volstrekt onmogelijk; daarom werden de drie booten met boeg aan
achtersteven gekoppeld; en nadat in elk een man was achtergelaten,
gingen de overigen aan land om te trekken. Daar de algemeene
regelingen, door kapitein Fitz-Roy gemaakt, zeer geschikt waren om
het werk van allen te verlichten en omdat elk er aan deelnam, zal ik
het stelsel beschrijven. De troep, met inbegrip van allen, werd in
twee ploegen verdeeld, die elk om beurten anderhalf uur aan de lijn
trokken. De officieren van elke boot werkten mede, aten hetzelfde
voedsel en sliepen in dezelfde tent als hun scheepsvolk, zoodat
elke boot geheel onafhankelijk was van de andere. Na zonsondergang
werd de eerste effen plek, waar eenig struikgewas groeide, voor ons
nachtverblijf gekozen. Elk man van het scheepsvolk nam op zich beurt
om beurt kok te zijn. Onmiddellijk werd de boot aan land getrokken; de
kok maakte vuur; twee anderen sloegen de tent op; de bootsman haalde
het noodige uit de boot; de anderen brachten dit naar de tenten en
zamelden brandhout. Door deze regeling was in anderhalf uur alles
voor den nacht gereed. Een wacht van twee man en een officier stond
altijd op post, wier taak het was op de booten te letten, het vuur
aan te houden en tegen de Indianen te waken. Elk van den troep had
iederen nacht zijn uur wacht.
Gedurende dezen dag trokken wij slechts een kleinen afstand; want er
waren vele eilandjes, met doornboschjes bedekt, en de tusschenliggende
kanalen waren ondiep.
[20 April.]
Wij gingen voorbij de eilanden en trokken verder. Ofschoon onze
geregelde dagelijksche tocht zeer inspannend was, vorderden wij
gemiddeld slechts tien mijlen in rechte lijn, op eene weglengte van
misschien 15 of 20. Voorbij de plek waar wij den vorigen nacht sliepen,
is de streek volslagen onbekend land; want het was dáár dat kapitein
Stokes den terugtocht aannam. Van verre zagen wij een dichten rook;
en tevens het geraamte van een paard vindende, begrepen wij dat er
Indianen in de nabijheid waren. Op den morgen van den 21sten werden
sporen van een troep paarden en sleepstrepen van chuzos of lange
speren op den grond ontdekt. Algemeen dachten wij, dat de Indianen
ons des nachts verkend hadden. Kort daarna kwamen wij aan eene plek,
waar uit de versche voetstappen van volwassenen, kinderen en paarden
bleek, dat de troep de rivier was overgetrokken.
[22 April.]
De streek bleef dezelfde en was uiterst onbelangwekkend. De volkomen
gelijkheid van producten door het geheele land is een van Patagonië's
treffendste kenmerken. De effene vlakten van dorre keien bevatten
dezelfde onontwikkelde en dwergachtige planten; en in de dalen
groeien dezelfde doornboschjes. Overal zien wij dezelfde vogels
en insecten. Zelfs de oevers der rivier en van de heldere daarin
uitloopende stroompjes werden nauwelijks door eene helderder tint van
groen verlevendigd. De vloek van onvruchtbaarheid rust op het land;
en het water dat door een bed van kiezelsteenen vloeit, deelt in
denzelfden vloek. Zoodoende is het getal watervogels zeer beperkt; want
in den stroom dezer dorre rivier is niets om het leven te onderhouden.
