(natural or grammatical) gender is always put in the neuter: _þā
gekk hann upp, ok með honum Loki_ (masc.), _ok Þjālfi_ (masc.),
_ok Rǫskva_ (fem.). _þā er þau_ (neut.) _hǫfðu lītla hrið
gęngit..._ 'he landed, and with him L., and Þ., and R. When they
had walked for some time...'
Cases
180. The extensive use of the instrumental dative is very
characteristic of Icelandic: whenever the direct object of a verb
can be considered as the instrument of the action expressed by
the verb, it is put in the dative, as in _kasta spjōti_ 'throw a
spear' (lit. 'throw _with_ a spear'), _hann helt hamarskaptinu_
'he grasped the handle of the hammer,' _heita þvī_ 'promise
that,' _jāta þvī_ 'agree to that.'
Adjectives
181. The weak form of adjectives is used as in O.E. after the
definite article, _þessi_ and other demonstratives. _annarr_
(other) is always strong.
182., An adj. is often set in apposition to a following noun to
denote part of it: _eiga hālft dȳrit_ 'to have half of the
animal,' _ǫnnur þau_ 'the rest of them,' _of miðja nātt_ 'in the
middle of the night.'
Pronouns
183. _sā_ is often put pleonastically before the definite article
_inn_, both before and after the subst.: _sā inn ungi maðr_ 'that
young man,' _hafit þat it djūpa_ 'the deep sea.'
184. The definite article is generally not expressed at all, or
else _einn_, _einnhvęrr_ is used.
185. A noun (often a proper name) is often put in apposition to a
dual pron. of the first and second persons, or a plur. of the
third person: _þit fēlagar_, 'thou and thy companions,' _með þeim
Āka_ 'with him and Āki.' Similarly _stęndr Þōrr upp ok þeir
fēlagar_ 'Thor and his companions get up.'
186. The plurals _vēr_, _þēr_ are sometimes used instead of the
singulars _ek_, _þū_, especially when a king is speaking or being
spoken to.
187. _sik_ and _sēr_ are used in a strictly reflexive sense,
referring back to the subject of the sentence, like _se_ in
Latin: _Þorr bauð honum til matar með sēr_ 'Thor asked him to
supper with him.'
Verbs
188. The tenses for which there is no inflection in the active,
and all those of the passive, are formed by the auxiliaries
_skal_ (shall), _hafa_ (have), _vera_ (be) with the infin. and
ptc. pret., much as in modern English.
189. The historical present is much used, often alternating
abruptly with the preterite.
190. The middle voice is used: (1) in a purely reflexive sense:
_spara_ 'spare,' _sparask_ 'spare oneself, reserve one's
strength.' (2) intransitively: _būa_ 'prepare,' _būask_ 'become
ready, be ready'; _sętja_ 'set,' _sętjask_ 'sit down'; _sȳna_
'show,' _sȳnask_ 'appear, seem.' (3) reciprocally: _bęrja_
'strike,' _bęrjask_ 'fight'; _hitta_, 'find,' _hittask_ 'meet.'
In other cases it specializes the meaning of the verb, often
emphasizing the idea of energy or effort: _koma_ 'come,' _komask_
'make one's way.'
191. The impersonal form of expression is widely used in
Icelandic: _rak ā storm_ (acc.) _fyrir þeim_ 'a storm was driven
in their face.'
192. The indef. 'one' is expressed in the same way by the third
pers. sg., and this form of expression is often used when the
subject is perfectly definite: _ok freista skal þessar īþrōttar_
'and this feat shall be tried (by you).'
193. The abrupt change from the indirect to the direct narration
is very common: _Haraldi konungi var sagt at þar var komit
bjarndȳri, 'ok ā Īslęnzkr maðr,'_ 'King Harold was told that a
bear had arrived, and that an Icelander owned it.' The direct
narration is also used after _at_ (that): _hann svarar at 'ek
skal rīða til Hęljar'_ 'he answers that he will ride to Hel.'
