Van een Pater Carmelijt die Slaef was, ende van Alli Pegelin.
In het Iaer 1641. was in Argiers Slaef een Pater Carmelijt, in wien men
klaerlijck ſagh dat de goede opvoedinghe ende wijſheydt zijne leere
gouverneerden. Deſen Eerwaerdigen Pater was genaemt Pater Angeli, van
Genua Gebooren, ende hadde door ordre van zijn Overſte eenige Iaren in
Perſia gereſideert, gelijck hy menigmael vertelt heeft. In ’t
wederkeeren na Italien door Turckien met paſpoort van den Grooten
Heere, wierde hy vande Zee-Roovers genomen, met zijn compagnon, die een
Portugijs was. Men brocht deſe twee Religieuſe Perſonen voor de Baſſa;
Sy thoonden haer paſpoort, maer te vergeefs: Want de Baſſa ſeyde haer,
ſchrijft na Conſtantinopelen, ende klaecht over my, indien het u goet
dunckt: Men moet de onrechtveerdigheydt met patientie verdraghen. Men
verkochtſe, Pegelin kochtſe, ende ſondtſe inde Bain by de andere
Slaven.
Deſen Religieus ſeyde dagelijcks Miſſe inde Kerck van de Bain, doende
de Kerckelijcke bedieninghen: Ende in weynigh tijdts, ick en wete niet
door wat ſecrete inclinatie behaeghde hy yder een, niet alleen de
Catholijcken, maer oock de Lutherianen, Calviniſten, Puriteynen,
Schiſmatijcken, ende Nicolaiten: Want de Bain vvas van alle deſe
ſoorten verſien.
Wanneer deſen goeden Pater paſſeerde ter plaetſe daer de Slaven aten,
badenſe hem alle by haer te eten, ſelfs oock de Moſcoviters ende
Ruſſen, de welcke door een naturelijcke tegenſtrijdinge ſchijnen uyt
hare Herte allerley courtoiſie ende civiliteyt gebannen te hebben.
Indiender inde Bain eenigh verſchil tuſſchen de Slaven was, van wat
Natie die waren, dede hy haer accorderen: Sijnde ſoo ſeltſame dinghen,
dat de Seghen Godts ſcheen haer woonplaetſe ende reſidentie in het
Herte vanden Religieus genomen te hebben. Indiender eenige Slaef ſieck
was, hadde Pater Angeli ſorge dat de ſiecke eenige leckere Koſt mochte
te eten hebben. Indien eenighe Slaef hem quam bekennen dat hy in noodt
was, gaf Pater Angeli hem een Aelmoes, ende hem ghebrack nimmermeer
Gelt door de gunſte van eenighe Godtvruchtighe Slaven die hem met
Aelmoeſſen voorſaghen om die te diſtribueren: Soo dat de deughden van
deſen Religieus hem deden eſtimeren voor een Heylig Man onder de
Turcken ſelfs.
Pegelin hebbende verſtaen de gheruchte van deſen goeden Man, dede hem
op een ſeeckeren dag by hem komen: Als ſijnde zijn Slaef, was hy hem
gehoorſaem, vragende met een goede gratie, ofter yets was daer in hy
hem ſoude konnen dienen: Pegelin antwoorde hem, Papas (ſoo noemen de
Turcken de Prieſters) ick verſta dat gy een deugtſaem ende geleert Man
ſijt, ende dat ghy goede ſatisfactie kondt geven van ’t ghene datmen u
vraeght, ghy moet my ſatisfactie gheven van een dingh dat ick begerig
ben u te vragen. Den goeden Angeli antwoorde, ick ben Slaef van uwe
Signorie, mijn ſchuldige plicht is u gehoorſaem te zijn. Doen vraeghde
hem Pegelin, wat ſal van my bekomen? Seght doch wat u daer van dunckt.
Hy antwoorde: Uwe Signorie is Capiteyn Generael van de Galeyen, ende
ick ben een arme Religieus: Uwe Signorie is mijn Patroon, ende ick zijn
Slaef: My dunckt dat ſulcks ſoude zijn te buyten gaen het reſpect die
ick uwe Signorie ſchuldigh ben. Dit compliment behaegde Pegelin ſeer
wel, want de Turcken begeeren dat men haer reſpectere: Pegelin ſeyde:
Ick ſal het niet qualijck af nemen, hem bevelende dat hy ſoude ſegghen
’t gene hy van hem docht. Den goeden Pater Angeli ſiende dat hy
aengedrongen wierde, ſeyde vry uyt: My vertrouwende op uwe Signorie,
ſal ick u ſeggen ’t gene ick dencke. Ick geloove vaſtelijck, dat de
Duyvel u ſal wegh halen. Pegelin antwoorde, waerom? Den goeden
Religieus antwoorde; Ten eerſten hebt gy geen Religie, ende gy denckt
nergens anders op, als de Chriſtenen te berooven ende te beſtelen; Gy
doet geen wercken van Godtſaligheydt, ende veel minder van
barmhertigheydt: Gy leeft als ofter geen Rechtveerdige Godt en ware, ja
gy ſpot ſelfs met den Alcoran, ende met het ghene ’t welck de ſelfde de
Mahometanen beveelt: Gy komt nimmermeer inde Meſquite: Gy leeſt
nimmermeer uwe Aſſala: Want hy en las niet alleen de Aſſala, maer dat
meer is, wanneer hy in het Huys vande Baſſa inde Zael van audientie
was, vvierde my geſeyt, dat vvanneer de Moor uyt riep (het vvelcke een
teecken is om te bidden, gelijck in het Chriſtenrijck de Klocke) deckte
hy zijn Aenſicht met ſijn Neuſdoeck: Ende ick gheloove dat hy dat dede
om ſich te vvachten van lacchen over hare ceremonien. Ten laetſten
verklaerde de Pater zijn leven van punt tot punt, toonende klaerlijck
dat Pegelin voor zijn eenige Religie hadde een onverſadelijcke
gierigheydt, ſonder oyt te dencken op de ſaligheyt van zijn Ziele.
Dit diſcours gedaen ſijnde, ſeyde Pegelin tot hem al lacchende; Papas,
vvanneer ſal dit zijn dat de Duyvel my ſal vvech halen: Pater Angeli
antvvoorde; Soo drae als gy ſult ſterven, ende dat u Ziele dit
miſerabel Lichaem ſal verlaten. Pegelin repliceerde: Soo veel als mijn
doodt aengaet, dat is noch een langh proces, ende ſoo langh als ick ſal
leven, vvil ick mijn dienen vanden goeden tijdt die ick hebbe, ende na
mijn doodt, laet de Duyvel met my doen dat hy vvil: Ende daer mede ſont
hy den Religieus vvederom inde Bain.
Ghy ſiet by ’t ghene ick gheſeydt hebbe datmen aen de Grooten ende de
Godtlooſen vvel de vvaerheydt mach ſegghen ſonder eenig perijckel,
wanneer wijſheydt bequame tijdt ende ſtont daer toe ſal verkoren
hebben.