Arm als Patagonië in sommige opzichten is, zoo kan het echter op een
grooteren voorraad kleine knaagdieren bogen, [166] dan mogelijk elk
ander land ter wereld. Verscheidene soorten muizen kenmerken zich
uiterlijk door groote, dunne ooren en een zeer fijnen pels. Deze
diertjes zwerven tusschen de kreupelboschjes in de dalen, waar
zij maanden lang geen druppel water kunnen proeven, behalve den
dauw. Zij schijnen allen kannibalen te zijn; want nauwelijks was
er een muis in een mijner vallen gevangen, of zij werd door andere
verslonden. Een kleine en fijngebouwde vos, die ook zeer talrijk is,
vindt waarschijnlijk zijn geheele bestaan in deze kleine dieren. Ook
het guanaco is hier thuis: troepen van 50 of 100 dieren waren aan
de orde van den dag, en zooals ik gezegd heb, zagen wij er een,
die minstens 500 bevatte. De puma, gevolgd door den condor en andere
aasgieren, jaagt en aast op deze dieren. De voetstappen van den puma
zag men bijna overal op de oevers der rivieren; en de overblijfsels
van verscheidene guanaco's met ontwrichte halzen en gebroken beenderen,
bewezen hoe zij den dood hadden gevonden.
[24 April.]
Evenals de oude scheepvaarders wanneer zij een onbekend land
naderden, onderzochten en bespiedden wij het geringste teeken van
verandering. Een aangespoelde boomstam of een rolblok van overoud
gesteente werd met evenveel vreugde begroet, alsof wij een woud op
de helling van de Cordilleras hadden gezien. Het meest belovende
teeken echter was de top van een zware wolkbank, die voortdurend op
éene plaats bleef, en die werkelijk een voorbode bleek te zijn. Eerst
werden de wolken ten onrechte voor de bergen zelve aangezien, in plaats
van voor dampmassa's, die door hunne ijzige toppen verdicht waren.
[26 April.]
Dezen dag ontdekten wij eene merkbare verandering in den geologischen
bouw der vlakten. Sedert wij het eerst op weg gingen, had ik het
grofzand in de rivier zorgvuldig onderzocht, en in de twee laatste
dagen de aanwezigheid van enkele kleine zeer cellige basaltsteenen
opgemerkt. Deze namen trapswijze in aantal en grootte toe, doch geen
enkel was zoo groot als een menschenhoofd. Maar dezen morgen werden
diezelfde basaltsteenen, ofschoon dichter en vaster, plotseling
overvloedig; en na verloop van een half uur zagen wij op een afstand
van 5 of 6 mijlen den hoekigen rand van een groot basaltterras. Toen
wij den voet er van bereikten, zagen wij den stroom tusschen de
gevallen blokken borrelen. Over de volgende 28 mijlen werd de loop
der rivier door deze basaltmassa's belemmerd. Voorbij dit punt
kwamen ook reusachtige klompen van overoud gesteente, afkomstig van
de omringende rolsteenformatie, in groot aantal voor. Geen enkel
brok van eenige aanzienlijke grootte was meer dan 3 of 4 mijlen van
den gemeenschappelijken oorsprong de rivier afgedreven. Let men op
de ongewone snelheid van het groote watervolume in de Santa Cruz,
waarin nergens stille gedeelten voorkomen, dan is dit wel een der
treffendste voorbeelden van het onvermogen der rivieren om brokken
van zelfs matige grootte te vervoeren.
Het basalt is slechts lava, die onder de zee is gevloeid; maar de
uitbarstingen moeten op de allergrootste schaal geschied zijn. Ter
plaatse waar wij deze formatie het eerst vonden, was zij 120 voet dik;
de rivier opwaarts volgend, steeg de oppervlakte onmerkbaar en werd de
laag dikker, zoodat zij 40 mijlen boven het eerste punt 320 voet dik
was. Hoe groot de dikte was nabij de Cordilleras, kon ik niet bepalen,
maar het terras bereikt daar eene hoogte van omstreeks 3000 voet boven
den zeespiegel. In die groote bergketen moeten wij dus den oorsprong
van het basalt zoeken; en stroomen die honderd mijlen ver over den
zacht hellenden zeebodem vloeiden, zijn zulk een oorsprong waardig. Bij
den eersten blik op de basaltklippen aan weerszijden van de vallei,
was te zien dat de lagen eenmaal vereenigd waren. Welke kracht was dan
in staat over eene groote uitgestrektheid land een vaste, zeer harde
steenmassa te verwijderen, die eene gemiddelde dikte had van omtrent
300 voet, en eene breedte van bijna 2 tot 4 mijlen? Ofschoon de rivier
zoo weinig vermogen bezit om zelfs onaanzienlijke brokken te vervoeren,
zou zij toch in den loop der eeuwen door gestadige afknaging eene
werking kunnen voortbrengen, waarvan de omvang moeilijk te schatten
is. Maar afgescheiden van het onbeteekenende van zulk eene werking,
kunnen in dit geval goede redenen worden aangewezen voor de meening,
dat deze vallei eenmaal door een zeearm werd ingenomen.