TEXTS
[Note: The asterisks are to help find the spots mentioned in the
notes. (I took out the line numbers to keep the line width as
close to 65 characters as possible.) --B.C.]
I. THOR
Þōrr er āsanna framastr, sā er kallaðr er Āsa-þōrr eða
Ǫku-þōrr; hann er stęrkastr allra guðanna ok manna.
Hann ā þar rīki er Þrūð-vangar heita, en hǫll hans heitir [*]
Bilskīrnir; ī þeim sal eru fimm hundruð gōlfa ok fjōrir tigir;
þat er hūs mest, svā at męnn hafa gǫ̈rt. [*]
Þōrr ā hafra tvā, er svā heita, Tann-gnjōstr ok Tann-
grisnir, ok reið þā er hann ękr, en hafrarnir draga reiðina;
þvī er hann kallaðr Ǫkuþōrr. Hann ā ok þrjā kost-gripi.
Einn þeira er hamarrinn Mjǫllnir, er hrīm-þursar ok berg-
risar kęnna, þā er hann kömr ā lopt, ok er þat eigi undarligt:
hann hęfir lamit margan haus ā fęðrum eða frændum þeira.
Annan grip ā hann bęztan, męgin-gjarðar; ok er hann
spęnnir þeim um sik, þā vęx honum ās-męgin hālfu. En [*]
þriðja hlut ā hann þann er mikill gripr er ī, þat eru jārn-
glōfar; þeira mā hann eigi missa við hamarskaptit. En
engi er svā frōðr at tęlja kunni ǫll stōr-virki hans.
II. THOR AND ŪGARÐALOKI
Þat er upp-haf þessa māls at Ǫkuþōrr fōr með hafra sīna [*]
ok reið, ok með honum sā āss er Loki er kallaðr; koma
þeir at kveldi til eins bōnda ok fā þar nātt-stað. En um
kveldit tōk Þōrr hafra sīna, ok skar bāða; ęptir þat vāru
þeir flęgnir ok bornir til kętils; en er soðit var, þā sęttisk [*]
Þōrr til nātt-verðar ok þeir lags-męnn. Þōrr bauð til matar
með sēr bōndanum, ok konu hans, ok bǫrnum þeira; sonr
bōnda hēt Þjālfi, en Rǫskva dōttir. Þā lagði Þōrr hafr-
stǫkurnar utar frā eldinum, ok mælti at bōndi ok heima-męnn
hans skyldu kasta ā hafrstǫkurnar beinunum. Þjālfi, sonr
bōnda, helt ā lær-lęgg hafrsins, ok sprętti ā knīfi sīnum, ok [*]
braut til męrgjar. Þōrr dvalðisk þar of nāttina; en ī ōttu [*]
fyrir dag stōð hann upp, ok klæddi sik, tōk hamarinn
Mjǫllni ok brā upp, ok vīgði hafrstǫkurnar; stōðu þā upp
hafrarnir, ok var þā annarr haltr ęptra fœti. Þat fann Þōrr,
ok talði at bōndinn eða hans hjōn mundi eigi skynsamliga
hafa farit með beinum hafrsins: kęnnir hann at brotinn var
lærlęggrinn. Eigi þarf langt frā þvī at sęgja: vita męgu þat
allir hvęrsu hræddr bōndinn mundi vera, er hann sā at Þōrr
lēt sīga brȳnnar ofan fyrir augun; en þat er sā augnanna, [*]
þā hugðisk hann falla mundu fyrir sjōninni einni samt; hann [*]
hęrði hęndrnar at hamar-skaptinu svā at hvītnuðu knūarnir.
En bōndinn gǫ̈rði sem vān var, ok ǫll hjōnin: kǫlluðu āka-
fliga, bāðu sēr friðar, buðu at fyrir kvæmi alt þat er þau
āttu. En er hann sā hræzlu þeira, þā gekk af honum
mōðrinn, ok sefaðisk hann; ok tōk af þeim ī sætt bǫrn
þeira, Þjālfa ok Rǫsku, ok gǫ̈rðusk þau þā skyldir þjōnustu-
męnn Þōrs, ok fylgja þau honum jafnan sīðan.
