_Aen Henry Gregoir, kunstschilder._
Animus meminisse horret.
--VIRGILIUS. Eneid. I. II. v. 12--
Wanneer de vuige vreemdeling
Op 's Vaêrlands lieven grond,
Den scepter zwaeide, en alles daer
Voor hem gebogen stond;
Wanneer hy trotsch met fieren blik
Den armen Belg bezag,
Die daer door zyne looden hand
Verplet te zuchten lag;
Wanneer de Belgies forsche leleuw
Met toegewrongen klaeuw
Te sluimren lag, terwyl 't om hem
Niets was dan zwarte rouw;
Wanneer de valsche Spanjaerd zocht
Met zynen yzren staf
Voor eeuwig 't eedle Belgenland
Te domplen in het graf;
Dan was er menig moedig hart
Voor Vaderland beducht,
Dan slaekte menige eedle borst
Een pynelyken zucht.
Dan ook wrong menig sterke vuist
Een dolk met woest geweld,
Doch de yzren keten al te vast
Hield hen, helaes, gekneld!
Geen echter, die zyn stem verlief,
Of die zich roeren dorst,
Dan immers was de kerker daer
Of 't stael doorstak zyn borst.
Ja, men vermoedde zelfs maer één
Van 't eene of 't andre feit,
Dan werd hy daedlyk opgeligt
Ter vierschaer heengeleid!
Dan sloot zich de yzren kerkerdeur
Voor eeuwig op hem toe,
Want daer nam men hem 't leven af,
Ach! waerom toch, en hoe?...
Waerom?... omdat hy zwygend vloekt
Het juk dat hem zoo pynt;
Omdat het eedle vaêrlandsvuer
In zyne borst niet kwynt;
Omdat hy 't hart zich stukkend knaegt
Door wraekzucht en verdriet;
Omdat men d'haet tot 't spaensche volk
Hem op het aenzigt ziet.
Ziedaer zyn misdaed: vaêrlandsmin,
Liefd' voor der vaedren erf!
Ziedaer waerom de vreemdeling
Hem stort in zyn verderf!
Hoe?... In een diepgelegen zael,
Waer lucht noch dag genaekt,
Dáér stort men zyn onnoozel bloed
Waernaer de Spanjaerd haekt;
Dáér gaet de dolk hem door het hart,
Dáér schenkt men hem 't venyn;
Dáér vindt de wreedheid elken dag,
Elk uer een nieuwe pyn.
Dáér zitten regters zonder eer,
Verkleed, en zwart vermomd,
Wee den rampzaelgen, die voor hen
Zyne onschuld pleiten komt!
Hem blyft geen hoop meer over, neen!
Zyn dood is vastgesteld,
Zyn regtsgeding is haest aen 't eind;
Zyn vonnis ras geveld.
Want of hy 't misdaed ook bekenn'
Of zweer' met duren eed,
Dat hy daeraen onnoozel is
En nooit een schelmstuk deed;
Zyn dood is in het beulen hart
Der regters reeds bedacht;
Zy sluiten 't oor voor zyn gesprek,
Voor des onschuldgen klagt!
Beleidt hy dat hy tegen hen
Iets zeide, iets hoorde of zag,
Dan valt het zweerd hem in den hals
Met ysselyken slag.
Zoo niet, dan is de pynbank daer,
De pynbank... Ach! dit woord
Verschrikt den dappren Belg nog meer
Dan of hem 't stael doorboort!
Dan brengt men hem op 't helsche tuig
Van kleêren gansch ontlast,
Dan bindt men d'handen aen den balk,
De voeten onder vast.
Wanneer hy zoo is vastgemaekt,
"Bekent ge uw misdaed?" -- "Neen!"
Dan geeft de regter eenen wenk
En spreekt:-- "Rek uit, beul, één!"
Dan wordt de onnoozele éénen duim
Verlengd op 's beules slag;
Reeds juicht de Spanjaerd op zyn pyn,
En spot met bittren lach.
"Bekent ge 't?" -- "Neen!" -- "rek uit, beul, rek"...
Zoo gaet het eind'loos voort,
Tot dat 't mismaekte menschen-vorm
Geen regters stem meer hoort!
Gelukkig die dan eeuwig slaept,...
De regter weet nog raed,
En kan op 't offer, dat nog leeft,
Voltooijen zynen haet!
Want nu nog is zyn spaensche ziel
Door 't pynen niet voldaen:
De dood alléén!... dit is zyn doel...
"Beul, hael de rieten aen!"
Dan zet men 't opgesplitste riet
Op d'huid waer 't bloed uit spat,...
Dan wordt nog elke wond daerna
Besprengd met pekelnat!...
* * * * *
Zoo werkte 't spaensche snood gebroed
Der dappren Belgen moord,
Opdat geen enkel overbleef
Tot wraek van 't vaderoord!
De Hemel echter wilde 't niet,
De leeuw rees haest geducht;
Hem volgde de echte Belgies telg,
Dreef 't spaensche ras ter vlugt.
Gy, die onz' vaedren vryheid gaeft
En bystondt in hun lot;
Bevry ons van uitheemschen staf,
Bevry ons, ô myn God!...
_Turnhout, 1840._