utan vestr þar ī fjǫrðum með um-rāði Þorsteins bōnda gōðs,
ok Þōris stȳri-manns, er þar hafði þegit vist of vetrinn með
Þorsteini. Auðun var ok þar, ok starfaði fyrir honum Þōri,
ok þā þessi laun af honum--utan-fęrðina ok hans um-sjā.
Hann Auðun lagði mestan hluta fjār þess er var fyrir mōður
sīna, āðr hann stigi ā skip, ok var kveðit ā þriggja vetra
bjǫrg. Ok nū fara þeir utan heðan, ok fęrsk þeim vel, ok
var Auðun of vetrinn ęptir með Þōri stȳrimanni; hann ātti
bū ā Mœri. Ok um sumarit ęptir fara þeir ūt til Grœn-lands,
ok eru þar of vetrinn. Þess er við getit at Auðun kaupir
þar bjarn-dȳri eitt, gǫ̈rsimi mikla, ok gaf þar fyrir alla
eigu sīna. Ok nū of sumarit ęptir þā fara þeir aptr til
Noregs, ok verða vel reið-fara; hęfir Auðun dȳr sitt með
sēr, ok ætlar nū at fara suðr til Danmęrkr ā fund Sveins
konungs, ok gefa honum dȳrit. Ok er hann kom suðr ī
landit, þar sem konungr var fyrir, þā gęngr hann upp af [*]
skipi, ok leiðir ęptir sēr dȳrit, ok leigir sēr hęr-bęrgi. Haraldi
konungi var sagt brātt at þar var komit bjarndȳri, gǫ̈rsimi
mikil, 'ok ā Īs-lęnzkr maðr.' Konungr sęndir þegar męnn
ęptir honum, ok er Auðun kom fyrir konung, kvęðr hann
konung vel; konungr tōk vel kvęðju hans, ok spurði sīðan:
'āttu gǫ̈rsimi mikla ī bjarndȳri?' Hann svarar, ok kvezk
eiga dȳrit eitthvęrt. Konungr mælti: 'villtu sęlja oss dȳrit
við slīku verði sem þū keyptir?' Hann svarar: 'eigi vil ek
þat, herra!' 'Villtu þā,' sęgir konungr, 'at ek gefa þēr tvau [*]
verð slīk, ok mun þat rēttara, ef þū hęfir þar við gefit alla
þīna eigu.' 'Eigi vil ek þat, herra!' sęgir hann. Konungr
mælti: 'villtu gefa mēr þā?' Hann svarar: 'eigi, herra!'
Konungr mælti: 'hvat villtu þā af gǫ̈ra?' Hann svarar:
'fara,' sęgir hann, 'til Danmęrkr, ok gefa Sveini konungi.'
Haraldr konungr sęgir: 'hvārt er, at þū ert maðr svā ūvitr
at þū hęfir eigi heyrt ūfrið þann er ī milli er landa þessa,
eða ætlar þū giptu þīna svā mikla, at þū munir þar komask
með gǫ̈rsimar, er aðrir fā eigi komizk klakk-laust, þō at
nauð-syn eigi til?' Auðun svarar: 'herra! þat er ā yðru
valdi, en engu jātum vēr ǫðru en þessu er vēr hǫfum āðr
ætlat.' Þā mælti konungr: 'hvī mun eigi þat til, at þū farir
leið þīna, sem þū vill, ok kom þā til mīn, er þū fęrr aptr,
ok sęg mēr, hvęrsu Sveinn konungr launar þēr dȳrit, ok
kann þat vera, at þū sēr gæfu-maðr.' 'Þvī heit ek þēr,'
sagði Auðun.
Hann fęrr nū sīðan suðr með landi, ok ī Vīk austr, ok þā
til Danmęrkr; ok er þā uppi hvęrr pęnningr fjārins, ok verðr
hann þā biðja matar bæði fyrir sik ok fyrir dȳrit. Hann
kömr ā fund ār-manns Sveins konungs, þess er Āki hēt,
ok bað hann vista nakkvarra bæði fyrir sik ok fyrir dȳrit:
'ek ætla,' sęgir hann, 'at gefa Sveini konungi dȳrit.' Āki
lēzk sęlja mundu honum vistir, ef hann vildi. Auðun kvezk
ekki til hafa fyrir at gefa; 'en ek vilda þō,' sęgir hann, 'at
þetta kvæmisk til leiðar at ek mætta dȳrit fœra konungi.'
