Ĝi havis, mi diru, en ĉiu
rilato la aspekton de sia kunilo en la alia fenestro. Tamen tiu fakto
estis nepra nulaĵo (kiom ajn decidiga ĝi ŝajnu) kompare al la
konsideraĵo ke ĉi-tie, ĉi-punkte finfiniĝis la indico. '_Necesas_ ke
la najlo havu maltaŭgaĵon,' mi diris. Mi tuŝis ĝin kaj la kapo, kun
kvaroncolo da ties fusto, forapartiĝis en miaj fingroj. La restaĵo de
la fusto daŭre staris fiksite en la boriletotruo kie ĝi jam antaŭe
disrompiĝis."
"La frakturo estis malnova (ĉar ties randoj krustiĝis pro rusto) kaj
verŝajne fariĝis per martelbato parte alfiksinta en la supraĵon de la
malsupra klapo la kaphavan eron de la najlo. Nun mi zorge remetis tiun
kapaĵon en la noĉon el kiu mi antaŭe ĝin eltiris kaj la simileco al
perfekta najlo estis nepra—la fendo ne videblis. Premante la risorton,
mi levis la klapon leĝergeste kelkajn colojn. La najlkapaĵo leviĝis
kun ĝi, restante fiksite en sia litaĵo. Mi fermis la fenestron kaj
denove la ŝajnigo de kompleta najlo nepregis."
"La enigmo, ĝis tiu punkto, nun malenigmiĝis. La murdinto forfuĝis
pere de la fenestro alfrontanta la liton. Falinte proprainstige post lia
foriro (aŭ eble fermite laŭcele), ĝi refiksiĝis pere de la risorto.
Kaj estis tiu perrisorta reteno kiun la polico malprave interpretis kiel
pernajlan retenon. Daŭran tiurilatan enketadon tial oni juĝis ne plu
bezoni."
"La venonta demando estis tiu de la descendorimedo. Tiuteme, mi
kontentiĝis ĉirkaŭpromenante kun vi la konstruaĵon. Proksimume
kvin futojn kaj duonon for de la koncerna fenestroklapo etendiĝis
fulmosuĉilo. Ekde tiu suĉilo maleblintus al iu ajn atingi la
fenestron, des pli ĝin eniri. Mi rimarkis tamen ke la ŝutroj de la
kvara etaĝo estis de tiu aparta speco kiujn Parizaj ĉarpentistoj
nomas _ferrades_—speco malmulte uzata hodiaŭ sed ofte vidataj sur
ege malnovaj domegoj de urboj Liono kaj Bordozo. Ili havas la formon de
ordinara pordo—simpla, ne faldebla pordo—krom tio ke la malsupra
duono portas lignan kradaĵon aŭ pergolon, tiel disponigante bonegan
mantenejon. Ĉe la koncerna konstruaĵo tiuj ŝutroj estas plene larĝaj
je tri futoj kaj duono. Kiam ni vidis ilin de malantaŭ la domo,
ambaŭ estis duonapertaj—tio estas, ili elstaris orte disde la muro.
Verŝajnas ke la polico, same kiel mi, kontrolis la malantaŭaĵon de
la apartamentaro. Tamen, sendube rigardante tiujn _ferrades_ laŭ la
linio de ilia larĝeco (ne dubeblas ke ili tiel agis), ili ne perceptis
tiun grandan larĝecon mem aŭ almenaŭ ne ĝin konsideris ĝustavalore.
Verfakte, sin konvinkinte ke nenia eliro efektivigeblis en tiu areo, ili
faris kompreneble nur ege supraĵan tiurilatan kontrolon."
"Klare estis al mi tamen ke la ŝutro apartenanta al la fenestro
situanta ĉekape de la lito, se oni refaldus ĝin kontraŭmuren, atingus
lokon nur du futojn for disde la fulmosuĉilo. Ankaŭ evidente estis
ke, pere de la estigo de ege malkutima kvanto da agado kaj kuraĝo,
oni povintus eniri la fenestron ekde la suĉilo. Etendinte la brakon
distancon de du futoj kaj duono (ni nun imagu la ŝutron malfermitan
plenlarĝe), ŝtelisto povintus enmanigi solide la lignokradaĵon.