Het is niet noodig in dit werk de bewijsgronden uit te meten, die tot
deze gevolgtrekking voeren, afgeleid als zij is uit den vorm en de
natuur der trapvormige terrassen aan weerszijden van de vallei; uit de
manier waarop de bodem der vallei nabij de Andes zich uitbreidt tot een
groote delta-vormige vlakte met zandheuvels er op, en uit het voorkomen
van enkele zeeschelpen in de rivierbedding. Indien ik ruimte had,
kon ik bewijzen dat Zuid-Amerika hier vroeger door eene straat werd
afgesneden, die, evenals de Straat van Magelhaen, de Atlantische en
Stille Oceanen verbond. Intusschen kan gevraagd worden, hoe dat vaste
basalt verwijderd werd. Eertijds zouden geologen de hevige werking van
een overweldigenden moddervloed of ijsbreuk in 't spel hebben gebracht;
maar in dit geval zou zulk een onderstelling geheel onaannemelijk zijn,
omdat dezelfde trapvormige vlakten met bestaande zeeschelpen aan haar
oppervlak, die aan de lange Patagonische kustlijn liggen, zich ophoogen
aan elken kant der Santa Cruz-vallei. Geen denkbare vloedwerking kon
het land dien vorm hebben gegeven, noch binnen de vallei, noch langs
de opene zeekust; en door de vorming van zulke trapvormige vlakten
of terrassen is de vallei zelve uitgehold. Ofschoon wetende, dat
er getijden zijn, die met eene snelheid van acht knoopen in 't uur
door de engten der Straat van Magelhaen loopen, moeten wij bekennen,
dat wij bijna duizelen bij de gedachte aan het aantal jaren, die
de getijden, eeuw in eeuw uit, zonder hulp van eene zware branding,
noodig moeten gehad hebben, om zulk eene uitgestrekte en dikke laag
van vaste basaltlava af te knagen. Nochtans moeten wij gelooven,
dat de lagen, door het water dezer oude straat ondermijnd, in groote
stukken werden gebroken, en dat deze, op de oevers verspreid, eerst
werden herleid tot kleinere brokken, daarna tot kiezelsteenen, en
eindelijk tot de fijnste ontastbare modder, die de getijden naar de
Oostelijke of Westelijke Oceanen dreven.
Tegelijk met de verandering in den geologischen bouw der vlakten,
veranderde ook het kenmerk van het landschap. Toen ik door eenige nauwe
en rotsachtige engten doolde, kon ik mij bijna verbeelden weer in de
dorre valleien van het eiland St.-Jago verplaatst te zijn. Onder de
basaltrotsen vond ik eenige planten, die ik nergens elders had gezien;
maar andere herkende ik als zwervers uit Vuurland. Deze poreuze
gesteenten dienen als vergaarbakken voor het schaarsche regenwater;
en zoo kwam het, dat op de grensscheiding tusschen vulkanische en
sedimentaire [167] formaties eenige kleine bronnen (hoogst zeldzame
verschijningen in Patagonië) ontsprongen, die zich van verre aan de
omringende kluitjes van licht groen gras onderscheiden lieten.
[27 April.]
De rivierbedding werd iets smaller en daardoor de stroom sneller. Hij
liep hier met een gang van zes knoopen in het uur. Om deze reden,
en ook om de vele groote hoekige brokken werd het trekken van de
booten tegelijk gevaarlijk en vermoeiend.
