Bos. De vorigen.
BOS. Wat gebeurt hier? – Waarom huil jij?
DE BOEKHOUDER. Bericht van de Hoop van Zegen.
BOS. Bericht?
DE BOEKHOUDER. De waterschout is an de telefoon.
BOS. De waterschout? – Ga op zij. – Ruk uit jij: wat sta je te gape!
SAART. Ik – ik – (schuw af).
BOS (schellend). Hallo! Wie is daar? – De waterschout? – ’n Telegram
uit Nieuwediep – benoorden de Haaks – ik versta geen woord! Hou op met
je gehuil! – ’n Luik, zegt u? – Zèven en veertig... – Wel da’s
vervloekt beroerd – das – ’t Lijk – in staat van ontbinding – van
Barend, as oudste gemonsterd... – Herkend door wie? – Dóór? – O – is de
Verwachting met averij in Nieuwediep binnengevallen en het schipper
Maatsuiker ’m herkend? – Oorringe, ja, ja, zilveren oorringe – dat doet
’r verder niet toe. – Dus is ’t nièt noodig dat ’r hier vandaan mensche
gezonden worde voor de identiteit? – Ja, verdomd beroerd! – Onze plaats
wordt geteisterd. – Ja – ja – Enfijn – tegen Gods wil staan wij
machteloos. – Ja. ja. – Ik twijfelde al niemeer – Dank u. – Ja. – ’t
Officieel rapport krijg ’k graag zoo spoedig mogelijk. ’k Zal de
assuradeur waarschouwe. Bejour! (hangt heftig de gehoorbuis in den
haak). Daar ben ’k gewoon kapot van – twáalef man.
DE BOEKHOUDER. Barend – de zoon van Kniertje angespoeld – da’s – da’s
’n wònder. – Ik dacht dat we nooit meer iets van ’t schip zoue hoore.
Toen met de Clémentine...
BOS (driftig) Ja – ja – ja – ja!... (tot Clémentine) Ga asjeblief naar
binnen bij je moeder! De stommiteit om daalijk waar die vróuw bij was –
over te kletse wat je hoorde. Nou duurt ’t geen vijf minute of ’t halve
dorp is hier! Versta je me niet? Je zit je, god beter, an te stelle
asof je liefie an boord was...
CLÉMENTINE. Wáarom heb u niet geluisterd? (snikt zachtjes).
BOS. Geluisterd!
CLÉMENTINE. Toen Simon, de scheepmakersknecht...
BOS. Die vent was dronken!
CLÉMENTINE (heftig). Dat was-ie nièt!
BOS. Dat was-ie wel! En al was-ie ’t niet geweest – met welk recht
steek jij je neus in zake waarvan je geen benul heb?
CLÉMENTINE. Lieve God – nou heb ìk óok schuld...
BOS (driftig). Schuld? Schuld! Zijn de romannetjes die je leest, je in
je hoofd geslagen? – Schuld! – Ben je bezeten om zùlke woorde te
gebruike na zoo’n ongeluk!...
CLÉMENTINE. Hij zei, dat ’t schip ’n drijvende doodkist was – toen heb
’k ù hooren zeggen, dat ’t in alle gevallen de láátste teelt zou wezen
waaran de Hoop...
BOS (eerst driftig – dan redeneerend). Die verdomde kostschool, die
verdomde kostschoolkure! Loop voor mijn part as ’n zottin door ’t dorp
en teeken de eerste de beste schooier of bedelaar! Maar flap ’r geen
dinge uit die je niet verantwoorde kan. ’n Drijvende doodkist! Zeg
liever ’n dronken autoriteit! – Eerst ik! – De Noord van Pieterse en de
Nooit gedacht en de Willem III en de Jonge Jan. – ’k kan wel an ’t
noeme blijve, de halve visschersvloot en de halve handelsvloot zijn
drijvende doodkiste! – Heb je dat gehoord, Kaps?
DE BOEKHOUDER (schuw). Nee, meneer, ik hoor niks.
BOS. ... As je me zou vrage: vader, hoe zit dat – dan zou ’k je uitleg
geve. Maar jullie over ’t paard getilde jonge mensche bemoeit je met
alles en nog wat! Is ’r ’n sterker bewijs, dat de assurantie èlk jaar
’n schip laat kéúre. Denk je, dat as ’k straks de assuradeur opschel en
’m zeg: meneer, jij kan veertien duuzend gulden neertelle, dat-ie dat
doet op losse gronde? Je most ’n kop as ’n boei krijge, om de
ondoordachtheid, waarmee je ’r nonsens uitflapt...! – Nonsens zeg ik! –
Nonsens, die me goeie naam zou kunne bederve, as niet iedereen me
kende!
CLÉMENTINE (triestig). Als ik reeder was... en ’k hoorde...
BOS. God beware de visscherij voor ’n reeder, die teekeningetjes maakt
en huilt bij mooie versies. Ik sta as ’n vàder an ’t hoofd van over de
honderd gezinne. Zaken zijn zaken. As je gevoelig wordt, buitel je over
je kop. Wat Kaps? (Kaps gebaart dat-ie ’t niet verstaat). – Nou, ga na
je moeder. De burgemeestersvrouw is op visite.
DE BOEKHOUDER. Hier heb ’k de monsterrol. (lezend) Willem Hengst, oud
37 jaar, gehuwd, 4 kinderen...
BOS. ... Wacht effen tot me dochter...
CLÉMENTINE. ... ’k Zal geen woord meer spreken.
DE BOEKHOUDER (voortlezend). Jacob Zwart, oud 35 jaar, gehuwd, 3
kindere. – Gerrit Plas, oud 25 jaar, gehuwd, 1 kind. – Geert Vermeer,
ongehuwd, oud 26 jaar. – Nelis Boom, oud 35 jaar, gehuwd, 7 kindere. –
Klaas Steen, oud 24 jaar, gehuwd. – Salomon Bergen, oud 25 jaar,
gehuwd, 1 kind. – Mari Stad, oud 45 jaar, gehuwd. – Mees, oud 19 jaar.
– Jacob Boom, oud 20 jaar. – Barend Vermeer, oud 19 jaar – en Pietje
Stappers, oud 12 jaar.
BOS. ... (terneergeslagen). Zéven gezinne.
CLÉMENTINE. ... Zestien kinderen.