Tiam, liberiginte la alian manon de ĉirkaŭ la suĉilo, apoginte la
piedojn sekure kontraŭ la muron kaj saltinte kuraĝe foren, li povintus
fermsvingi la ŝutron. Se la fenestro, ni supozu, estis malfermita en
tiu momento, li povintus eĉ sin svingi en la ĉambron."
"Mi deziras ke vi retenu mense precipe tion: mi parolis pri _ege_
malkutima grado da agado kiel nepra antaŭbezono por sukcesigi tiel
danĝeran kaj tiel malfacilan entreprenon. Estas mia celo komprenigi
al vi, unue, tion ke la ago eble fareblis sed, due kaj ĉefe, mi
deziras trudi al via kompreno la _ege eksterordinaran_, la preskaŭ
preternaturan karakteron de la facilmoveco povinta ĝin plenumi."
"Vi diros, sendube, uzante la lingvaĵon de la jurisprudenco, ke, por
starigi mian argumentaron, mi subtaksu anstataŭ plentaksi la agadon
bezonitan en tiu afero. Tio povas esti la jurisprudenca kutimo, sed
la rezono ne funkcias tiel. Mia fina celo estas nur la vero. Mia tuja
celo estas vin konvinki apudigi tiun _ege malkutiman_ agadon kiun mi
ĵus priparolis kaj tiun _ege strangan_ stridan (aŭ raŭkan) kaj
_malkonstantan_ voĉon pri kies landodeveno nenia homparo kunkonsentis
kaj en kies eldirado nenia silabado rekoneblis."
Instigite de tiuj vortoj, svaga kaj duonforma koncepto pri la voldiraĵo
de Dupino traflugetis mian menson. Mi spertis la senton situadi, sen
komprenpovo, sur la rando de ekkomprenado. Same kiel homoj fojfoje sin
trovas sur la rando de rememorado sen, post ĉio, rememorpovo. Mia amiko
daŭrigis sian diskurson.
"Vi konscios," li diris, "ke mi anstataŭis la temon de elirrimedo
per tiu de enirrimedo. Mi intencis komprenigi ke eniro kaj eliro
efektiviĝis sammaniere, samloke. Ni nun revenu al la enaĵo de la
ĉambro. Ni superrigardu la tieajn aspektojn. La tirkestoj de la
ŝranko, laŭraporte, estis disrabitaj, kvankam restis en ili multaj
vestaĵoj. La tiurilata konkludo estas absurda. Ĝi estas nura
konjekto—kaj ege malbonsenca—nenio alia. Kiel ni eksciu ke la
artikloj trovitaj en la tirkestoj ne estis ĉio kion la tirkestoj
origine entenis? S-rino Lespanajo kaj ŝia filino estigis ege izolitan
vivadon, akceptis neniajn gastojn, malofte eliris en la urbon,
malbezonis multajn vestoŝanĝaĵojn. La trovitaj vestaĵoj estis
sendube tiel bonkvalitaj kiel aliaj povintaj aparteni al la sinjorinoj.
Se rabisto forprenis iujn, kial li ne forprenis la plej bonajn? Kial
ne ĉiujn? Simplavorte, kial li postlasis kvar mil orajn frankojn por
sin superŝarĝi per pako da tolaĵoj? La oron li _jes ja_ postlasis.
Preskaŭ la tutan sumon menciitan de S-ro Minjodo, la bankisto, oni
trovis surplanke, en sakoj."
