A via lata ad arctam migrare. Beatorum felicitas, scientia, sortis suæ
amor. De ineffabili visionis Dei suavitate.
Fortiter ergo carnali resistendum est voluptati, fortiter contra
fallaces hujus mundi blanditas pugnandem est, contraque multimodas
Satanæ suggestiones vigilandum. Omni studio lata sæculi via vitanda
est, quæ ducit ad mortem (Matth. VII, 13); at vero omni cordis
desiderio via angusta quæ ducit ad vitam, adeunda est et appetenda.
Via hæc angusta est via abstinentiæ, et castitatis, et humilitatis, et
omnis religionis; quam viam ante nos Christus attrivit, qua via ad
suum regnum migravit. Cujus vestigia et nos sequamur, donec post eum
ad urbem regiam perveniamus in qua ipse regnat. De qua urbe quidquid
homo dixerit, quasi stilla de mari est, vel quasi scintilla de foco.
In qua videlicet urbe fulgebunt justi sicut sol (Matth. XIII, 43), ut
Dominus ait. Ubi summa pax erit, summa quies, nullus labor, nullus
dolor, nulla paupertas, nec senectus, nulla mors, nec ulla nox, nullum
cibi desiderium, nullum sitis incendium; sed cibus et potus omnium
erit visio Christi et sanctæ Trinitatis, et contemplatio puro cordis
oculo ipsius Divinitatis, et assidua lectio, ut ita dicam, libri vitæ,
id est, æternæ veritatis et summæ sapientiæ, et Verbi Dei, quæ est
Jesu Christi visio; ubi quidquid nunc nos latet, manifestius erit; ubi
ratio manifesta erit cur hic electus est, et ille reprobatus; cur hic
in regnum assumptus, et ille in servitutem redactus; cur alius in
utero moritur, alius in infantia, alius in juventute, alius in
senectute; cur alius pauper est, alius dives; cur filius adulteræ
baptizatur, et aliquando filius legitimæ conjugis ante baptismum
moritur; cur qui bene incipit vivere, aliquando male finit; et qui
male incipit, sæpe bene finit. Hæc omnia et hujusmodi multa in libro
vitæ plana et aperta erunt. In eadem urbe præmium singulorum, omnium;
et omnium, per caritatem singulorum erit. Ibi omnium bonum omnibus
patebit. Ibi omnes invicem suas cogitationes cognoscent. Ibi nullus
superior superbus erit, nullus inferior invidus. Quomodo enim qui
omnes sicut seipsum diliget, alicui invidere poterit; cum nemo sibi
ipsi invideat? Ibi nullus melius esse vel superius concupiscet quam
erit, quia aliter esse quam quod meruit, nec esset decorum; nec aliter
esse desiderabit quam quod erit, quia ita esse ut erit, pulchrum erit,
non solum sibi ipsi, sed etiam universo corpori Ecclesiæ cœlestis.
Quomodo enim quodlibet membrum in corpore, si superius vel inferius
ponatur quam natura constituit, monstruosum efficit corpus et turpe;
sic nimirum si aliquis in regno Dei superius ordinetur, quam postulat
ars et voluntas omnipotentis artificis, turpitudinem efficiet, non
solum sibimet, sed omni congregationi; in qua qui erit minimus,
majorem sine dubio habebit gloriam, quam totum habens mundi regnum,
etiam si æternum esset. Vile enim valde est elementis frui, in
comparatione fruendi et gaudendi ipso Deo, et visibilibus delectari et
corporalibus. Tanta est enim pulchritudo justitiæ, tanta jucunditas
lucis æternæ, hoc est, incommutabilis veritatis et sapientiæ, ut
etiamsi non liceret amplius manere in ea quam unius diei mora, propter
hoc solum innumerabiles anni hujus vitæ pleni deliciis in
circumfluentia corporalium bonorum recte meritoque contemnerentur. Non
enim falso aut parvo affectu dictum est: Quoniam melior est dies una
in atriis tuis super millia (Psal. LXXXIII, 11).
Nihil est comparandum delectationi et gaudio quod nascitur ex
invisibilibus et incorporeis, et ex societate angelorum et justorum
omnium, et ex certa scientia et cognitione ipsius divinæ naturæ, et ex
Dei ipsius facie ad faciem visione. Cujus pulchritudinem mirantur
angeli, cujus imperio suscitantur mortui, cujus sapientiæ non est
numerus (Psal. CXLVI, 5), cujus regnum finem nescit, cujus gloria
nequit narrari; cujus lux tam solem obscurat, ut ejus comparatione
nullam habeat sol lucem; cujus dulcedo tam mel superat, ut ei
comparatum velut absinthium sit amarissimum; cujus faciem si omnes
carcere inferni inclusi viderent, nullam pœnam, nullum dolorem,
nullamque tristitiam sentirent; cujus præsentia si in inferno cum
sanctis habitatoribus appareret, continuo infernus in amœnum
converteretur paradisum; cujus sine nutu nec folium de arbore cadit;
cujus oculi flammivomi profundum penetrant inferni; cujus auris
tacitam cordis vocem audit, id est, cogitationem; cujus oculus non
minus audit quam videt; cujus auris non minus videt quam audit, quia
non corpus sunt, sed summa sapientia et certa cognitio. Cujus deliciæ
sine fastidio satiant: quæ cum a beatis inveniuntur, semper tamen
desiderantur, et esuriem et sitim sine pœna efficiunt, et ardenti
semper desiderio delectant. Cujus secreta mirabilia, videntibus ea
semper nova sunt et mira, et non plus cum incipiunt videri, pariunt
stuporem cernentibus, quam post mille annos et millies mille. Et cum
angeli ab initio mundi ea soliti sint videre, tamen non minus hodie
admirantur ea quam in primo die; alioquin dudum coram angelis assiduo
videndi usu vilescerent. Cujus cognitionis præterita et futura, non
præterita et futura, sed præsentia sunt.