Lēt hann þar ęptir hafra, ok byrjaði fęrðina austr ī
Jǫtun-heima, ok alt til hafsins; ok þā fōr hann ūt yfir
hafit þat it djūpa; en er hann kom til lands, þā gekk hann
upp, ok með honum Loki, ok Þjālfi, ok Rǫskva. Þā er þau
hǫfðu lītla hrīð gęngit, varð fyrir þeim mǫrk stōr; gengu
þau þann dag allan til myrkrs. Þjālfi var allra manna [*]
fōt-hvatastr; hann bar kȳl Þōrs, en til vista var eigi gott.
Þā er myrkt var orðit, leituðu þeir sēr til nāttstaðar, ok [*]
fundu fyrir sēr skāla nakkvarn mjǫk mikinn, vāru dyrr ā
ęnda, ok jafn-breiðar skālanum; þar leituðu þeir sēr nātt-
bōls. En of miðja nātt varð land-skjālfti mikill, gekk jǫrðin
undir þeim skykkjum, ok skalf hūsit. Þā stōð Þōrr upp, ok
hēt ā lagsmęnn sīna; ok leituðusk fyrir, ok fundu af-hūs til
hœgri handar i miðjum skālanum, ok gengu þannig; sęttisk
Þōrr ī dyrrin, en ǫnnur þau vāru innar frā honum, ok vāru
þau hrædd, en Þōrr helt hamarskaptinu, ok hugði at vęrja
sik; þā heyrðu þau ym mikinn ok gnȳ. En er kom at
dagan, þā gekk Þōrr ūt, ok sēr hvar lā maðr skamt frā [*]
honum ī skōginum, ok var sā eigi lītill; hann svaf, ok hraut
stęrkliga. Þā þōttisk Þōrr skiIja hvat lātum verit hafði of
nāttina; hann spęnnir sik męgingjǫrðum, ok ōx honum
āsmęgin; en ī þvī vaknar maðr sā, ok stōð skjōtt upp; en
þā er sagt at Þōr varð bilt einu sinni at slā hann með ham- [*]
rinum; ok spurði hann at nafni, en sā nęfndisk Skrȳmir: [*]
'en eigi þarf ek,' sagði hann, 'at spyrja þik at nafni: kęnni
ek at þū ert Āsaþōrr; en hvārt hęfir þū dręgit ā braut hanzka
minn?' Seildisk þā Skrȳmir til, ok tōk upp hanzka sinn;
sēr Þōrr þā at þat hafði hann haft of nāttina fyrir skāla, en
afhūsit þat var þumlungrinn hanzkans. Skrȳmir spurði ef
Þōrr vildi hafa fǫru-neyti hans, en Þōrr jātti þvī. Þā tōk
Skrȳmir ok leysti nestbagga sinn, ok bjōsk til at eta dǫgurð,
en Þōrr ī ǫðrum stað ok hans fēlagar. Skrȳmir bauð þā at
þeir lęgði mǫtu-neyti sitt, en Þōrr jātti þvī; þā batt Skrȳmir
nest þeira alt ī einn bagga, ok lagði ā bak sēr; hann gekk
fyrir of daginn, ok steig hęldr stōrum, en sīðan at kveldi
leitaði Skrȳmir þeim nāttstaðar undir eik nakkvarri mikilli.
