Hiſtorie van een Spaenſe Geeſtelijcke Perſoon, die tot Argiert Slaef
was.
Seker Spaingaert, die wy alhier Domingo ſullen noemen, hebbende tot
Sivilien de Kleederen van een Religieus Perſoon, van een van de
principaelſte ende eerlijckſte Orderen aengenomen: Na dat hy een Jaer
langh ſijn proef daer van ghedaen hadde, verobligeerde ſich tot drie
ghewoonelijcke beloften: ende eenighe jaren daer na wierde hy Prieſter
geconſacreert inde ſelfde Ordre.
Maer dit leven behaegde Domingo gants niet, ſoo dat hy het Klooſter
verliet, ende retireerde ſich inde Prieſters Kleedinghe in het
Koninckrijck van Portugael in een kleyn Dorp, alwaer hy eenige maenden
geweeſt ſijnde, wierde hy door ſijn behendigheydt in ’t Landt Pater van
een Kerck ghemaeckt, maer dit leven behaeghde hem niet beter als van
een Religieus, daerom veranderde hy ſijn Prieſters Kleedinghe in een
Wereltſche, ende gingh tot Liſbon woonen, ſijnde de Hooft-Stadt van
Portugael, alwaer hy een Vrouw troude, ende kreegh op ’t eynde van een
jaer een Soon. Een tijdt daer na wierde ſijn Vrouw wederom bevrucht,
Domingo ſiende dat ſijn huys-gheſin groot wierde, ende hebbende weynich
om van te leven, nam dienſt aen om voor Soldaet te gaen woonen in een
Landt ’t welck de Portugijſen, onlanghs op de Riviere van de Amuzonen
in Indien gheconqueſteert hadden, alwaer hy Gagien ſoude trecken voor
ſijn Vrouw, voor ſijn Soon, ende voor de Kinderen die hy in dat Landt
ſoude krijgen.
Op die conditie gingh Domingo Scheep in het jaer 1636. ende na dat hy
eenighe uyren op Zee gheweeſt was, quamen de Vrouw de pijnen aen, ende
ſy verloſte in het Schip van een Soon, alwaermen het Kindt Doopte, ende
de Capiteyn, die ick wel kenne, wierde Gevader. Eenige daghen daer na
vernamen ſy eenighe Turckſe Zee-Roovers, ende na datſe haer een weynigh
ghedefendeert hadden, vvierde het Schip ghenomen, ende tot Argiers
ghebracht.
Men verkocht de Gevangens: Domingo om de Slavernye te ontgaen, gingh by
de Joden, ende ſeyde dat hy een Jode vvas, ende badt haer, dat ſy hem,
ſijn Vrouvv, ende Kinderen ſouden vvillen verloſſen. De Joden die
gemeenelijck gierigher als liberael ſijn, begonnen hem te examineren.
Hy antvvoorde haer flucks op haer vraghen inde Hebreeuſe ſpraecke, ſoo
datſe ſijne vvoorden gheloofden: Eyndelijck ſeyden ſy, datſe hem ſouden
af-loſſen, indien hy konde ſegghen ſijn Geſlachte, ende in vvat
Regiſter de namen van ſijne Ouders geſchreven vvaren: Hy antvvoorde met
een vvonderlijcke verſeeckertheydt, in het Regiſter van de Synagoge van
Venetien, alvvaer ſodanigen Rabbi atteſtatie ſal gheven van alle het
gene dat ick geſeydt hebbe. De Joden ſchreven terſtont na Venetien,
alvvaer alle de Regiſters geexamineert ſijnde, vontmen gantſch niet van
Domingo. De Joden van Argiers hebbende dat antvvoordt van Venetien
verſtaen, vvaren vvel verbaeſt, ende hielen hem voor een bedrieger.
Domingo ſiende dat hy ontbloot vvas van de hoope om door die middel
ſijn vrydom te krijghen, nam een andere vvegh, ſich addreſſerende aen
tvvee Paters Af-loſſers, die van Valence in Spaignen ghekomen waren,
ende wiſte ſoo veel te doen datſe ſijn Vrouw ende ſijne twee Kinderen
af-loſten, ende die neffens andere af-gheloſte Slaven in vryheydt wech
ſonden, ende hy bleef ondertuſſchen Slaef in het Huys van een ſeer
eerlijck Man, Ghereformeerde Meeſter van ’t Velt, diemen noemt Saban
Gallan Aga.