"Mi deziras tial forigi el viaj pensadoj la eraregan _motiv_-teorion
naskigitan en la cerboj de la policanoj per tiu parto de la indicaro
parolanta pri mono liverita ĉe la dompordo. Koincidoj dekoble pli
mirindaj ol tiu (livero de mono kaj murdo efektivigita al ties ricevinto
nur tri tagojn poste) ekestiĝas ĉe ni ĉiuj ĉiun horon de niaj
vivoj sen sin atentigi eĉ momentdaŭre. Koincidoj ĝenerale estas
faligiloj sur la vojo de tiu rango da pensantoj edukitaj sen instruado
pri stokastiko, tiu probabloteorio al kiu la plej gloraj studobjektoj
de homa esplorado ŝuldas la plej gloran ilustradon. En la nuna kazo,
se la oro malestintus, tio ke oni ĝin liveris nur tri tagojn antaŭe
konsistigintus iom pli ol koincidon. Tio konfirmintus la motivteorion.
Tamen en la veraj cirkonstancoj de la kazo, se ni supozu oron la motivo
de la perfortaĵo, necesas ankaŭ juĝu la misfarinton hezitema idioto
forlasinta kaj sian oron kaj sian motivon."
"Retenante nun konstante antaŭmense la konsiderindaĵojn kiujn mi
atentigis al vi—tiun strangan voĉon, tiun malkutiman facilmovecon
kaj tiun surprizan mankon de motivo por murdo tiel aparte abomena—ni
enketu pri la buĉado mem. Jen virino mortigita per mana strangolado kaj
enŝovita en kamentubon kapon malsupren. Ordinaraj murdistoj ne utiligas
tian murdorimedon. Des malpli ili sin senigas tiamaniere je la murditoj.
En la maniero en kiu oni suprenŝovis la kadavron en la kamentubon, vi
agnosku, estis io ekscese troigita—io nepre neakordigebla kun niaj
kutimaj konceptoj pri homa agado, eĉ kiam ni supozu la aktorojn la plej
depravaciiĝintaj homoj. Konsciu ankaŭ kiel granda estis laŭnecese
la fortiko povinta suprenŝovi la kadavron en tian aperturon tiel
perforte ke la kunigita fortiko de pluraj homoj apenaŭ sufiĉis por
ĝin _malsupren_-tiri."
"Ni konsideru nun ceterajn indikaĵojn pri la uzado de mirindega
fortiko. Sur la fajrejo kuŝis dikaj bukloj—ege dikaj bukloj—da
griza homhararo. Tiujn oni forŝiris ekde la radikoj. Vi konscias pri
la granda fortiko bezonata por fortiri kune el la kapo eĉ dudek-tridek
harojn. Vi vidis same kiel mi la koncernajn buklojn. Iliaj radikoj
(horora vidaĵo!) koaguliĝis kun eroj de kranihaŭto—nepra signo
pri la enorma potenco aktivigita por elradikigi ununurgeste eble
duonmilionon da haroj. La gorĝo de la maljunulino estis ne nur
tranĉita. La kapo estis fortranĉita disde la korpo kvankam la
tranĉilo estis ordinara razilo."
"Mi deziras ke vi konsideru ankaŭ la _brutan_ ferocon de tiuj agoj.
Pri la ekimozoj sur la korpo de S-rino Lespanajo mi ne parolu. S-ro
Dumaso kaj lia estimata koadjutoro S-ro Etjeno deklaris ke obtuza ilo
ilin estigis kaj ĝis iu punkto la sinjoroj ege pravas. La obtuza ilo
estis evidente la ŝtona pavimo de la korto sur kiun la viktimo falis
el la fenestro alfrontanta la liton. Tiun veron, kiom ajn simpla ĝi
nun ŝajnu, la polico malkonstatis pro la sama kialo ke la larĝon de
la fenestroŝutroj ili malagnoskis—ĉar, pro la najloafero, siajn
perceptojn ili hermetikigis kontraŭ la eblo ke la fenestroj iam ajn
malfermiĝis."