Þā mælti Skrȳmir til Þōrs at hann vill lęggjask niðr at
sofna; 'en þēr takið nest-baggann, ok būið til nātt-verðar [*]
yðr.' Þvī næst sofnar Skrȳmir, ok hraut fast; en Þōrr tōk
nest-baggann ok skal leysa; en svā er at sęgja, sem ū-trūligt
mun þykkja, at engi knūt fekk hann leyst, ok engi ālar-
ęndann hreyft, svā at þā væri lausari en āðr. Ok er hann
sēr at þetta verk mā eigi nȳtask, þā varð hann reiðr, greip
þā hamarinn Mjǫllni tveim hǫndum, ok steig fram ǫðrum
fœti at þar er Skrȳmir lā, ok lȳstr ī hǫfuð honum; en
Skrȳmir vaknar, ok spyrr hvārt laufs-blað nakkvat felli ī
hǫfuð honum, eða hvārt þeir hęfði þā matazk, ok sē būnir
til rękkna. Þōrr sęgir at þeir munu þā sofa ganga. Ganga
þau þā undir aðra eik. Er þat þēr satt at sęgja, at ekki var [*]
þā ōttalaust at sofa. En at miðri nātt þā heyrir Þōrr at
Skrȳmir hrȳtr, ok söfr fast, svā at dunar ī skōginum. Þā
stęndr hann upp, ok gęngr til hans, reiðir hamarinn tītt ok
hart, ok lȳstr ofan ī miðjan hvirfil honum; hann kęnnir at
hamars-muðrinn sökkr djūpt ī hǫfuðit. En ī þvī bili vaknar
Skrȳmir, ok mælti: 'hvat er nū? fell akarn nakkvat ī hǫfuð
mēr? eða hvat er tītt um þik, Þōrr?' En Þōrr gekk aptr
skyndiliga, ok svarar at hann var þā nȳvaknaðr, sagði at þā
var mið nātt, ok enn væri māl at sofa. Þā hugsaði Þōrr þat,
ef hann kvæmi svā ī fœri at slā hann it þriðja hǫgg, at aldri
skyldi hann sjā sik sīðan; liggr nū ok gætir ef Skrȳmir [*]
sofnaði fast. En lītlu fyrir dagan þā heyrir hann at Skrȳmir
mun sofnat hafa; stęndr þā upp, ok hleypr at honum, reiðir
þā hamarinn af ǫllu afli ok lȳstr ā þunn-vangann þann er
upp vissi; sökkr þā hamarrinn upp at skaptinu. En Skrȳ-
mir sęttisk upp, ok strauk of vangann, ok mælti: 'hvārt
munu fuglar nakkvarir sitja ī trēnu yfir mēr? mik grunaði,
er ek vaknaða, at tros nakkvat af kvistunum felli ī hǫfuð
mēr; hvārt vakir þū, Þōrr? Māl mun vera upp at standa
ok klæðask, en ekki eigu þēr nū langa leið fram til borgar-
innar er kǫlluð er Ūt-garðr. Heyrt hęfi ek at þēr hafið
kvisat ī milli yðvar at ek væra ekki lītill maðr vęxti, en sjā
skulu þēr þar stœrri męnn, er þēr komið ī Ūtgarð. Nū mun
ek rāða yðr heil-ræði: lāti þēr eigi stōrliga yfir yðr, ekki
munu hirðmęnn Ūtgarða-loka vel þola þvīlīkum kǫgur-
sveinum kǫpur-yrði; en at ǫðrum kosti hverfið aptr, ok
þann ætla ek yðr bętra af at taka. En ef þēr vilið fram [*]
fara, þā stęfni þēr ī austr, en ek ā nū norðr leið til fjalla
þessa er nū munu þēr sjā mega.' Tękr Skrȳmir nest-bag-
garm, ok kastar ā bak sēr, ok snȳr þvęrs ā braut ī skōginn
frā þeim, ok er þess eigi getit at æsirnir bæði þā heila [*]
hittask.
Þōrr fōr fram ā leið ok þeir fēlagar, ok gekk fram til miðs
dags; þā sā þeir borg standa ā vǫllum nǫkkurum, ok sęttu [*]
hnakkann ā bak sēr aptr, āðr þeir fengu sēt yfir upp; ganga
til borgarinnar, ok var grind fyri borg-hliðinu, ok lokin aptr.
