Die zynen naesten wilt verraên
En soeckt hem te bederven,
Sal zyn gewissen loon ontvaên
En noyt goet eynd' verwerven.
--JACOB VAN ZEVECOTE.--
Wee hem, die onder liefdes schyn
Zyn vriend zoekt te bedriegen;
Dra zal hy zelve 't offer zyn
Van zyn verfoeilyk liegen!...
Dit was eens het lot van een zeker Edgard,
Wiens hoon ik u hier ga vertellen;
Om u des te beter, te dieper in 't hart,
't Onfeilbre dier zinspreuk te stellen.
Edgard had een vriend, en die vriend was Geeraerd,
Een jongen zeer zuiver van zeden,
Zoo goed en zoo zacht en zoo teder van aerd,
En niet gelyk vele van heden.
Die Geeraerd beminde Helena zoo zeer,
Wel uit al de kracht zyner zinnen;
Zy was hem ook altyd zoo vriendlyk en teêr,
Wie zou schoon- en teêrheid niet minnen?...
Helena was immers ook fraei van gestalt',
Zeer schoon en van lyf en van leden,
Daerby het geen immers nog meerder bevalt,
Zeer stil van manier en van zeden.
Geeraerd was zoo zalig, zoo glukkig, wanneer
Heleen aen zyn zy was gezeten;
Dan spraken en lachten zy beide zoo teêr;
De tyd was met eenen gesleten.
En was dan van scheiden het oogenblik daer,
Dan was het zoo bitter: "tot morgen..."
Dan kwamen hun handen zoo zacht in elkaêr;
Haer oog hield een traentje verborgen.
Edgard zag 't op 't laetst met geen goed oog meer aen;
En nu ging de wangunst beginnen,
Zy had zyne zinnen alreede aengedaen,
Hy ook scheen Heleen te beminnen.
In schyn was hy altyd met Geeraerd nog vriend,
Maer zocht slechts de _occasie_ te vinden,
(En 't spreekwoordje zegt: dat die zoekt, altyd vindt,)
Om haer over hem te verblinden.
Zyn plan was gemaekt; en nu moest juist Geeraerd
De stad voor twee dagen verlaten;
't Is niet om te zeggen wat pyn hem dit baerd'
Maer echter kon hem dit niet baten.
Hy neemt dan zyn afscheid met tranen zoo warm,
Zegt: "Vaerwel, Heleen! voor twee dagen;"
Hy geeft haer een zoen, en hy drukt ze in zyn arm,
En scheen zich zoo fel te beklagen!
Hy was nu al gansch eenen dag op de baen,
En dacht niet dan aen zyn geliefde;
Hy dacht haer te zien, en heur beeld lacht' hem aen,
Wyl 't afzyn zoo bitter hem griefde...
Terwyl hy dus dacht aen zyn liefste zoo teêr,
Legde Edgard zyn listen en strikken,
Hy trad voor het huis van Heleen heen en weêr
En vond haer zoo droevig aen 't snikken...
Nu ging hy tot haer, en hy vatt' haer de hand;
"Waerom hebt gy toch zoo gegrezen?
Gewis omdat Geert voor twee dagen uit 't land
Ver van u, zyn liefste, is gerezen...
"O ween daerom niet; ach! dit doet my ook pyn,
Hy mint my het meest van zyn vrinden;
En kan er ook ergens een enkele zyn
Zoo trouw wel, als ik ben, te vinden?"
Dus sprak hy van zich, en zy antwoordde niet;
Hy zeide: "Nu, nu wil bedaren,
En maek toch daerin maer zoo groot geen verdriet,
Ik moet u iets anders verklaren...
"Hy heeft me gezegd, en hy zelf door zyn mond,
(Gy weet het, hy is my zeer eigen,)
Dat hy voor twee dagen op 't speelreizen stond,
Om... neen, neen dit mag ik niet zwygen...
"Om zich te begeven naer 't dorp hier naby,
Waer zyn teêrgeliefd' hem verwachtte,
En dat hy vertrok zoo verheugd en zoo bly,
En dat hy met u wel wat lachte!...