"Se nun, krom ĉiuj tiuj konsiderindaĵoj, vi ankaŭ primeditis
ĝustavalore la strangan malbonordon de la ĉambro, ni nun sukcesis
apudigi la jenajn temojn: surprizegan facilmovecon, preterhoman
fortikon, brutalan ferocon, senmotivan buĉadon, _groteskon_ neprege
fremdan al la tuta homaro pro ties hororo, kaj voĉon fremdatonan al la
oreloj de viroj de multaj landoj kaj tute malplenan je ĉiu klara aŭ
komprenebla silabado. Sekvas tial kiu rezulto? Sur vian imagkapablon mi
imponis kiun instigon?"
Mi sentis ekvibraĉi mian karnon dum Dupino starigis la demandon.
"Frenezulo," mi diris, "plenumis tiun faron. Iu delira maniulo,
forfuĝinte el najbara sandomo."
"Laŭ iu vidpunkto," li respondis, "via ideo ne estas indiferenta. Tamen
la voĉoj de frenezuloj, eĉ okaze de iliaj plej sovaĝaj paroksismoj,
neniam akordas kun tiu stranga voĉo aŭdita surŝtupare. Frenezulo
devenas de iu lando kaj lia lingvaĵo, kiom ajn malkohera ĉe la nivelo
de siaj vortoj, havas ĉiam koheron de silabado. Aldone, la hararo de
frenezulo ne similas tion kion mi nun tenas enmane. Mi malimplikis tiun
etan tufon el la rigide kroĉintaj fingroj de S-rino Lespanajo. Diru al
mi kiel vi ĝin interpretas."
"Dupino!" mi diris, nepre sennervigite. "Tiu hararo ege strangas. Ĝi
neniel estas _homa_ hararo."
"Mi ne asertis kontraŭe," li diris, "sed antaŭ ol determini tiun
punkton, mi petas ke vi ekrigardu la etan krokizon kiun mi desegnis
sur ĉi-tiun folion. Ĝi estas _faksimila_ desegnaĵo pri tio kion oni
priskribis en unu parto el la atestaĵaro kiel 'malhelajn ekimozojn kaj
profundajn ungokaŭzitajn noĉojn' surestantajn la gorĝon de Fraŭlino
Lespanajo kaj en alia parto (tiu de S-roj Dumaso kaj Etjeno) kiel
'sinsekvon da lividaj makuloj, verŝajne fingropremaĵoj.'"
"Vi perceptos," daŭrigis mia amiko, dissternante la folion sur la
tablon antaŭ ni, "ke ĉi-tiu desegnaĵo pensigas pri solida kaj fiksita
teno. Evidentas nenia _glitado_. Ĉiu fingro retenis—eble ĝis la
morto de la viktimo—la timigan alprenon per kiu ĝi origine sin
enfiksis. Nun, klopodu meti viajn fingrojn ĉiujn, sammomente, en la
respektivajn premsignojn tiel kiel vi ilin vidas."
Mi entreprenis sensukcese plenumi la peton.
"Eble ni ne traktas tiun aferon juste," li diris. "La folio estas
sternita sur ebena surfaco sed la homa gorĝo estas cilindra. Jen
lignoŝtipo kies cirkonferenco egalas proksimume tiun de la gorĝo.
Volvu la desegnaĵon ĉirkaŭ ĝi kaj refaru la eksperimenton."
Mi tiel agis sed la malfacilaĵo evidentis eĉ pli ol antaŭe.
"Ĉi-tiu," mi diris, "estas la marko de nenia homa mano."
"Nun legu," respondis Dupino, "ĉi-tiun ekstrakton el Kuvjero."
Ĝi estis detala anatomia kaj ĝenerale priskriba raporto pri la granda
flavbruna orangutano de Indoneziaj Insuloj. La gigantan staturon, la
mirigajn fortikon kaj agadon, la sovaĝan ferocon kaj la imitkapablojn
de tiuj mamuloj ĉiuj konas sufiĉe bone. Tuj mi ekkomprenis la plenajn
hororojn de la murdoj.