'Ek mun fā þēr vistir, sem it þurfið til konungs fundar;
en þar ī mōti vil ek eiga hālft dȳrit, ok māttu ā þat līta,
at dȳrit mun deyja fyrir þēr, þars it þurfuð vistir miklar, en
fē sē farit, ok er būit við at þū hafir þā ekki dȳrsins.' Ok [*]
er hann lītr ā þetta, sȳnisk honum nakkvat ęptir sem [*]
ārmaðrinn mælti fyrir honum, ok sættask þeir ā þetta, at
hann sęlr Āka hālft dȳrit, ok skal konungr sīðan meta alt
saman. Skulu þeir fara bāðir nū ā fund konungs; ok svā
gǫ̈ra þeir: fara nū bāðir ā fund konungs, ok stōðu fyrir
borðinu. Konungr īhugāði, hvęrr þessi maðr myndi vera,
er hann kęndi eigi, ok mælti sīðan til Auðunar: 'hvęrr
er-tu?' sęgir hann. Hann svarar: 'ek em Īslęnzkr maðr,
herra,' sęgir hann, 'ok kominn nū utan af Grœnlandi, ok nū [*]
af Noregi, ok ætlaða-k at fœra yðr bjarndȳri þetta; keypta-k
þat með allri eigu minni, ok nū er þō ā orðit mikit fyrir
mēr; ek ā nū hālft eitt dȳrit,' ok sęgir konungi sīðan, hvęrsu
farit hafði með þeim Āka ārmanni hans. Konungr mælti:
'er þat satt, Āki, er hann sęgir?' 'Satt er þat,' sęgir hann.
Konungr mælti: 'ok þōtti þēr þat til liggja, þar sem ek
sętta-k þik mikinn mann, at hępta þat eða tālma er maðr
gǫ̈rðisk til at fœra mēr gǫ̈rsimi, ok gaf fyrir alla eign, ok
sā þat Haraldr konungr at rāði at lāta hann fara ī friði, ok er
hann vārr ūvinr? Hygg þū at þā, hvē sannligt þat var þinnar
handar, ok þat væri makligt, at þū værir drepinn; en ek
mun nū eigi þat gǫ̈ra, en braut skaltu fara þegar ōr landinu,
ok koma aldri aptr sīðan mēr ī aug-sȳn! En þēr, Auðun!
kann ek slīka þǫkk, sem þū gefir mēr alt dȳrit, ok ver hēr
með mēr.' Þat þękkisk hann, ok er með Sveini konungi
um hrīð.
Ok er liðu nakkvarir stundir, þā mælti Auðun við konung:
'braut fȳsir mik nū, herra!' Konungr svarar hęldr seint:
'hvat villtu þā,' sęgir hann, 'ef þū vill eigi með oss vera?'
Hann sęgir: 'suðr vil ek ganga.' 'Ef þū vildir eigi svā gott
rāð taka,' sęgir konungr, 'þā myndi mēr fyrir þykkja ī, er þū
fȳsisk ī braut'; ok nū gaf konungr honum silfr mjǫk mikit,
ok fōr hann suðr sīðan með Rūm-fęrlum, ok skipaði konungr
til um fęrð hans, bað hann koma til sīn, er kvæmi aptr.
Nū fōr hann fęrðar sinnar, unz hann kömr suðr ī Rōma-borg.
Ok er hann hęfir þar dvalizk, sem hann tīðir, þā fęrr hann
aptr; tękr þā sōtt mikla, gǫ̈rir hann þā ākafliga magran;
gęngr þā upp alt fēit þat, er konungr hafði gefit honum
til fęrðarinnar; tękr sīðan upp staf-karls stīg, ok biðr sēr
matar. Hann er þā kollōttr ok hęldr ū-sælligr; hann kömr
aptr ī Danmörk at pāskum, þangat sem konungr er þā
staddr; en ei þorði hann at lāta sjā sik; ok var ī kirkju-
skoti, ok ætlaði þā til fundar við konung, er hann gengi
til kirkju um kveldit; ok nū er hann sā konunginn ok
hirðina fagrliga būna, þā þorði hann eigi at lāta sjā sik.
