Tertius abusionis gradus est, adolescens sine obedientia; quo mundus a
recte rationis ordine depravatur. Qualiter namque in senectute aliis
ministerium imperabit, qui in adolescentia se senioribus obedientem
exhibere contemnit? Unde et in proverbio apud veteres habetur, quod
dominari nequeat, qui prius alicui servitutem præbere denegat. Propter
quod et Dominus Jesus in temporibus suæ carnis, dum adhuc ad legitimam
ætatem doctoris non pervenerat, obedienter ministrationem parentibus
suis præstitit. Sicut ergo in senibus sobrietas, et morum perfectio
requiritur: ita etiam in adolescentibus, obsequium, et subjectio, et
obedientia rite debetur. Quapropter et in mandatis legis primum in his
quæ ad homines pertinent, patris et matris honor imperatur, quia
quamvis carnalis pater non supervixerit, aut indignus fuerit; alicui
tamen patri digno et viventi, paternus honor usque ad dignam ætatem a
filiis præbendus esse ostenditur. Quatuor etenim modis per Scripturas
divinas patres vocantur; hoc est, natura, gente, admonitione, et
ætate. De patre namque naturali Jacob ad Laban loquitur: _Nisi timor
patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quæ mea sunt_ (_Gen_. XXXI,
42). Gente vero pater dicitur, quando Dominus de rubo ad Moysen
loquebatur: _Ego sum_, inquiens, _Deus patrum tuorum, Deus Abraham,
Deus Isaac, Deus Jacob_ (_Exod_. III, 6). Ætate autem et admonitione
pariter pater dicitur, cum Moyses in cantico Deuteronomii loquitur:
_Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; majores tuos, et dicent
tibi_ (_Deut_. XXXII, 7). Quod si ergo naturalis pater superstes non
fuerit, aut indignus fuerit; admonenti tamen aut seniori adolescentis
obedientia præbenda erit. Quomodo ergo honoratus in senectute
apparebit, qui disciplinæ laborem in adolescentia non sustinuerit?
Quodcumque etenim homo laboraverit, hoc et metet. _Omnis namque
disciplina in præsenti non videtur esse gaudii, sed mæroris; postea
vero fructum pacatissimum exercitatio per eam reddet justitiæ_ (_Heb_.
XII, 11). Sicut ergo fructus non invenitur in arbore, in qua pampinus
aut flos prius non apparuerit: sic et in senectute honorem legitimum
assequi non poterit, qui in adolescentiæ disciplinæ alicujus
exercitatione non laboraverit. Disciplina igitur absque obedientia,
qualiter fieri potest? Adolescens ergo sine disciplina, adolescens
sine obedientia est: quoniam et ipsa obedientia, quæ omnium
disciplinarum mater est, magna exercitatione indiget; quæ sui normam
studii in Christo Domino sumpsit, qui obediens patri usque ad mortem,
crucis ignominiam libenter sustinuit.