De vorigen. Cobus.
COBUS. God zal me zeegne! Dat – dat scheelde geen haar...
JO. Ben je bezeerd?
COBUS. Ik kreeg ’n tik voor me achterwerk – die ràak was. – As dáar nou
is me kop had gezete!... De boom naast ’t varkeshok is in tweeën
gebroke as ’n – as ’n gousche pijp...
KNIERTJE. Is-die op ’t hòk neergekomme?...
COBUS. Gloof ’k haast wel...
KNIERTJE. As de boel maar niet in mekaar gezakt is. – ’t Hout is zoo
stuk.
JO. Ach, wel nee!... Tante denkt àltijd ’t ergste... (verwonderd). Oom
Cobus – hoe kom jij bij de weg – óver achten – en in dàt beesteweer...
COBUS. Dokter hale voor Daan...
CLÉMENTINE. Is ouwe Daan ziek?...
COBUS. Tja – de ouwe dag – is zoo ineens gaan legge – houdt niks in –
de boone met speksaus braakt-ie met permissie...
CLÉMENTINE. ... Krijgt zoo’n zieke, ouwe man bóone met speksaus?...
COBUS. Tja... de moeder zal ’n kippetje braje of ’n lap biefstuk
bakke!... Ze het de smoor in dat ze ’m s’morges ’n ei mot klusse... Van
middag is-die allemaal wartaal gaan prate – van de beug uitzette – en
de baaklijn viere – en van valle om de Noord – ’t Loopt af, zeg ’k
tegen de moeder. – As ’t bij jou maar niet afloopt, zeit zij – Ik zeg:
„moeder de dokter mot gehaald worde” – „Bemoei je met je eigen,” zeit
zij: „ben jij de moeder, of ben ik de moeder?” – Toen zeg ik: „de
moeder ben jij” – „Nou dan”, zeit zij... Maar nou strakkies zeit ze:
„je most toch maar de dokter hale”. Of dat vanmiddag niet gekend had!
Ik kom bij de dokter en de dokter is op reis. Nou ben ’k bij Simon an
geweest om me met de hondekar na de stad te rijje.
JO. Komt Simon dan hier?
CLÉMENTINE. Als dronken Simon je rijjen mot, heb je kans van de dijk te
rollen...
COBUS. Maar hij is van avond niet dronken...
JO. Nou – da’s ’n streep an de balk. Mot de dokter mee in de hondekar?
Hahaha!
COBUS. As die lust het, waarom niet? – Wil ik je is wat zegge – hè, wat
’n wind!... Hoor is!... Hóór is!... Straks komme de panne na beneeje...
JO. Nou, vertel verder...
COBUS. ... Wat ’k zegge wou – ’t is voor Daantje ’n geluk, dat-ie
buiten westen leit – bàng as die was voor de dood... bàng...
CLÉMENTINE. Dat zal iedereen toch wel, Cobus...
COBUS (diepzinnig-eigenwijs.) Iedereen? Da’s hoe je ’t opvat. As
morrege-de-dag mìjn beurt komt – dan denk ’k: we motte àllemaal – dat
wascht ’t water van de zee niet af – God het gegeve – God het genome. –
Nou mot je is prakkizeere – en niet làche – God neemt òns en wij neme
de vissche... Op de vijfde dag schiep-die de zeegedrochte en ’t
gedierte waarvan de watere wemele en zei: wees vruchtbaar en – zègende
ze – dat was avond en dat was morrege, dat was de vijfde dag. – Enne op
de zèsde dag schiep-die de mensch en zei óok: wees vruchtbaar en
zégende ze... dat was wèer avond en wèer morrege – dat was de zèsde
dag... Nèè, nou mot jij niet làche – làche is geen kunst – je mot
prakkizeere. – As ik nou op de haringvangst was – of op de zoutreis,
dan dorst ’k menigmaal niet te kake en niet te snije. Want as je ’n
haringkop met je duim links douwt en je kaakmes ’t gelletje ’r uit
licht, – dan kijkt zoo’n beest je an met – met ooge zóó verstandig – en
tóch kaak-ie je twéé kantjes in ’t uur... Enne om kele te snije – één
ton kele uit veertienhonderd kabeljauwe – dat zijne acht en twintig
honderd ooge, die je ankijke... niks as ankijke... ènkel ankijke. –
Vraag hóéveel vissche ik al niet doodgemaakt heb – d’r ware d’r weinig
die zoo zuinige grate en vette levers wiste te snije... Tja, tja – en
bàng as ze ware – bàng – ze keke na de wolleke asof ze zegge woue: hij
het ons net zoo goed gezegend as jullie en hoe mot dat nou? – Ik zeg:
wij neme de vissche en God neemt òns. – We mòtte àllemaal – de beeste
motte – de mensche motte – enne omdat we àllemaal motte – motte we
eigelijk geen van alle – da’s nou net asof-ie ’n volle ton in ’n leege
ton overschept. – Bàng zou ’k zijn, as ’k alléén bleef in de leege ton,
maar met z’n àlle in de àndere ton – néé – bang zijn is niks gedaan,
bang zijn da’s wille staan op je teene om over de ránd te kijke...
KNIERTJE. Is dat nou praat as ’t nacht is... ’t Lijkt wel of-ie ’n
slokkie op heb.
COBUS. ’n Slokkie? Nog geen kommetje leut! Is dat Simon?
KNIERTJE (luisterend tusschen de bedsteden). Heb ’k nou gelijk met ’t
varkeshok of niet? Hoor ’t arreme dier is tekeer gaan. Om wát je wil,
dat ’t schot ingezakt is.
JO. Laat mijn dan gaan – loop jij nou niet na buiten!