Ok er konungr gekk til drykkju ī hǫllina, þā mataðisk Auðun
ūti, sem siðr er til Rūmfęrla, meðan þeir hafa eigi kastat staf
ok skreppu. Ok nū of aptaninn, er konungr gekk til kveld-
sǫngs, ætlaði Auðun at hitta hann, ok svā mikit sem honum
þōtti fyrr fyrir, jōk nū miklu ā, er þeir vāru druknir
hirðmęnninir; ok er þeir gengu inn aptr, þā þękði konungr
mann, ok þōttisk finna at eigi hafði frama til at ganga fram
at hitta hann. Ok nū er hirðin gekk inn, þā veik konungr
ūt, ok mælti: 'gangi sā nū fram, er mik vill finna; mik
grunar at sā muni vera maðrinn.' Þā gekk Auðun fram,
ok fell til fōta konungi, ok varla kęndi konungr hann; ok
þegar er konungr veit, hvęrr hann er, tōk konungr ī hǫnd
honum Auðuni, ok bað hann vel kominn, 'ok hęfir þū mikit
skipazk,' segir hann, 'sīðan vit sāmk'; leiðir hann ęptir sēr
inn, ok er hirðin sā hann, hlōgu þeir at honum; en konungr
sagði: 'eigi þurfu þēr at honum at hlæja, þvī at bętr hęfir
hann sēt fyr sinni sāl hęldr en ēr.' Þā lēt konungr gǫ̈ra [*]
honum laug, ok gaf honum sīðan hlæði, ok er hann nū með
honum. Þat er nū sagt einhvęrju sinni of vārit at konungr
bȳðr Auðuni at vera með sēr ā-lęngðar, ok kvezk myndu
gǫ̈ra hann skutil-svein sinn, ok lęggja til hans gōða virðing.
Auðun sęgir: 'Guð þakki yðr, herra! sōma þann allan er
þēr vilið til mīn lęggja; en hitt er mēr ī skapi at fara ūt
til Īslands.' Konungr sęgir: 'þetta sȳnisk mēr undarliga
kosit.' Auðun mælti: 'eigi mā ek þat vita, herra!' sęgir
hann, 'at ek hafa hēr mikinn sōma með yðr, en mōðir mīn [*]
troði stafkarls stīg ūt ā Īslandi; þvī at nū er lokit bjǫrg þeiri
er ek lagða til, āðr ek fœra af Īslandi.' Konungr svarar:
'vel er mælt,' sęgir hann, 'ok mannliga, ok muntu verða
giptu-maðr; þessi einn var svā hlutrinn, at mēr myndi eigi [*]
mis-līka at þū fœrir ī braut heðan; ok ver nū með mēr þar til
er skip būask.' Hann gǫ̈rir svā.
Einn dag, er ā leið vārit, gekk Sveinn konungr ofan ā
bryggjur, ok vāru męnn þā at, at būa skip til ȳmissa landa,
ī austr-veg eða Sax-land, til Svīþjōðar eða Noregs. Þā koma
þeir Auðun at einu skipi fǫgru, ok vāru męnn at, at būa
skipit. Þā spurði konungr: 'hvęrsu līzk þēr, Auðun! ā
þetta skip?' Hann svarar: 'vel, herra!' Konungr mælti:
'þetta skip vil ek þēr gefa, ok launa bjarndȳrit.' Hann
þakkaði gjǫfina ęptir sinni kunnustu; ok er leið stund, ok
skipit var albūit, þā mælti Sveinn konungr við Auðun: 'þō
villtu nū ā braut, þā mun ek nū ekki lętja þik, en þat hęfi ek
spurt, at ilt er til hafna fyrir landi yðru, ok eru vīða öræfi ok
hætt skipum; nū brȳtr þū, ok tȳnir skipinu ok fēnu; lītt sēr
þat þā ā, at þū hafir fundit Svein konung, ok gefit honum
gǫ̈rsimi.' Sīðan sęldi konungr honum leðr-hosu fulla af
silfri, 'ok ertu þā ęnn eigi fē-lauss með ǫllu, þōtt þū brjōtir
skipit, ef þū fær haldit þessu. Verða mā svā ęnn,' sęgir
konungr, 'at þū tȳnir þessu fē; lītt nȳtr þū þā þess, er þū
fannt Svein konung, ok gaft honum gǫ̈rsimi.' Sīðan drō
konungr hring af hęndi sēr, ok gaf Auðuni, ok mælti: 'þō
at svā illa verði, at þū brjōtir skipit ok tȳnir fēnu, eigi
ertu fēlauss, ef þū kömsk ā land, þvī at margir męnn hafa
gull ā sēr ī skips-brotum, ok sēr þā at þū hęfir fundit Svein
konung, ef þū hęldr hringinum; en þat vil ek rāða þēr,'
sęgir hann, 'at þū gefir eigi hringinn, nema þū þykkisk eiga
svā mikit gott at launa nǫkkurum gǫfgum manni, þā gef
þeim hringinn, þvī at tignum mǫnnum sōmir at þiggja, ok
far nū heill!'