Þōrr gekk ā grindina, ok fekk eigi upp lokit; en er þeir
þreyttu at komask ī borgina, þā smugu þeir milli spalanna
ok kōmu svā inn; sā þā hǫll mikla, ok gengu þannig; var
hurðin opin; þā gengu þeir inn, ok sā þar marga męnn
ā tvā bękki, ok flesta œrit stōra. Þvī næst koma þeir fyrir [*]
konunginn, Ūtgarðaloka, ok kvǫddu hann, en hann leit seint
til þeira, ok glotti um tǫnn, ok mælti: 'seint er um langan [*]
veg at spyrja tīðinda, eða er annan veg en ek hygg, at þessi [*]
svein-stauli sē Ǫkuþōrr? en meiri muntu vera en mēr līzk
þū; eða hvat īþrōtta er þat er þēr fēlagar þykkizk vera við
būnir? Engi skal hēr vera með oss sā er eigi kunni nakkvars
konar list eða kunnandi um fram flesta męnn.' Þā sęgir sā
er sīðast gekk, er Loki heitir: 'kann ek þā īþrōtt, er ek em
al-būinn at reyna, at engi er hēr sā inni er skjōtara skal eta [*]
mat sinn en ek.' Þā svarar Ūtgarðaloki: 'īþrōtt er þat, ef
þū ęfnir, ok freista skal þā þessar īþrōttar;' kallaði utar ā [*]
bękkinn at sā er Logi heitir skal ganga ā gōlf fram, ok freista
sīn ī mōti Loka. Þā var tękit trog eitt, ok borit inn ā hallar-
gōlfit, ok fylt af slātri; sęttisk Loki at ǫðrum ęnda, en Logi
at ǫðrum, ok āt hvārr-tvęggja sem tīðast, ok mœttusk ī miðju
troginu; hafði þā Loki etit slātr alt af beinum, en Logi hafði
ok etit slātr alt ok beinin með, ok svā trogit; ok sȳndisk nū
ǫllum sem Loki hęfði lātit leikinn. Þā spyrr Ūtgarðaloki
hvat sā inn ungi maðr kunni leika. En Þjālfi sęgir at hann
mun freista at ręnna skeið nǫkkur við einn-hvęrn þann er
Ūtgarðaloki fær til. Hann sęgir, Ūtgarðaloki, at þetta er
gōð īþrōtt, ok kallar þess meiri vān at hann sē vel at sēr [*]
būinn of skjōtleikinn, ef hann skal þessa īþrōtt inna; en þō
lætr hann skjōtt þessa skulu freista. Stęndr þā upp Ūtgarða-
loki, ok gęngr ūt, ok var þar gott skeið at ręnna ęptir slēttum
vęlli. Þā kallar Ūtgarðaloki til sīn sveinstaula nakkvarn, er
nęfndr er Hugi, ok bað hann ręnna ī kǫpp við Þjālfa. Þā
taka þeir it fyrsta skeið, ok er Hugi þvī framar at hann
snȳsk aptr ī mōti honum at skeiðs ęnda. Þā mælti Ūtgarða-
loki: 'þurfa muntu, Þjālfi, at lęggja þik meir fram, ef þū
skalt vinna leikinn; en þō er þat satt, at ekki hafa hēr komit
þeir męnn er mēr þykkja fōthvatari en svā.' Þā taka þeir [*]
aptr annat skeið, ok þā er Hugi er kominn til skeiðs ęnda,
ok hann snȳsk aptr, þā var langt kōlf-skot til Þjālfa. Þā
mælti Ūtgarðaloki: 'vel þykkir mēr Þjālfi ręnna; en eigi
trūi ek honum nū at hann vinni leikinn, en nū mun reyna,
er þeir ręnna it þriðja skeiðit.' Þā taka þeir ęnn skeið; en
er Hugi er kominn til skeiðs ęnda ok snȳsk aptr, ok er [*]
Þjālfi eigi þā kominn ā mitt skeiðit; þā sęgja allir at reynt
er um þenna leik. Þā spyrr Ūtgarðaloki Þōr, hvat þeira
īþrōtta mun vera er hann muni vilja birta fyrir þeim, svā
miklar sǫgur sem męnn hafa gǫ̈rt um stōrvirki hans. Þā
mælti Þōrr at hęlzt vill hann þat taka til, at þreyta drykkju
við einnhvęrn mann. Ūtgarðaloki sęgir at þat mā vel vera;
ok gęngr inn ī hǫllina, ok kallar skutil-svein sinn, biðr at
hann taki vītis-horn þat, er hirðmęnn eru vanir at drekka af.
