Kiam Monica forlasis la erikejon por vojaghi al Francujo, shia koro
estis plena de kvazauchiela felicho. Shiaj revoj estis plenumitaj:
shi estis lin trovinta, lin, al kiu, de la Sablomonto, shi estis dum
tiom da jaroj rigardinta! Tute fordonita al la amo de sia patro kaj
senchese dorlotita per liaj dolchaj karesoj, shi iom post iom
forgesis, ke iu en la soleca farmbieno chagrenighas pro shia foriro,
kaj baldau la memoro pri shia antaua sorto kaj pri tiu, kiu estis
por shi protektanto kaj amiko dum la malfelicho, shajnis tute
malaperinta el shia spirito.
Tuj kiam shi estis alveninta en Parizo kun sia patro, la plej lertaj
profesoroj estis pri shi zorgontaj; kaj char shi havis delikatan
intelekton kaj sin sentis kuraghigita per la senchesaj laudoj de
sia patro, shi konis en la dauro de kvar jaroj chion kion bone
edukita fraulino bezonas scii por brili en mondumaj kunvenoj flanke
de aliaj, se la naturo estas al shi belecon donacinta.
Je la komenco rugho vidighis sur la vangoj de Monica, kaj shi korpe
plifortighis. Senchesa kontenteco estis al shi redoninta la sanon;
oni povis pensi ke la konsuma malsano shin estis tute forlasinta. La
homo kutimighas je chio; eble plej rapide je felicho. Estis ankau
tiel por Monica: dum tuta jaro shi trovis plezuron en chio; shi
cheestis vesperfestojn kaj balojn, shatis la mondumon kaj deziris
ghiajn aplaudojn...
Tamen, tiu frivola kaj libera ghuado ne longe dauris; kelkfoje
aperis forflugemaj rememoroj antau la okuloj de Monica kaj dum la
dua jaro silentaj revadoj shajnis denove nebulkovri shian animon.
Dum la ekscitigaj sonoj de l' muziko, sub la brilego de la lustroj,
meze de l' festbruado, shi restis chiam malatenta, kvazau sekretaj
rememorajhoj shin estus sekvintaj. Malforta estis ja tiu movigho de
shia revanta koro, kaj shi ech sincere konfesis al sia patro ke shi
kelkfoje vidis ankorau antau si la erikejon kun la altfiera fago
kaj la movighantaj juniperarbetoj. Tiun konfeson shi faris ridante
kaj mokante pri sia propra revmalsano, kiel shi nomis ghin.
Chu shi ankau, inter la revbildoj de l' erikeja kreskajharo, vidis
homan figuron, junulon, plorantan pri shi? Kiu scias? Chiuokaze, shi
neniam estis tion al si mem au al aliaj konfesinta.
Iom post iom Monica eksentis malshaton por la mondumo kaj ghiaj
plezuroj; shi ne plu iris al vesperfestoj kaj aliaj kunvenoj, krom
post grava insisto de sia patro, kaj shi ekserchis solecon. De temp'
al tempo shiaj lipoj movighis senkonscie, kaj la forgesita kanto de
Rikke-tikke-tak shvebis neaudeble sur shia busho. Shiaj vangoj ree
palighis; shi ree maldikighis kaj malfortighis, tiel ke shia patro,
post chiuj eblaj klopodoj por shin distri, ektimis ke li postvivos
sian infanon. Klera kuracisto, kun kiu li konsilighis, montris al li
la edzinighon kiel la plej taugan rimedon, kaj certigis ke Monica
nepre resanighus, se oni povus shin decidigi elekti edzon. Kolonelo
van Milgem je tio povis nur pensi al la juna oficiro, Adolf, sia
fidela amiko, kiu estis cheestinta la rekonon de lia infano.
Intertempe la kolonelo faris chiujn eblajn klopodojn apud sia filino
por atentigi shin pri Adolf; li ja trovis shin impresita de liaj
amatestoj kaj liaj belaj ecoj; sed reciproka amo ne estis en shi:
malvarmega restadis shia koro por la juna oficiro. Tio tre chagrenis
la patron, char li vidis sin senigita je la sola rimedo, je kiu li
estis esperinta por savi sian infanon. Preskau chiutage la kolonelo
penadis apud sia filino por ekscii kion deziras shia koro kaj el kio
devenas shia chagreno; sed shi asertis ke shi ne estas malsana, kaj
sukcesis chiufoje deturni liajn demandojn per elmontroj de plej
varma amo. La nuro kion ja audis kaj komprenis la kolonelo, estis
ke shi deziras reiri al Brabanto kaj al la erikejo; unuvorte ke shi
suferas la alhejman sopiron au nostalgion.