Sīðan lætr hann ī haf, ok kömr ī Noreg, ok lætr flytja
upp varnað sinn, ok þurfti nū meira við þat en fyrr, er
hann var ī Noregi. Hann fęrr nū sīðan ā fund Haralds
konungs, ok vill ęfna þat er hann hēt honum, āðr hann
fōr til Danmęrkr, ok kvęðr konung vel. Haraldr konungr
tōk vel kvęðju hans, ok 'sęzk niðr,' sęgir hann, 'ok drekk
hēr með oss'; ok svā gǫ̈rir hann. Þā spurði Haraldr kon-
ungr: 'hvęrju launaði Sveinn konungr þēr dȳrit?' Auðun
svarar: 'þvī, herra! at hann þā at mēr.' Konungr sagði:
'launat mynda ek þēr þvī hafa; hvęrju launaði hann ęnn?'
Auðun svarar: 'gaf hann mēr silfr til suðr-gǫngu.' Þā sęgir
Haraldr konungr: 'mǫrgum mǫnnum gefr Sveinn konungr
silfr til suðrgǫngu eða annarra hluta, þōtt ekki fœri honum
gǫ̈rsimar; hvat er ęnn fleira?' 'Hann bauð mēr,' sęgir
Auðun, 'at görask skutilsveinn hans, ok mikinn sōma til
mīn at lęggja.' 'Vel var þat mælt,' sęgir konungr, 'ok
launa, myndi hann ęnn fleira.' Auðun sagði: 'gaf hann mēr
knǫrr með farmi þeim er hingat er bęzt varit ī Noreg.' Þat
var stōr-mannligt,' sęgir konungr, 'en launat mynda ek þēr
þvī hafa. Launaði hann þvī fleira?' Auðun svaraði: 'gaf
hann mēr leðrhosu fulla af silfri, ok kvað mik þā eigi fēlausan,
ef ek helda þvī, þō at skip mitt bryti við Īsland.' Konungr
sagði: 'þat var ā-gætliga gǫ̈rt, ok þat mynda ek ekki gǫ̈rt
hafa; lauss mynda ek þykkjask, ef ek gæfa þer skipit; hvārt
launaði hann fleira?' 'Svā var vīst, herra!' sęgir Auðun,
'at hann launaði: hann gaf mēr hring þenna er ek hęfi
ā hęndi, ok kvað svā mega at berask, at ek tȳnda fēnu
ǫllu, ok sagði mik þā eigi fēlausan, ef ek ætta hringinn,
ok bað mik eigi lōga, nema ek ætta nǫkkurum tignum manni
svā gott at launa, at ek vilda gefa; en nū hęfi ek þann
fundit, þvī at þū āttir kost at taka hvārttvęggja frā mēr,
dȳrit ok svā līf mitt, en þū lēzt mik fara þangat ī friði,
sem aðrir nāðu eigi.' Konungr tōk við gjǫfinni með blīðu,
ok gaf Auðuni ī mōti gōðar gjafir, āðr en þeir skilðisk.
Auðun varði fēnu til Īslands-fęrðar ok fōr ūt þegar um
sumarit til Īslands, ok þōtti vera inn mesti gæfumaðr.
VII. ÞRYMS-KVIÐA
1. Vreiðr var þā Ving-þōrr, er hann vaknaði,
ok sīns hamars of saknaði:
skęgg nam at hrista, skǫr nam at dȳja,
rēð Jarðar burr um at þreifask.
2. Ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'heyr-ðu nū, Loki! hvat ek nū mæli,
er engi veit jarðar hvęrgi [*]
nē upp-himins: āss er stolinn hamri!'
3. Gengu þeir fagra Freyju tūna, [*]
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'muntu mēr, Freyja! fjaðr-hams ljā,
ef ek minn hamar mætta-k hitta?'
Freyja kvað:
4. Þō munda-k gefa þēr, þōtt ōr gulli væri,
ok-þō sęlja at væri ōr silfri.' [*]
5. Flō þā Loki, fjaðrhamr dunði,
unz fyr utan kom āsa garða,
ok fyr innan kom jǫtna heima.
6. Þrymr sat ā haugi, þursa drōttinn,
greyjum sīnum gull-bǫnd snöri
ok mǫrum sīnum mǫn jafnaði.
Þrymr kvað:
7. 'Hvat er með āsum? hvat er með ālfum?
hvī er-tu einn kominn ī Jǫtunheima?'
Loki kvað:
'Ilt er með āsum, ilt er með ālfum;
hęfir þū Hlō-riða hamar of fōlginn?'
Þrymr kvað:
8. 'Ek hęfi Hlōriða hamar of fōlginn
ātta rǫstum fyr jǫrð neðan;
hann engi maðr aptr of heimtir,
nema fœri mēr Freyju at kvān.' [*]
9. Flō þā Loki, fjaðrhamr dunði,
unz fyr utan kom jǫtna heima
ok fyr innan kom āsa garða;
mœtti hann Þōr miðra garða,
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
10. 'Hęfir þū örindi sem ęrfiði?
sęg-ðu ā lopti lǫng tīðindi:
opt sitjanda sǫgur of fallask,
ok liggjandi lygi of bęllir.'
Loki kvað:
11. 'Hęfi-k ęrfiði ok örindi:
Þrymr hęfir þinn hamar, þursa drōttinn;
hann engi maðr aptr of heimtir,
nema honum fœri Freyju at kvān.'
12. Ganga þeir fagra Freyju at hitta,
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'bitt-u þik, Freyja, brūðar līni!
vit skulum aka tvau ī Jǫtunheima.'
13. Vreið varð þā Freyja ok fnāsaði,
allr āsa salr undir bifðisk,
stǫkk þat it mikla męn Brīsinga:
'mik veizt-u verða ver-gjarnasta,
ef ek ęk með þēr ī Jǫtunheima.'
14. Sęnn vāru æsir allir ā þingi
ok āsynjur allar ā māli,
ok of þat rēðu rīkir tīvar,
hvē þeir Hlōriða hamar of sœtti.
15. Þā kvað þat Heimdallr, hvītastr āsa
(vissi hann vel fram, sem vanir aðrir):
'bindum vēr Þōr þā brūðar līni,
hafi hann it mikla męn Brīsinga!
16. Lātum und honum hrynja lukla
ok kvenn-vāðir of knē falla,
en ā brjōsti breiða steina,
ok hagliga of hǫfuð typpum!'
17. Þā kvað þat Þōrr, þrūðugr āss:
'mik munu æsir argan kalla,
ef ek bindask læt brūðar līni.'
18. Þā kvað þat Loki, Laufeyjar sonr:
'þęgi þū [nū], Þōrr! þeira orða;
þegar munu jǫtnar Āsgarð būa,
nema þū þinn hamar þēr of heimtir.'
19. Bundu þeir Þōr þā brūðar līni
ok inu mikla męni Brīsinga.
20. Lētu und honum hrynja lukla
ok kvenn-vāðir of knē falla,
en ā brjōsti breiða steina,
ok hagliga of hǫfuð typðu.
21. Þā kvað þat Loki, Laufeyjar sonr:
'mun ek ok með þēr ambātt vera,
vit skulum aka tvær ī Jǫtunheima.'
22. Sęnn vāru hafrar heim of reknir,
skyndir at skǫklum, skyldu vel ręnna:
bjǫrg brotnuðu, brann jǫrð loga,
ōk Ōðins sonr ī Jǫtunheima.
23. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'standið upp, jǫtnar! ok strāið bękki!
nū fœra mēr Freyju at kvān,
Njarðar dōttur, ōr Nōa-tūnum.
