Het heeft er allen schijn van, dat het gedicht, zooals dit met alle
Cantares het geval was, geschreven is om in het openbaar te worden
voorgedragen. De uitdrukking »O Señores,« die wij telkens ontmoeten,
heeft dezelfde bedoeling als het »Listen lordings,« dat zoo veelvuldig
in de oude romances en balladen van Engeland voorkomt, nl. de aandacht
te trekken en de afnemende belangstelling weer te wekken van een
middeleeuwsch publiek. De maat, waarin het werk is geschreven, is
bijna even ongelijk als de dichterlijke waarde van den inhoud. Het is
voornamelijk geschreven in Alexandrijnen of veertienlettergrepige
regels, maar sommige regels hebben veel meer lettergrepen,
terwijl andere weer geweldig besnoeid zijn, waarschijnlijk door de
onoplettendheid of de haast van den copiïst. Het komt mij voor, dat
de Poema, ofschoon in veel van de beste gedeelten van groote waarde,
toch eenigszins overschat is, en ik verdenk menig Engelsch criticus,
die zoo uitbundig de voortreffelijkheden van het werk prijst, ervan,
het nooit in zijn geheel te hebben gelezen. Heele gedeelten ervan zijn
buitengewoon onbeduidend, en in sommige ontaardt het in een rijmelarij,
die ons herinnert aan de barbaarschheden van de pantomime; maar wanneer
de oorlogstrompet schalt, dan wekt zij den zanger, zooals zij Scott
wekt (de overeenkomst tusschen beiden is in veel opzichten opvallend)
en een machtig orkest barst los. De regels golven aan en zwellen in
een waar Homerisch stormgeloei, en wanneer wij luisteren naar het
breken der Castiliaansche speren op de Moorsche schilden, dan worden
wij herinnerd aan die geweldige regels van Swinburne's Erechtheus:
»Met een aardschok van botsend geweld,
en met hoeven, bloeddruipend en rood,
Grijpt de woedende krijg naar de zeis
en zijn voet brengt den vlammenden dood.«
Maar de waarde der muziek van de Poema is niet uitsluitend gelegen
in luidklinkende tonen. Het is de ware krijgsmuziek, die het bloed
vuriger door de aderen jaagt, en de schrijver bereikt zijn effect
niet alleen door den metrischen galop van zijn strijdros, zooals dit
met den Engelschen dichter het geval is.