Pli ol unu fojon li estis promesinta al sia filino, ke li vojaghos
kun shi al Kempenlando kaj longatempe tie restados, por ke shi
serchu refortighon en la erikeja aero; sed liaj koncernaj projektoj
estis chiufoje neniigitaj de la rapide intersekvaj militokazintajhoj.
Je la fino de l' jaro 1813a, per senchesa insisto, li estis
akirinta de la ministro de l' milito la promeson ke, dum la venonta
printempo, trimonata libertempo estos al li donata. Monica ghojis
pri la certeco de la revena vojagho al la kara patrujo, kaj shi
shajnis elstarighi el sia meditemo. Sed alvenis el la Nordo
chiuspecaj teruraj sciigoj: la Franca armeo estis preskau tute
pereinta pro la netolerebla malvarmo; neniu povis antauvidi, kiaj
novaj okazontajhoj devenos de la malvenko de Napoleono. Tial
nepriskribebla emocio ekkaptis la militistojn, kiuj estis restintaj
en Francujo. La kolonelo ne povis malhelpi ke Monica eksciis la
disvastighantajn novajhojn, nek antaugardi shin de la chagreno kiu
plenigis shian koron je la konvinko ke nenio en la mondo nun estis
malpli certa ol shia vojagho al Kempenlando.
Subite la imperiestro revenis el Rusujo sen sia armeo, kaj
proklamigis de la Senato avizon, per kiu 350.000 junuloj estis
kunvokotaj al la milito. La kolonelo ankau ricevis ordonon, ke li
reatingu kun siaj soldatoj la armeon en Germanujo. Li gardigis sian
filinon en edukejo en Parizo, miksis siajn larmojn kun shiaj, kaj
sin forshiris de sia formortanta infano por sekvi la imperiestron
trans la Rejnon.
Ses monatojn poste, sur la batalkampo de Dresdeno, kuglo lin trafis
en la genuon. Post la resanigho de lia vundo, lia kruro restis
kurbigita: li dum sia tuta vivo lamos kaj marshos per bastono. Tiu
kripleco estis kauzo ke, lau lia peto, oni permesis al li reiri al
Parizo. Li trovis sian Monica ankorau pli maldikighinta, kun
travidebla vizagho kaj brilaj okuloj, parolanta senatente kaj
reveme.
Nur du fibrojn li trovis ankorau impresigeblajn en shia koro, du
pasiojn egale ardajn: shian amon al li kaj shian sopiron al la
bedaurata Kempenlando.
Tuje kaj kiel eble plej rapide li faris la necesajn pretigojn por
reiri kun Monica al Brabanto. Servisto estis sendata al Antverpeno
por tie lui kaj aranghi konvenan domon ghis la tiamaj cirkonstancoj
estus klarighintaj kaj la kolonelo estus povinta acheti au lui
malgrandan kampodomon en la chirkauajho de Moll.
Kelkajn tagojn poste ili forveturis en poshtkalesho. Nenio speciala
interrompis la ghojigan vojaghon al la patrujo; nur en Antverpeno
mem, kaj kiam la veturilo alproksimighis al la nova domo de la
kolonelo, Monica hazarde rigardis en la straton, kaj audigis akran
mirkrion, kiu eksaltigis la kolonelon pro timo.
Kiam li demandis shin pri la kauzo de shia subita emocio, shi
respondis:
«Ho, estas nenio, patro. Mi estas tiel impresighema. Mi vidis tie en
la strato malrichan junulon kun nezorgitaj vestajhoj, kiu
preterpasante rigardadis min, kvazau li volas per siaj okuloj
trabori mian koron. Kaj vidu, patro, char li tiom similas Jan
Daelmans, mi kriis nevole. Sed, ne estis li.--Estas jam finite, mi
estas trankvila.»