24. Ganga hēr at garði gull-hyrndar kȳr,
öxn al-svartir jǫtni at gamni;
fjǫlð ā ek meiðma, fjǫlð ā ek męnja,
einnar mēr Freyju āvant þykkir.'
25. Var þar at kveldi of komit snimma,
ok fyr jǫtna ǫl fram borit;
einn āt oxa, ātta laxa,
krāsir allar, þær er konur skyldu,
drakk Sifjar verr sāld þrjū mjaðar.
26. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'hvar sāttu brūðir bīta hvassara?
sāk-a-k brūðir bīta breiðara,
nē inn meira mjǫð mey of drekka.'
27. Sat in al-snotra ambātt fyrir,
er orð of fann við jǫtuns māli:
'āt vætr Freyja ātta nāttum,
svā var hon ōð-fūs ī Jǫtunheima.'
28. Laut und līnu, lysti at kyssa,
en hann utan stǫkk ęnd-langan sal:
'hvī eru ǫndōtt augu Freyju?
þykkir mēr ōr augum eldr of bręnna.'
29. Sat in alsnotra ambātt fyrir,
er orð of fann við jǫtuns māli:
'svaf vætr Freyja ātta nāttum,
svā var hon ōðfūs ī Jǫtunheima.'
30. Inn kom in arma jǫtna systir,
hin er brūð-fjār of biðja þorði:
'lāttu þēr af hǫndum hringa rauða,
ef þū ǫðlask vill āstir mīnar,
āstir mīnar, alla hylli!'
31. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'berið inn hamar brūði at vīgja,
lęggið Mjǫllni ī meyjar knē,
vīgið okkr saman Vārar hęndi!'
32. Hlō Hlōriða hugr ī brjōsti,
er harð-hugaðr hamar of þękði;
Þrym drap hann fyrstan, þursa drōttin,
ok ætt jǫtuns alla lamði.
33. Drap hann ina ǫldnu jǫtna systur,
hin er brūðfjār of beðit hafði;
hon skell of hlaut fyr skillinga,
en hǫgg hamars fyr hringa fjǫlð.
Svā kom Ōðins sonr ęndr at hamri.
NOTES
The references marked Gr. are to the paragraphs of the Grammar.
I. THOR
Line 3. *Hann ā þar rīki er Þrūð-vangar heita*, 'he reigns
(there) where it is called Þ.,' i.e. in the place which is called
Þ. The plur. _heita_ agrees with _þrūðvangar_, as in l. 14
below: _þat eru jārnglōfar_ 'that is (his) iron gloves.'
l. 5. *þat er hūs mest, svā at męnn hafa gǫ̈rt*, 'that is the
largest house, so that men have made (it),' i.e. the largest
house that has been built. Note the plur. _hūs_ of a single
house; each chamber was originally regarded as a house, being
often a detached building.
l. 13. *spęnnir þeim*, Gr. § 154; cp. 2. 49.
II. THOR AND ŪTGARÐALOKI
l. 1. *fōr með hafra sīna...ok með honum sā, āss er...* We
see here that _með_ generally takes an acc. to denote passive,
and a dat. to denote voluntary accompaniment.
l. 5. *soðit* refers to some such subst. as _slātr_ (meat)
understood.
l. 11. *sprętti ā...* _ā_ is here an adv.
l. 12. *til męrgjar.* _til_ here implies intention--to get at
the marrow.
l. 20. *þat er sā augnanna*, 'the little he saw of the eyes.'--
Thor frowned till his eyebrows nearly covered his eyes, and the
man felt as if he were going to fall down dead at the mere sight
of them.
l. 21. The second *hann* refers, of course, to Thor.
l. 34. *til myrkrs*, till it was dark.
l. 36. *þeir*, the masc. instead of the neut. pl., as in l. 32
*foll.*, showing that _leituðu_ is meant to refer only to the men
of the party, and not to include Rǫskva. (Gr. § 179.)
l. 46. *sēr hvar lā maðr*, 'saw where a man lay,' i.e. saw a man
lying.
l. 51. *einu sinni*, for once in his life.
l. 52. *nęfndisk Skrȳmir*, said his name was Skr.
l. 66. *būið til* (_prp._) *nātt-verðar yðr*, prepare supper for
yourselves.