Þvī næst kömr fram skutilsveinn með horninu, ok fær Þōr ī
hǫnd. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'af horni þessu þykkir þā
vel drukkit, ef ī einum drykk gęngr af, en sumir męnn
drekka af ī tveim drykkjum, en engi er svā lītill drykkju-
maðr, at eigi gangi af ī þrimr.' Þōrr lītr ā hornit, ok sȳnisk
ekki mikit, ok er þō hęldr langt, en hann er mjǫk þyrstr;
tękr at drekka, ok svelgr allstōrum, ok hyggr at eigi skal
þurfa at lūta optar at sinni ī hornit. En er hann þraut [*]
örindit, ok hann laut ōr horninu, ok sēr hvat leið drykkinum, [*]
ok līzk honum svā, sem all-lītill munr mun vera at nū sē
lægra ī horninu en āðr. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'vel er
drukkit, ok eigi til mikit; eigi munda-k trūa, ef mēr væri
sagt frā, at Āsaþōrr mundi eigi meira drykk drekka; en
þō veit ek at þū munt vilja drekka af ī ǫðrum drykk.'
Þōrr svarar engu, sętr hornit ā munn sēr, ok hyggr nū at
hann skal drekka meira drykk, ok þreytir ā drykkjuna, sem
honum vannsk til örindi, ok sēr ęnn at stikillinn hornsins
vill ekki upp svā mjǫk sem honum līkar; ok er hann tōk
hornit af munni sēr ok sēr, līzk honum nū svā, sem minna
hafi þorrit en ī inu fyrra sinni; er nū gott beranda borð
ā horninu. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'hvat er nū, Þōrr?
muntu nū eigi sparask til eins drykkjar meira en þēr mun
hagr ā vera? Svā līzk mēr, ef þū skalt nū drekka af horninu
inn þriðja drykkinn, sem þessi mun mestr ætlaðr; en ekki [*]
muntu mega hēr með oss heita svā mikill maðr sem æsir
kalla þik, ef þū gǫ̈rir eigi meira af þēr um aðra leika en mēr
līzk sem um þenna mun vera.' Þā varð Þōrr reiðr, sętr
hornit ā munn sēr, ok drekkr sem ākafligast mā hann, ok
þreytir sem lęngst ā drykkinn; en er hann sā ī hornit, þā
hafði nū hęlzt nakkvat munr ā fęngizk, ok þā bȳðr hann upp
hornit, ok vill eigi drekka meira. Þā mælti Ūtgarðaloki:
'auð-sēt er nū at māttr þinn er ekki svā mikill sem vēr
hugðum; en vill-tu freista um fleiri leika? Sjā mā nū, at
ekki nȳtir þū hēr af.' Þōrr svarar: 'freista mā ek ęnn of
nakkvara leika, en undarliga mundi mēr þykkja, þā er ek var
heima með āsum, ef þvīlīkir drykkir væri svā lītlir kallaðir. En
hvat leik vili þēr nū bjōða mēr?' Þā mælti Ūtgarðaloki: 'þat
gǫ̈ra hēr ungir sveinar er lītit mark mun at þykkja, at hęfja
upp af jǫrðu kǫtt minn; en eigi munda-k kunna at mæla
þvīlīkt við Āsaþōr, ef ek hęfða eigi sēt fyrr at þū ert miklu
minni fyrir þēr en ek hugða.' Þvī næst hljōp fram kǫttr
einn grār ā hallargōlfit, ok hęldr mikill; en Þōrr gekk til, ok
tōk hęndi sinni niðr undir miðjan kviðinn, ok lypti upp, en
kǫttrinn beygði kęnginn, svā sem Þōrr rētti upp hǫndina; en