"En gy; ô ge mint nog dien valschaerd zoo zeer...
Zoo zeer dat ge om hem zit te weenen!...
Verlaet hem, dit raed ik u aen voor uw eer,
Zoo een vryer en is er toch geeneen!..."
Het meisje verstomde en het wist nu ook niet,
Wat zy van dit alles moest denken,
Edgard moest het weten..., ô Heer! wat verdriet!
Moest z'heur hart zoo eenen toch schenken!
Zy gaf echter geen of zeer weinig geloof
Aen al wat Edgard kwam vertellen;
Zy scheen voor zyn trouwlooze woorden als doof,
Die toch haren geest kwamen kwellen.
De nacht kwam nu aen, en zy liet snik op snik,
En angst kwam haer hart zoo bespringen,
En Edgardes woorden die baerden haer schrik,
Dien zy niet had kunnen bedwingen.
Het nachtuer bezwaert en zy, eerst zoo getrouw,
Woû Geeraerd nu zelve ook vergeten,
Want 't scheen heur dat hy, ver van haer, nu in rouw,
Reeds was by eene andre gezeten.
Zoo kwam nu de morgen;--zy mind' hem niet meer,
Of scheen hem niet meer te beminnen;
Nogtans kwam 't gedacht van Geeraerdje zoo teêr,
Haer nog al gedurig te binnen.
Nu ook rees Geeraerd van zyn legersteê op
Nog vol vreugdes- en liefdedroomen,
Hy sprak in zich zelv', en zyn vreugd steeg ten top,
"Van daeg zal ik nog by haer komen..."
De dag had zich naeuwlyks aen 't oosten getoond,
Of Edgard trok vol van gedachten
Tot haer, waer hy Geeraerd, zyn vriend, had gehoond,
Wiens liefde hy wilde versmachten;
En ditmael dan klapte en dan praett' hy zoo schoon,
Dat ze eindlyk hem wel moest gelooven;
En dat zy op 't laetste tot Edgardes loon
Haer liefde tot Geeraerd woû dooven.
En de avond was daer, en onz' Geeraerd vol spoed
Kwam nu tot Heleentje geloopen,
Maer als hy haer zag, dan ontging hem zyn moed,
Hare armen die gingen niet open!...
Hy sprak haer hoe droef hy op reis was geweest,
Hoe blyde van by haer te wezen...
Zoo diep was Edgardes gezegde in haer geest,
Dat z' hem niet meer sprak lyk voor dezen...
Dit duerde dry dagen... misschien nog al meer,...
Heleen werd al drooger en drooger;
Ook Edgard die loog nu veel meer dan weleer,
En bragt het al hooger en hooger.
En Geeraerd die wist nu ook niet meer waerheen;
Hy vroeg haer gestaeg wat er scheelde,
Waerom zy dus zat, en zoo droef en alleen,
En zich nu, by hem, als verveelde.
Nu kon zy het zeker niet langer op 't laetst
Meer in haren boezem verbergen,
Zy zegde 't aen Geeraerd wat 't was, met er haest,
Hetgeen hare ziel zoo kwam tergen.
Maer nu ze maer kwam tot den uitleg der zaek,
Was droefheid weldra ook genezen,
Gemaklyk was Geeraerds verdedigingstaek
In zyn liefdeblikken te lezen.
Eerlang was haer Geeraerdjes onschuld bekend,
Zy opende de armen zoo blyde;
En Edgard met stappen, door hartzeer gewend,
Verwyderde zich van hen beide!
Sints heeft men van Edgard geen woord meer gehoord,
Waer henen hy trok, die verrader;
Sints zyn ze in hun liefde door niets meer gestoord,
En leven zoo teeder te gader.
* * * * *
Wee hem dan, wee hem dan, die onder den schyn
Van liefde, zyn vriend wil bedriegen,
Dra zal hy ja zelve het slagtoffer zyn
Van al zyn verfoeijelyk liegen!!!....
_Turnhout, 1840._