l. 77. *Er þat þēr satt at sęgja*. _satt_ is in apposition to
_þat_--'that is to be told you as the truth, (namely) that...'
l. 88. *sjā sik*, see himself alive.
l. 104. *þann* = _þann veg_, that way, course.
l. 108. *at æsirnir bæði þā heila hittask*. The full sense is,
'that Thor and Loki expressed a wish that they and Skrȳmir might
meet again safe and sound.'
ll. 111, 112. *sęttu hnakkann ā bak sēr aptr*, threw back the
backs of their heads till they touched their backs, i.e. threw
back their heads.
l. 118. *œrit stōra*, 'rather big,' i.e. very big.
l. 120. *glotti um tǫnn*, 'grinned round a tooth,' i.e. showed
his teeth in a malicious grin. Two MSS. read _við_ instead of
_um_.
l. 121. *er annan veg en ek hygg, at...?* is it otherwise than
as I think, namely that...? i.e. am I not right in thinking
that...?
l. 127. *engi er hēr sā inni er...* = engi er hēr-inni sā-er...
l. 129. *freista skal*, Gr. § 192.
l. 140. *kallar þess meiri vān at hann sē...* 'says that there
is more probability of that, namely that he is...than of the
contrary,' i.e. says that he will have to be...
l. 150. *fōthvatari en svā*, 'more swift-footed than so--under
these circumstances,' i.e. than you.
l. 156. *ok er Þjālfl eigi þā kominn...* = þā er Þjālfi eigi
kominn...
l. 172. *at sinni*, this time.
l. 172. *hann*, acc.
l. 173. *laut ōr horninu*, bent back from the horn.
l. 188. *mestr* refers to _drykkr_ understood.
l. 218. *kalli*, Gr. § 192.
l. 241. *þō* refers to _uni_.
III. BALDER
l. 7. *engi* agrees with _dōmr_.
IV. THE DEATH OF BALDER
l. 11. *hann*, acc.
l. 20. *ungr*, too young.
l. 31. *ū-happ* is in apposition to _þat_; cp. 3. 7.
ll. 33, 34. *vāru með einum hug til...* had the same feelings
towards.
l. 36. *var...fyrr*, was beforehand, prevented.
l. 42. *vili*, subj. 'whether he will';--change of construction.
l. 55. *nema*, 'unless,' here = 'until.'
l. 89. *heim*. This use of _heim_ in the sense of 'someone
else's home.' is frequent. Cp. our 'drive a nail home.'
l. 94. *svā* refers to _ok ef allir hlutir..._, the _ok_ being
pleonastic.
l. 108. *hvar*, cp. 2. 46.
l. 113. *karl*, 'old man,' here = Odin.
V. HĒÐINN AND HEGNI
l. 6. *Hēðinn* = hann; this use of a proper name instead of a
pronoun is frequent.
l. 9. *þar*. Cp. 1. 3.
VI. THE DEATH OF OLAF TRYGGVASON
l. 17. *svā at*, so that, i.e. just when.
l. 30. *er*, namely that.
l. 33. *austan at sigla*, is in a kind of apposition to
_fęrðina_.
l. 40. *svā*, also.
l. 48. *muni fyrir*, awaits you, is impending.
l. 53. *meira*, adv., better, faster.
l. 149. *bar hann hātt*, impers. w. acc.; he was in a conspicuous
place.
l. 244. *við fimtānda mann*, one of fifteen, with fourteen men.
l. 259. *vāpna* is governed by the second half of the genitival
compound _klæða-būnað_, which is here considered as two
independent words.
VII. AUÐUN
l. 17. *var fyrir*, was to be found.
l. 26. *tvau verð slīk*, double the price you gave.
l. 55. *fē* is probably dat. here, but may be nom.
l. 56. *ęptir sem...*, according as, in accordance with what.
l. 64. *nū...nū*, lately...just now.
l. 116. *hęldr* is here used pleonastically in a kind of
apposition to the preceding _bętr_.
l. 125. *en*, and = while.
l. 129. *þessi einn var svā hlutrinn, at...*, this single thing
is the case, namely that... i.e. the only thing is that...
VIII. ÞRYMSKVIÐA
l. 7. *jarðar* is governed by _hvęrgi_.
l. 9. *tūna*. Poetical construction of gen. to denote goal of
motion.
l. 15. *þō* goes with the following _at_ = _ok sęlja, þōat_
(_þōtt_) _væri ōr silfri_.
l. 32. *fœri* may be either sg. or pl. 3 pers.