"La priskribo pri la fingroj," mi diris, finleginte la ekstrakton,
"akordas ekzakte kun la desegnaĵo. Mi konscias ke nenia besto krom
orangutano de la ĉi-tie menciita specio povintus premi la noĉojn tiel
kiel vi ilin desegnis. Aldone ĉi-tiu flavbruna hartufo havas la saman
karakteron kiel tiu de la besto de Kuvjero. Tamen mi nepre ne scipovas
kompreni la apartajn detalojn de tiu timiga mistero. Krome, _du_ voĉoj
aŭdiĝis en kverelado kaj unu el ili estis sendispute tiu de Franco."
"Prave! Kaj vi memoros diraĵon atribuitan preskaŭ unuanime al
tiu voĉo—la diraĵon '_mon Dieu_.' Ĉi-tiun, en la koncernaj
cirkonstancoj, unu el la atestintoj (Montano, la frandaĵisto) identigis
kiel diraĵon de protesto aŭ malaprobo. Ĉefe sur tiuj du vortoj tial
mi bazis miajn esperojn atingi plenan solvon pri la enigmo. Iu Franco
konsciis pri la murdo. Eblas—efektive, ege pli ol eblas—ke tute
senkulpe li ne partoprenis en la sanga evento kiu okazis. Eblas ke la
orangutano eskapis de li. Eblas ke li ĝin spuris ĝis la ĉambro sed,
en la rezultintaj maltrankviligaj cirkonstancoj, neniam povintus ĝin
rekapti. Ĝi daŭre ĉirkaŭvagadas libere."
"Mi ne daŭrigos tiujn konjektojn—alie mi ne rajtas ilin nomi—ĉar
la ombra reflektado sur kiu ili baziĝas estas apenaŭ sufiĉe profunda
por ke mia intelekto ilin agnosku kaj ĉar mi ne scipovus komprenebligi
ilin al la intelekto de aliulo. Ni nomu ilin tial konjektoj kaj ilin
aludas tiel. Se la koncerna Franco laŭ mia supozo jes ja senkulpas pri
tiu abomenaĵo, ĉi-tiu reklamo, kiun hieraŭnokte post nia hejmenreveno
mi liveris al la oficejo de _La Mondo_ (ĵurnalo pritraktanta ŝipajn
aferojn kaj multe legata de maristoj) alvenigos lin al nia loĝejo."
Li transdonis al mi paperfolion kaj mi legis la jenon:
_"KAPTITA. En Bulonjo-Arbaro frumatene en ....._ (la dato de
la murdo) _grandega flavbruna orangutano de Bornea specio. La
posedanto (kiu laŭkonstate estas maristo deĵoranta sur Malta
ŝipo) rajtas repreni la beston post ĝin identigi taŭgadetale
kaj pagi kelkajn kostojn estigitajn per ĝiaj kapto kaj retenado.
Venu al numero ..... strato ..... Sankta-Ĝermano-Kvartalo .....
tria etaĝo."_
"Kiel eblis al vi," mi diris, "ekscii ke la viro estas maristo kaj
apartenas al Malta ŝipo?"
"Mi _ne_ scias tion," diris Dupino. "Mi ne _certas_ pri tio. Jen tamen
eta rubandero kiu, laŭ ties formo kaj grasa aspekto, funkciis por
kunligi la hararon en unu el tiuj longaj plektaĵoj kiun tiom ŝatas
maristoj. Aldone, ĉi-tiu nodo estas unu kiun nur malmultaj homoj krom
maristoj scipovas estigi kaj kiu propras al la Maltanoj. Mi alprenis la
rubandon ĉe la bazo de la fulmosuĉilo. Ĝi ne povintus aparteni al iu
ajn el la du mortintoj."
"Se nun, malgraŭ ĉio, mi eraras en miaj induktoj pri tiu rubando, tio
estas, ke la Franco estas maristo deĵoranta sur Malta ŝipo, mi nenion
difektis dirante tion en la reklamo. Se mi eraras, li nur supozos ke min
devojigis iu cirkonstanco pri kiu li ne penados enketi. Se mi pravas
tamen, granda avantaĝo atingiĝas. Konsciante pri la murdoj, tamen
senkulpa tiurilate, kompreneble la Franco hezitos alrespondi la reklamon
kaj postuli la rehavigon de la orangutano."