Dezen dag schoot ik een condor, metende tusschen de beide vleugeltoppen
acht en een halven, en van den bek tot aan den staart vier voet. Deze
vogel heeft, zooals men weet, eene ruime geographische verspreiding,
want men vindt hem aan de westkust van Zuid-Amerika, van de Straat
van Magelhaen langs de Cordilleras tot acht graden benoorden den
evenaar. De steile rots bij de monding van de Rio Negro is de
noordelijke grens op de Patagonische kust, waar zij omtrent 400
mijlen van de groote middellijn hunner woonplaats op de Andes zijn
afgedwaald. Verder zuidelijk, tusschen de steile afgronden aan het
hoofd van Port Desiré, is de condor niet zeldzaam; maar slechts enkele
zwervers bezoeken nu en dan de zeekust. Deze vogels bewonen ook eene
klipreeks bij den mond der Santa Cruz; en omstreeks 80 mijlen de rivier
op, waar de vallei door steile basaltrotsen wordt omzoomd, verschijnt
de condor opnieuw. Naar deze feiten te oordeelen, schijnen de condors
loodrechte klippen te behoeven. In Chili bezoeken zij gedurende
het grootste deel des jaars het lagere land bij de stranden van den
Stillen Oceaan, waar vele des nachts te zamen in een boom slapen;
maar vroeg in den zomer trekken zij zich naar de ongenaakbaarste
deelen der centrale Cordilleras terug, om hier rustig te broeden.
Wat de voortteling betreft, deelde het landvolk in Chili mij mede, dat
de condor geen soort van nest maakt, maar in de maanden November en
December twee groote witte eieren op eene naakte rotsplaat legt. Men
zeide, dat de jonge condors een geheel jaar lang niet kunnen vliegen;
en lang nadat zij het kunnen, slapen zij des nachts en jagen over
dag met hunne ouders. De oude vogels leven meest paarsgewijze; maar
tusschen de landwaarts in gelegen basaltklippen van de Santa Cruz vond
ik eene plek, waar zij zich gewoonlijk in troepen van een twintigtal
of meer ophouden. Eens, aan den rand van een afgrond komende, werd
ik plotseling door het fraaie schouwspel verrast van een twintig
tot dertig dezer groote vogels statig van hunne rustplaats te zien
opstijgen, en in prachtige kringen wegzweven. Naar de hoeveelheid
mest op de rotsen te oordeelen, hadden zij deze klip zeker langen
tijd voor slapen en broeden bewoond. Wanneer zij zich in de vlakte
omlaag aan aas hebben verzadigd, trekken zij naar deze geliefkoosde
verblijven om hun voedsel te verteren. Om deze feiten moet de condor,
evenals de gallinazo, tot op zekere hoogte als een gezelligen vogel
worden beschouwd.
In dit deel van het land leven zij geheel van de guanaco's, die een
natuurlijken dood gestorven zijn, of, zooals meer algemeen gebeurt,
die door de puma's zijn gedood. Naar wat ik in Patagonië gezien heb,
geloof ik, dat zij in gewone omstandigheden hunne dagelijksche tochten
niet ver van hunne geregelde slaapplaatsen uitstrekken.
Dikwijls ziet men de condors op groote hoogte in de sierlijkste
kringen boven eene bepaalde plek zweven. [168] Ik ben zeker, dat zij
dit in sommige gevallen uit vermaak doen; maar de Chileensche landman
zegt u, dat zij in andere gevallen een stervend dier bespieden, of
den puma als hij bezig is zijne prooi te verslinden. Als de condors
neerstrijken, en dan plotseling alle tegelijk opvliegen, weet de
Chileen, dat de puma in de nabijheid is, die het lijk bespiedende,
uit zijn schuilhoek is gesprongen om de roovers te verjagen. Behalve
dat zij op aas teren, vallen de condors dikwijls jonge geiten en
lammeren aan; en de schaapherdershonden zijn er op afgericht, om,
als zij voorbij vliegen, naar buiten te rennen en met den kop omhoog,
heftig te blaffen.