GLOSSARY
æ _follows_ að, ð _follows_ d, ę _follows_ e, œ _follows_ oð, ǫ
_follows_ o, ö _follows_ ǫ, þ _follows_ t.
The declensions of nouns are only occasionally given.
(-rs) etc. means that the _r_ of the nom. is kept in inflection.
A
-a _adv._ not.
ā _sf._ river.
ā _see_ *eiga*.
ā _prp. w. acc. and dat._ on, in.
āðr _adv., cj._ before.
aðrir _see_ *annar*.
æsir _see_ *āss*.
ætla _wv._ 3, consider, deem: 'ætlask fyrir,' intend.
ætt _sf._ 2, race, descent, family.
ætta _see_ *eiga*.
af _prp. w. dat._ from; of; with; _adv._ 'drekka af,' drink off.
af-hūs _sn._ out-house, side room.
afl _sn._ strength, might.
af-taka _wf._ damage, injury.
āgætliga _adv._ splendidly.
aka _sv._ 2, drive (a chariot, etc.).
ākafliga _adv._ vehemently, hard--'kalla a.' call loudly.
akarn _sn._ acorn.
akkeri _sn._ anchor.
ālar-ęndir _sm._ thong-end, end of a strap.
al-būinn _adj. w. gen._ quite ready.
aldinn _adj._ old.
aldri _adv._ never.
ā-lęngðar _adv._ for some time.
ālfr _sm._ elf.
ā-lit _snpl._ appearance, countenance [līta].
all-harðr _adj._ very hard, very violent.
all-lītill _adj._ very little.
all-mann-skœðr _adj._ (very injurious to men), very murderous
(of a battle) [skaði, 'injury'].
all-mikill _adj._ very great.
allr _adj._ all, whole; 'með ǫllu,' entirely; 'alls fyrst,'
first of all.
all-stōrum _adv._ very greatly.
all-valdr _sm._ monarch, king.
al-snotr _adj._ very clever.
al-svartr _adj._ very black, coal-black.
alt _adv._ quite.
ambātt _sf._ 2, female slave, maid.
and-lit _sn._ face [līta].
annarr _prn._ second; following, next; other; one of the two--
'annar...annarr,' one...the other.
aptann _sm._ evening.
aptastr _adj._ most behind.
aptr _adv._ back, backwards, behind.
ār _sf._ oar.
ār _sn._ year.
ār _see_ *ā*.
argr _adj._ cowardly, base.
ār-maðr _sm._ steward.
armr _adj._ wretched.
ās-męgin _sn._ divine strength.
āss _sm._ 3, (Scandinavian) god.
āst _sf._ 2, affection, love, _often in pl._
āst-sæll _adj._ beloved, popular. [sæll, 'happy'].
āsynja _wf._ (Scandinavian) goddess [āss].
āt _see_ *eta*.
at _prp. w. dat._ at, by; to, towards, up to; for; in accordance
with, after.
at _adv._ to.
-at _adv._ not.
at-laga _wf._ attack [lęggja].
at-rōðr (-rar) _sm._ 2, rowing against, attack.
ātta _num._ eight.
ātta see *eiga*.
auð-kęndr _adj._ easy to be recognized, easily distinguishable.
auðr _adj._ desert, deserted, without men.
auð-sēnn _adj._ evident.
auga _wn._ eye.
aug-sȳn _sf._ sight.
auka _sv._ 1, increase; _impers., w. dat. of what is added_ 'jōk
nū miklu ā,' much was added to it (his hesitation increased).
austan _adv._ from the east.
aust-maðr _sm._ Easterner, Norwegian.
austr _sn._ the east--'ī au.,' eastwards.
austr _adv._ eastwards.
austr-vegr _sm._ the East, _especially_ Russia.
āvalt _adv._ continually, all the time.
ā-vanr _adj._ wanting; _impers. neut. in_ 'einnar mēr Freyju
āvant þykkir,' Freyja alone I seem to want.
ā-vinnr _adj._ toilsome, _only in the impers. neut._ 'mun ā-vint
verða um sǫxin,' it will be a hard fight at the prow.
B