er Þōrr seildisk svā langt upp sem hann mātti lęngst, þā lētti
kǫttrinn einum fœti, ok fær Þōrr eigi framit þenna leik. Þā
mælti Ūtgarðaloki: 'svā fōr þessi leikr sem mik varði;
kǫttrinn er hęldr mikill, en Þōrr er lāgr ok lītill hjā stōr-
męnni þvī sem hēr er með oss.' Þā mælti Þōrr: 'svā lītinn
sem pēr kallið mik, þā gangi nū til einnhvęrr, ok fāisk við
mik; nū em ek reiðr.' Þā svarar Ūtgarðaloki, ok litask um
ā bękkina, ok mælti: 'eigi sē ek þann mann hēr inni, er
eigi mun lītil-ræði ī þykkja at fāsk við þik;' ok ęnn mælti
hann: 'sjām fyrst, kalli mēr hingat kęrlinguna, fōstru mīna [*]
Ęlli, ok fāisk Þōrr við hana, ef hann vill; fęlt hęfir hon þā
męnn er mēr hafa litizk eigi ū-stęrkligri en Þōrr er.' Þvī
næst gekk ī hǫllina kęrling ein gǫmul. Þā mælti Ūtgar-
ðaloki, at hon skal taka fang við Āsaþōr. Ekki er langt um.
at gǫ̈ra: svā fōr fang þat at þvī harðara er Þōrr knūðisk at
fanginu, þvī fastara stōð hon; þā tōk kęrling at leita til
þragða, ok varð Þōrr þā lauss ā fōtum, ok vāru þær svip-
tingar all-harðar, ok eigi lęngi āðr en Þōrr fell ā knē ǫðrum
fœti. Þā gekk til Ūtgarðaloki, bað þau hætta fanginu, ok
sagði svā, at Þōrr mundi eigi þurfa at bjōða fleirum mǫnnum
fang ī hans hǫll; var þā ok liðit ā nātt, vīsaði Ūtgarðaloki
Þōr ok þeim fēlǫgum til sætis, ok dvęljask þar nātt-langt ī
gōðum fagnaði.
En at morgni, þegar dagaði, stęndr Þōrr upp ok þeir
fēlagar, klæða sik, ok eru būnir braut at ganga. Þā kom
þar Ūtgarðaloki, ok lēt sętja þeim borð; skorti þā eigi
gōðan fagnað, mat ok drykk. En er þeir hafa matazk, þā
snūask þeir til fęrðar. Ūtgarðaloki fylgir þeim ūt, gęngr
með þeim braut ōr borginni; en at skilnaði þā mælti Ūtgar-
ðaloki til Þōrs, ok spyrr hvęrnig honum þykkir fęrð sīn
orðin, eða hvārt hann hęfir hitt rīkara mann nakkvarn en
sik. Þōrr svarar at eigi mun hann þat sęgja, at eigi hafi
hann mikla ū-sœmð farit ī þeira við-skiptum; 'en þō veit [*]
ek at þēr munuð kalla mik lītinn mann fyrir mēr, ok uni ek
þvī illa.' Þā mælti Ūtgarðaloki: 'nū skal sęgja þēr it sanna,
er þū ert ūt kominn ōr borginni--ok ef ek lifi ok mega-k
rāða, þā skaltu aldri optar ī hana koma; ok þat veit trūa
mīn, at aldri hęfðir þū ī hana komit, ef ek hęfða vitat āðr at
þū hęfðir svā mikinn krapt með þēr, ok þū hafðir svā nær
haft oss mikilli ū-fœru. En sjōn-hvęrfingar hęfi ek gǫ̈rt þēr,
svā at fyrsta sinn, er ek fann þik ā skōginum, kom ek til
fundar við yðr; ok þā er þū skyldir leysa nestbaggann, þā
hafða-k bundit með gres-jārni, en þū fannt eigi hvar upp
skyldi lūka. En þvī næst laust þū mik með hamrinum þrjū
hǫgg, ok var it fyrsta minst, ok var þō svā mikit, at mēr
mundi ęndask til bana, ef ā hęfði komit; en þar er þū sātt