Na dat ſijn Vrouw ende ſijne twee Kinderen vertrocken waren, wierde
Domingo amoureux van een ſeer ſchoone Engelſe Slavinne, die in ’t huys
van ſijn Meeſter was: Maer alſo ſijn Meeſterſe haer wel bewaerde, konde
hy tot ſijn voornemen niet komen: Dies niet tegenſtaende heeft ſijne
liefde hem inde ſin doen vallen een middel om ſijn Meeſterſe te
abuſeren, ende de Engelſe Slavinne te bedriegen. Hy ſeyde aen deſe, dat
ſijn Vrouw doot was, ende indienſe hem wilde Trouwen, dat hy haer ſoude
af-loſſen, ende datter inde Stadt ordre ghekomen was van drie duyſendt
Ducaten voor hem, die ghenoegh ſijn om haer beyde te verloſſen. De
Engelſe Slavinne apparentelijck daer over amoureux wordende van
Domingo, neemt de conditie aen, ende Domingo om ſijn voornemen wel te
doen ghelucken, gingh by een Oude Moorſe Vrouwe, die rijck ende gierigh
was, ende ſeyde haer, Ioffrouw, de hoope van een goede recompenſe doet
my hier komen, om u te kennen te gheven ſekere Coopmanſchap, waer by
ghy ten minſten twee duyſent Ducaten ſult winnen. Deſe gierighe Vrouwe
vraegde terſtont, wat voor Coopmanſchap dat het was, beloovende een
goede recompenſe te geven. Hy ſeyde haer: Daer is in ’t Huys van mijn
Meeſter een Engelſe Slavinne van goeden Huyſe, ’t welck mijn Meeſter
niet en weet: Ende daerenboven iſſer inde Stadt ſecrete ordre om haer
af te loſſen, alwaert dat het drie duyſendt Ducaten ſoude koſten.
Deſen raet behaechde de gierige Vrouwe ſoo wel, datſe ſonder uytſtel
ende ſonder haer verder te informeren, gingh by de Vrouw van Saban
Galan, ende vraeghde haer oftſe haer Engelſe Slavinne ſoude willen
verkoopen. Maer de Vrouw van Saban Galan antwoorde, dat ſe geen Gelt
van doen hadde. De Oude gierighe Vrouwe repliceerde: Eſtimeertſe ſoo
veel als ghy wilt, ick ſoudeſe wel willen hebben: Eyndelijck na een
kleyne conteſtatie wierde de koop ghemaeckt op 500. Ducaten. Men
leverde de Engelſche Slavinne aen de Oude Vrouwe, die haer met groote
contentement ontfingh: Deſe ongeluckighe Slavinne ſiende datſe verkocht
ende gelevert was, ende het Gelt betaelt, meende dat dit alles
gheſchiede met het Gelt van Domingo, gheloovende vaſtelijck datſe haer
liberteyt ſoude krijgen, ende hiel haer ſelven gheluckigh, datſe na het
haer dochte, een ſoo goede Fortuyne ghereſcontreert hadde, maer ſy was
wel verre buyten haer rekeninghe. Domingo hiel ondertuſſchen niet op
van haer te importuneren; Tot beveſtinghe van ſijn ware ende oprechte
liefde, nemende Godt ende den Hemel tot ghetuyghe, ende doende met Eede
duyſent beloften: Waer mede hy haer wiſte ſoo blint te maecken, datſe
haer ſelve hem tot ſijn wille over gaf, hopende met inpatientie van
daer na het Chriſten Rijck te vertrecken, ende de Oude Vrouwe aen
d’andre ſijde met geen minder inpatientie verwachtende de drie duyſent
Ducaten.
Domingo hiel haer beyde op met ſijne bedriegerien, ſoo dat d’eene van
d’andere niet en wiſte, continuerende ondertuſſchen alle daeghs het
ſpel. De Engelſche Slavinne bevonde eyndelijck haer ſelven bevrucht,
ende verloſte op haer tijdt van twee Kinderen: Een ſchoone buyt voor de
gierighe Vrouwe in plaets van haer drie duyſent Ducaten. Doen wierde de
bedriegerie van Domingo ontdeckt, ende dat het arghſte is, ſijn Meeſter
de ſaecke verſtaende, wilde hem op de Galeye ſetten, als een bedrieger,
want hy hadde ſijn Meeſter goet rantſoen belooft. Domingo om het quaet
te ontgaen daer ſijn Meeſter hem mede dreygde, vonde een andere
practijck: Hy quam in een van de Bains, alwaer de Catholijcke Kercken
ſijn, willende Miſſe ſeggen, om van de aelmoeſſen te leven ghelijck de
Slaven Prieſters doen. De Spaignaerts ende Portugijſen die Domingo ende
ſijn Vrouw kenden, ſtelden haer daer tegen, ſeggende dat hy een Schelm
was, ende dat hy getrouwt was. Het is waer, ſeyde hy, dat ick ghetrout
ben, maer ſoodanighen Huwelijck is nul, om dat ick ben ende geweeſt ſy
een Religieus Perſoon ende Prieſter voor aleer ick troude: Suſtinerende
dat niet teghenſtaende het ghepaſſeerde, hy noch een Prieſter bleef. De
Meeſters van het Autaer van de Kerck vonden goet daer over te ſchrijven
aende Biſſchop van Ceuta, want Argiers is begrepen in ſijn Parochie.
Den Biſſchop hebbende dit verſtaen, verbode Domingo Miſſe te ſeggen, op
pene van geexcommuniceert te ſijn: Waer op Domingo antwoorde: Ick ben
een Religieus Perſoon, ende onder mijn Provinciael, ende daerom heeft
den Biſſchop gheen macht over my.