"Li rezonos tiumaniere. 'Mi estas senkulpa. Mi estas malriĉa. Mia
orangutano altvaloras—al homo situanta en miaj cirkonstancoj, vera
fortuno en si. Kial maldisponigi min pri ĝi pro senkaŭzaj timoj pri
danĝero? Jen ĝi estas, preta al mia manpreno. Ĝi malkovriĝis en
Bulonjo-Arbaro, ĉe fora distanco disde la buĉadsceno. Kiel oni povus
iam suspekti ke bruta besto efektivigis la misfaron? La polico kulpas.
Ili malsukcesis malkovri la plej malgrandan indicon. Eĉ se ili spurus
la beston, ne eblus al ili pruvi mian konscion pri la murdo aŭ kulpigi
min pro tiu konscio."
"'Antaŭ ĉio, oni _jes ja_ min konas. La reklaminto min nomumas
posedanto de la besto. Mi ne certas ĝis kiu limo povas etendiĝi lia
scio. Se mi malkonsentas depostuli havaĵon de tiel alta valoro kaj kiun
oni scias ke mi posedas, mi suspektigos almenaŭ la simion. Mi kutimas
atentigi nek min nek la beston. Mi respondos al la reklamo, rehavos la
orangutanon kaj ĝin zorge retenos ĝis kiam forblovumos tiu afero.'"
En tiu momento ni aŭdis paŝon sur la ŝtuparo.
"Pretigu viajn pistolojn," diris Dupino. "Tamen nek uzu nek vidigu ilin
antaŭ signalo de mi."
La ĉefpordon de la domo ni antaŭe postlasis en malfermado kaj la
vizitanto, jam enirinte sen sonigi, antaŭenvenis plurajn paŝojn
sur la ŝtuparo. Nun tamen li ŝajnis heziti. Baldaŭ ni aŭdis lin
descendi. Dupino jam moviĝis pordodirekten kiam denove ni aŭdis lin
suprenvenadi. Li ne forturniĝis duan fojon sed alproksimiĝis rezolute
kaj frapsonigis la pordon de nia ĉambro.
"Eniru!" diris Dupino feliĉ- kaj bonkorvoĉe.
Viro eniris. Li estis maristo, evidente—alta, solida, muskola persono
havanta iom ĉioriskulan, tute ne senĉarman mienon. Lian vizaĝon, ege
sunbruligitan, barbo kaj lipharoj pli ol duone kaŝis. Li kunportis
grandan kverkan klabon, sed ŝajnis alie senarmila. Li riverencis
malgracie kaj diris al ni "Bonan vesperon" kun Franca parolmaniero kiu,
kvankam iom pensiganta pri Novkastelo, aŭdigis rekoneblan Parizan
ekdevenon.
"Bonvolu sidiĝi, mia amiko," diris Dupino. "Ĉu mi rajtas supozi ke vi
alvenas rilate al la orangutano? Honestavorte, mi preskaŭ envias vian
posedrajton pri ĝi: mirinde bonega kaj sendube altvalora besto. Kiom
aĝa vi taksas ĝin?"
La maristo ensuĉis longan spiradon, en la maniero de homo ĵus
formetinta netolereblan ŝarĝon, kaj tiam respondis sekuravoĉe:
"Mi havas nenian kalkulrimedon. Tamen ĝi ne povas esti pli ol
kvar-kvinjara. Ĉu vi ĝin retenas ĉi-tie?"
"Ho, ne! Ĉi-tie ni ne disponas pri konvenan retenujon. Ĝi sidas en
proksima lustablo de Duburgo-Strato. Vi povos rehavi ĝin morgaŭmatene.
Kompreneble, vi pretas identigi la posedaĵon, ĉu ne?"
"Kompreneble, sinjoro. Mi pretas."
"Bedaŭrinde estos devi min senhavigi je ĝi," diris Dupino.