hjā hǫll minni set-berg, ok þar sātt-u ofan ī þrjā dala fer-
skeytta ok einn djūpastan, þat vāru hamarspor þin; setber-
ginu brā ek fyrir hǫggin en eigi sātt þū þat. Svā var ok of
leikana, er þēr þreyttuð við hirðmęnn mīna. Þā var þat it
fyrsta, er Loki gǫ̈rði; hann var mjǫk soltinn, ok āt tītt; en
sā er Logi hēt, þat var villi-eldr, ok bręndi hann eigi seinna
slātrit en trogit. En er Þjālfi þreytti rāsina við þann er
Hugi hēt, þat var hugi minn, ok var Þjālfa eigi vænt at
þreyta skjōt-fœri við hann. En er þū drakkt af horninu, ok
þōtti þēr seint līða,--en þat veit trūa mīn, at þā varð þat
undr, er ek munda eigi trūa at vera mætti; annarr ęndir
hornsins var ūt ī hafi, en þat sāttu eigi; en nū, er þū kömr
til sævarins, þā mun-tu sjā mega, hvęrn þurð þū hęfir drukkit
ā sænum.' Þat eru nū fjǫrur kallaðar. Ok ęnn mælti hann:
'eigi þōtti mēr hitt minna vera vert, er þū lyptir upp kęt-
tinum, ok þēr satt at sęgja, þā hræddusk allir þeir er sā,
er þū lyptir af jǫrðu einum fœtinum; en sā kǫttr var eigi
sem þēr sȳndisk; þat var Miðgarðs-ormr, er liggr um lǫnd
ǫll, ok vannsk honum varliga lęngðin til, at jǫrðina tœki
sporðr ok hǫfuð; ok svā langt seildisk þū upp at skamt var
þā til himins. En hitt var ok mikit undr um fangit, er þū
fekkzk við Ęlli; fyrir þvī at engi hęfir sā orðit, ok engi
mun verða, ef svā gamall er at ęlli bīðr, at eigi komi ęllin
ǫllum til falls. Ok er nū þat sātt at sęgja, at vēr munum
skiljask, ok mun þā bętr hvārratvęggju handar at þēr komið
eigi optar mik at hitta; ek mun ęnn annat sinn vęrja borg
mīna með þvīlīkum vēlum eða ǫðrum, svā at ekki vald munu
þēr ā mēr fā.' En er Þōrr heyrði þessa tǫlu, greip hann til
hamarsins, ok bregðr ā lopt; en er hann skal fram reiða, þā
sēr hann þar hvęrgi Ūtgarðaloka, ok þā snȳsk hann aptr til
borgarinnar, ok ætlask þā fyrir at brjōta borgina; þā sēr
hann þar vǫllu vīða ok fagra, en enga borg. Snȳsk hann
þā aptr, ok fęrr leið sina, til þess er hann kom aptr ī Þrūð-
vanga.
III. BALDER
Annarr sonr Ōðins er Baldr, ok er frā honum gott at
sęgja: hann er bęztr, ok hann lofa allir. Hann er svā fagr
ā-litum ok bjartr svā at lȳsir af honum; ok eitt gras er svā
hvītt at jafnat er til Baldrs brār, þat er allra grasa hvītast;
ok þar ęptir māttu marka hans fęgrð, bæði ā hār ok ā līki;
hann er vitrastr āsanna, ok fęgrstr taliðr ok līknsamastr. En
sū nāttūra fylgir honum at engi mā haldask dōmr hans. [*]
Hann bȳr þar sem heitir Breiða-blik, þat er ā himni; ī þeim
stað mā ekki vera ū-hreint, svā sem hēr sęgir:
Breiðablik heita, þar er Baldr hęfir
sēr of gǫ̈rva sali;
ī þvī landi er ek liggja veit
fæsta feikn-stafi.
IV. THE DEATH OF BALDER