Aen mynen vriend Jan Diels.
Ex substantià tuâ fac eleëmosynam
et noli avertere faciem tuam ab ullo
paupere: ita enim fiet ut nec a te
avertatur facies Domini.
--TOB. 4. 7.--
De sture winteràem heeft gansch het dal versteven,
Het geel verslenste blad vliegt raetlend door de dreven,
En valt ontkleurd ter neêr op het verwelkte gras!...
Vaerwel der heemlen glans; hun schoon azuer wordt duister;
Der vooglen zang verging, en hun verliefd gefluister,
Verdween met 't bloemgewas!
Alléén huilt nu de storm op deze naekte streken;
't Is alles naer; de lucht, door 't wolkgordyn versteken,
Deelt ons den dag slechts doof en twyfelachtig meê;
Het onweêr is ontstaen; ziet gy den winter naken?...
Hy brengt den ryken spel, en duizenden vermaken,
Den armen druk en wee!
Vergeefs, ja, baert de wind, ontketend, de tempeesten,
Gelukkige der aerd'! hy woedt, doch spaert uw feesten;
Al uwe stonden zyn door wellust vergezeld;
Een laetsten zomergeur aêmt gy nog uit de struiken
En bloemen, die gy doet, de koû ten spyt, ontluiken,
Gewonnen met geweld.
Voor u begint de dans; de jufferschap met hoopen
Komt op 't betoovrend spel van 't snaertuig toegeloopen
Naer 't feest, alwaer vermaek en vleijery haer beidt;
Vervoerd door vreugdmuzyk, door de echos die 't herhalen,
Mag uwe ziel, als door een droom geliefkoosd, dwalen,
Van heil tot heil geleid.
Maer ach! schuif weg, schuif weg, die zyden draperyen,
Die voor het morgenlicht uw zoeten slaep bevryen;
En zie eens 't venster uit, waer d'hagelbui op stort...
Helaes! wat zult gy daer, voor uwe deur, ontwaren?...
Een moeder 't oog betraend, een man met zilvren haren
Door honger uitgedord!
ô Neen; gy weet het niet, wat 't arm gezin moet lyden,
In de enge kluis, die van geen stormwind kan bevryden,
Waer deur, noch valluik, voor de jagtsneeuw hen beschut;
ô Neen; gy kent het niet, het hartverscheurend kermen
Der teedre moeder, die haer kroost niet kan verwarmen,
Versteven in de hut!
ô Neen, gy ziet ze niet, die menschen, bleek als lyken,
Die aen uw bronzen poort hun handen gretig reiken;
De klank van 't spel verdooft voor u het noodgeschrei
Dat klappertandend op uw breede arduinen stoepen
Om eenen mondvol broods, wanhopend staet te roepen:
--"ô Geef uit medely!..."--
Genâ voor 't gryze hoofd, dat reeds al bukt ter neder;
Genâ voor 't arme kind; genâ voor 't weesje teeder,
Dat thans uw aelmoes van een wissen dood bevrydt!
Hoort gy hun droeve stem niet klinken tusschen 't weenen;
Of blyft uw hart nog koud, gelyk de kille steenen,
Waerop de honger schreit?...
Neen; sluit uw oor niet digt voor 't klagen van den armen;
Geef hem een spaender om 't verkleumde lyf te warmen,
Dek zyne naektheid, en trek u zyn nooddruft aen;
'k Bezweer u in den naem van die u met de weelde,
Aen anderen ontzeid, zoo rykelyk bedeelde,
Maer ze ook kan doen vergaen.
Geef de aelmoes, geef ze mild; zoek daerin uw genoegen,
Want weldoen is genot, het eenigst dat geen wroegen
Tot nasmaek meêbrengt, en des menschen heil verhoogt;
Geef de aelmoes; zy alleen zal hoop en vrede schenken,
En in den tegenspoed uw troost zyn, by 't herdenken:
Ik heb een traen gedroogd.
Geef; in 't verschriklyk uer, wen alles weg zal zinken,
En _'t kom ten oordeel_ om uw legerstèe zal klinken,
Dan vindt ge uwe aelmoes weêr in de eindlooze eeuwigheid;
Dan zeg met d'Engel, die u voor Gods troon zal leiden:
'k Was zondaer, groote God, maer 'k kende 't medelyden
En vraeg bermhertigheid.
_Brussel, december 1840._