"Mi tute ne atendas ke vi estu prizorginta ĝin senpage, sinjoro," diris
la viro. "Ne rajtas esperi tion. Tre bonvolas pagi rekompencon kontraŭ
la malkovro de la besto—tio estas, konvenan rekompencon."
"Nu," respondis mia amiko. "Ĉio tio tre justas, certe. Mi pripensu!
Kion necesos al mi ekhavi? Ho! Mi diru al vi. Jen estos mia rekompenco.
Vi transsciigos al mi ĉiujn laŭeblajn informaĵojn pri tiuj murdoj
okazintaj en Kadavrejo-Strato."
Dupino eldiris tiujn lastajn vortojn en tre malalta, tre trankvila tono.
Egale trankvile li aliris la pordon, ĝin ŝlosis, metis la ŝlosilon en
la poŝon. Tiam li tiris pistolon el sia brusto, metis la armilon sen la
plej eta agitiĝo sur la tablon.
La vizaĝo de la maristo ekruĝiĝis, kvazaŭ li luktus kontraŭ
sufokiĝo. Li stariĝis eksalte, alprenis sian klabon. Tamen en la
sekvinta momento li refalis sur sian seĝon, tremegante kaj elmontrante
survizaĝe kvazaŭ la maskon de Morto mem. Nenian vorton li eldiris. Mi
lin kompatis plenkore.
"Mia amiko," diris Dupino afablavoĉe, "vi maltrankviligas vin
senbezone. Jes ja, verfakte. Ni nepre malcelas noci vin. Mi promesas al
vi, honestavorte de sinjoro kaj de Franco, ke ni neniel intencas vin
difekti. Mi scias kun nepra certeco ke vi senkulpas pri la abomenaĵoj
de Kadavrejo-Strato. Ne decos nei tamen vian ioman implikiĝon en ili.
Laŭ tio kion mi jam diris, vi devas konscii ke, rilate al tiu afero, mi
disponis pri informrimedoj kiujn vi neniam povintus imagi."
"Nu, jen la situacio. Vi faris nenion eviteblan—nenion certe povantan
vin kulpigi. Vi senkulpis eĉ pri ŝtelado en momento kiam vi povintus
ŝteli senpune. Vi havas nenion kaŝendan. Vi havas nenian kialon
ion kaŝi. Aliflanke, ĉiu honorprincipo vin devigas konfesi vian
tutan tiurilatan sciadon. Nun sidas en malliberejo senkulpulo al kiu
imputiĝis krimo kies farinton vi scipovas identigi."
La maristo jam sin reregis egagrade dum Dupino eldiris tiujn vortojn;
tamen nun entute malaperis lia antaŭa kondutaŭdaco.
"Dio helpu min!" li diris post mallonga paŭzo. "Mi jes ja sciigos al
vi ĉion kion mi scias pri tiu-ĉi afero. Sed mi ne atendas ke vi kredu
duonon el mia dirado. Se mi tion atendus, mi estus efektive stultulo.
Ĉiomalgraŭe, senkulpa mi estas, kaj mi plene konfesos eĉ devonte
morti pro tio."
Sekvas esencadetale tio kion li raportis.
Li vojaĝis lastatempe en Indonezia Insularo. Bando, al kiu li aniĝis,
alteriĝis en Borneo kaj faris interninsulan distriĝekskurson. Li
kaj kunekskursinto kaptis la orangutanon. Lia kunulo mortis kaj la
besto fariĝis lia aparta posedaĵo. Post multe da ĝeno, okazigita
per la nebridebla feroco de lia kaptito dum la hejmenrevena vojaĝo,
li sukcesis finfine loĝigi ĝin sekure ĉe si en Parizo. Tie, por ne
altiri al si la malplaĉan scivolemon de siaj najbaroj, li retenis la
beston en prizorgata sekureco ĝis kiam tiu resaniĝus de piedvundo
kaŭzita de surŝipe ricevita splito. Lia fina celo estis vendi la
simion.
