Li silentis kaj staris kun la krucigitaj brakoj, sur kiuj resonis la
ĉirkaŭantaj katenoj; neniu estro inter ĉiuj tie ĉeestantaj sentis sian
orelon vunditan, kiam tintis tiuj pezaj ĉenoj. Tiam la mortaj ĉarmoj
de Parizina ree altiris ĉiujn rigardojn. Ĉu ŝi povus aŭdi tiel lian
kondamnon al la morto?! Pala kaj silenta ŝi staris, la viva kaŭzo de la
malfeliĉo de Hugo: ŝiaj grandaj okuloj nemoveblaj, nek foje turniĝis
ien flanken, nek foje la palpebroj fermiĝis kaŝante la helon, kiun ili
ŝirmis; sed ĉirkaŭ ĝiaj globoj je la plej densa lazuro, la blanka rondo
plivastiĝis, kaj tie ŝi montris sin kun tiel vitreca rigardo, kvazaŭ
ŝia malmoligita sango estus glaciigita: iafoje dikaj larmoj amasiĝis
malrapide kaj glitis el la longa kaj nigra franĝo de la belaj palpebroj.
Estas vidinda ne aŭdinda afero; kaj ĉiuj ĉeestantoj surpriziĝis, ke
tiaj larmoj povas elflui el homaj okuloj. Ŝi provis paroli, la nefinita
vorto sufokiĝis en la ŝvelita gorĝo; ŝajnis, ke ŝia tuta kuraĝo ŝprucis
en la tono de tiu mallaŭta ĝemo. Tio ĉesis, ŝi provis ree paroli, sed
ŝia voĉo eksplodis kiel akra krio, kaj ŝi falis teren, kvazaŭ ŝtono
deĵetita el sia fundamento; pli simila al senviva objekto, restanta formo
de la edzino de Azo, ol al ŝi, kulpa ekzistaĵo, kies ĉia pasio estis
pikilo instiganta al kulpo, sed kiu ne povis suferi sian malkovron kaj
malesperon. Tamen ŝi vivis, ŝi restariĝis tre rapide el tiu sveno kvazaŭ
morto, sed apenaŭ akirinte la konscion, la sentoj estis superstreĉitaj
de akraj doloroj, ĉiu malforta fibro de ŝia cerbo (kiel pafarkaj ŝnuroj
moligitaj de la pluvo ĵetas flanken la erarintan sagon) sendis antaŭen
malraciajn kaj senenhavajn pensojn! La estinteco estis malplenaĵo,
la estonteco estis nigra kun briloj de funebraj strekoj, kiel la
fulmoheligita dezerta vojo, kiam la noktomeza ventego pleniĝas je kolero.
Ŝi timis, ŝi sentis, ke ia malbono kuŝas sur sia animo, tiel profunde kaj
malvarme, ke ŝi konsciis nur, ke estas kulpo kaj honto, kaj ke iu estas
mortonta; sed kiu? ŝi forgesis. Ĉu ŝi estas vivanta? ĉu tio estas ankoraŭ
la tero sube, la ĉielo supre, la homoj ĉirkaŭe?! aŭ ĉu estis demonoj,
kiuj nun tiel minacas ŝin, antaŭ kies okuloj ĝis tiam ili estis ridintaj
kun simpatio? ĉio estis konfuza kaj nedifinita al ŝia erarinta kaj
ekmovita spirito, ĥaoso da malsaĝaj esperoj kaj timoj!... Jen en ridoj,
jen en ploroj, freneze silenta je ĉia ekstremo, ŝi bataladis kontraŭ tiu
konvulsia sonĝo, kiu tiel ŝajnis agi sur ŝin. Ho! vane ŝi penados por
vekiĝi!