Hejmenreveninte de iu marista kapriolado la nokton, aŭ pli ĝuste la
matenon de la murdoj, li trovis la beston enloĝantan lian propran
dormĉambron en kiun ĝi eskapis el apuda kamero kie ĝi estis, laŭ
la supozo de la maristo, sekure malliberigita. Tenante razilon enmane,
plene ŝaŭmsapite, ĝi sidis antaŭ la spegulo, entreprenante sin razi,
procedo kiun antaŭe, sendube, tra la kamera ŝlosiltruo, ĝi vidis
plenumi la mastron.
Ekvidinte tiel ferocan kaj tiel imitpovan beston posedi armilon tiel
danĝeran, dum kelkaj momentoj, terurite, la maristo ne sciis kion
fari. Li jam kutimis pacigi la beston tamen, eĉ okaze de ĝiaj plej
ferocaj humoroj, per vipo, kaj tiun li nun utiligis. Vidinte la vipon,
la orangutano trairis eksalte la ĉambropordon, kuris malsupren laŭ la
ŝtuparo kaj de tie, pere de fenestro bedaŭrinde malfermita, eniris la
straton.
La Franco postsekvis malespere. La simio, ankoraŭ tenante enmane la
razilon, haltis fojfoje por rigardi malantaŭen kaj gestadi al sia
postkuranto ĝis kiam tiulasta preskaŭ atingis ĝin. Tiam ĝi foriris
denove. Tiel-ĉi la ĉaso daŭris longan tempon. La stratoj nepre
silentis ĉar estis preskaŭ la tria horo de la mateno.
Laŭpasante strateton malantaŭ Kadavrejo-Strato, la fuĝinto ekvidis
lumon brilantan tra la malfermita fenestro de la ĉambro de S-rino
Lespanajo en la kvara etaĝo de ŝia domo. Hastante al la konstruaĵo,
ĝi perceptis la fulmsuĉilon, suprengrimpis laŭ ĝi kun nekonceptebla
facilmovo, alprenis la ŝutron, kiu estis ĵetita entute kontraŭ la
muron, kaj pere de tiu sin svingis plendistance sur la kaptabulon de la
lito. La tuta agadaro efektiviĝis en malpli ol unu minuto. La ŝutron
la orangutano remalfermis piedbate enirante la ĉambron.
La maristo intertempe kaj ĝojiĝis kaj konsterniĝis. Nun li ege
esperis povi rekapti la bruton ĉar ĝi apenaŭ povos eskapi el la
kaptejo en kiun ĝi ĵus eniris krom pere de la suĉilo, ĉe la malsupro
de kiu la posedanto povus rehavi ĝin. Aliflanke li multe pritimis kion
povus fari la simio en la domo. Tiu lasta pensado instigis la viron
daŭre postsekvi la fuĝinton. Fulmsuĉilon oni povas facile laŭgrimpi,
precipe maristo. Kiam li atingis tamen la nivelon de la fenestro, kiu
situis malproksime maldekstre, lia suprenirado ĉesis. Ĉio kion li
povis fari estis kliniĝi maldekstren por iom ekvidi la internon de la
ĉambro. Tiu ekvido preskaŭ faligis lin de sur la suĉilo pro troigo da
hororo.
En tiu momento interrompis la nokton tiuj aĉaj ŝirkriegoj
ekmaldormigintaj la loĝantojn de Kadavrejo-Strato. Sinjorino Lespanajo
kaj ŝia filino, surportante dormvestaĵojn, verŝajne priokupiĝis
aranĝante dokumentojn en la jam menciita ferkofro antaŭe rulita en la
mezon de la ĉambro. Ĝi estis malfermita kaj ties enhavaĵoj kuŝis
apude sur la planko. Devas esti ke la viktimoj sidis malalfrontante la
fenestron kaj, juĝante laŭ la eta tempodaŭro forpasinta inter la
eniro de la besto kaj iliaj ŝirkriegoj, oni rajtas supozi ke ili ne tuj
ĝin ekvidis. La klaksonon de la ŝutro ili atribuintus kompreneble al
la vento.