De Chileenen vangen en dooden hen in menigte. Daarbij zijn twee
methoden in gebruik: de eene is, dat men een lijk op een vlak stuk
grond legt binnen eene omheining van stokken, waarin eene opening is;
en dan, als de condors verzadigd zijn, te paard naar den ingang draaft
en hen op die wijs insluit; want als deze vogel geen ruimte heeft om te
loopen, kan hij zijn lichaam geen voldoende aanloop of hoeveelheid van
beweging geven, om van den grond op te stijgen. De tweede methode is,
dat men de boomen merkt waarin zij dikwijls ten getale van vijf of
zes slapen, en dan des nachts hierin klimt om hen te strikken. Zij
zijn zulke vaste slapers--zooals ik zelf heb waargenomen--dat deze
wijze van vangen niet moeilijk is. Te Valparaiso heb ik een levenden
condor voor sixpence zien verkoopen; maar de gewone prijs is 8 tot 10
shillings. Een, dien ik zag binnenbrengen, was met een touw gebonden en
zeer gehavend; doch nauwelijks was het touw doorgesneden waarmede zijn
bek was dichtgemaakt, of hij begon, trots al het volk om hem heen,
vraatzuchtig een stuk aas te verscheuren. In een tuin op dezelfde
plaats hield men twintig tot dertig levende condors, die slechts eens
in de week gevoed werden, maar toch zeer welvarend schenen. [169]
De Chileensche landlieden zeggen, dat de condor vijf tot zes weken
kan leven zonder eten, en toch zijne kracht behoudt. Voor de waarheid
hiervan kan ik niet instaan; maar het is zeer waarschijnlijk, dat
deze wreede proefneming gedaan is.
Het is een wel bekend feit, dat, als een dier op het land gedood is,
de condors, evenals andere aasgieren, er spoedig kennis van krijgen en
op onverklaarbare wijze samenscholen. Hierbij moet men niet vergeten,
dat de vogels in de meeste gevallen hunne prooi hebben ontdekt en
het skelet kaal geplukt, voordat het vleesch ook maar in 't minst
bedorven is. Gedachtig aan de proefnemingen van Audubon over het
geringe reukvermogen der aashavikken, deed ik in den bovengenoemden
tuin de volgende proefneming. De condors werden, elk aan een touw,
in eene lange rij aan den voet van een muur gebonden; daarop wikkelde
ik een stuk vleesch in wit papier, en liep er mede in de hand, op
ongeveer drie yards van hen af, op en neder. Er werd evenwel geen nota
van genomen. Toen wierp ik het op den grond, nog geen yard van een oud
mannetje af; voor een oogenblik keek hij er aandachtig naar, doch sloeg
er verder geen acht op. Met een stok duwde ik het al dichter en dichter
bij, tot hij het eindelijk met den bek aanraakte; onmiddellijk werd
toen het papier met woede afgerukt, terwijl op hetzelfde oogenblik
alle vogels in de rij begonnen te spartelen en te klapwieken. Een
hond had men onder dezelfde omstandigheden moeilijk kunnen bedriegen.
De bewijzen voor en tegen het scherpe reukvermogen der aasgieren
wegen zonderling tegen elkander op. Professor Owen heeft bewezen,
dat de reukzenuwen van den kalkoenschen buizerd (Cathartes aura)
hoog ontwikkeld zijn; en op den avond toen Owen's verhandeling in
"Zoological Society" werd voorgedragen, deelde een der aanwezigen mede,
dat hij in West-Indië bij twee gelegenheden de aashavikken zich op
het dak van een huis had zien verzamelen, waarin een lijk, dat men
verzuimd had te begraven, in ontbinding overging. In dit geval konden
de dieren moeilijk door hun gezicht er kennis van gekregen hebben. Aan
den anderen kant, en behalve de proefnemingen van Audubon en die eene
van mijzelven, heeft Bachman in de Vereenigde Staten vele verschillende
methoden gebezigd, welke aantoonen, dat noch de kalkoensche buizerd
(de door Prof. Owen ontlede soort), noch de gallinazo hun voedsel door
den reuk vinden. Hij wikkelde stukken zeer onsmakelijken afval in dun
zeildoek en strooide er stukjes vleesch op; de aasgieren aten deze op,
en bleven toen rustig met hunne bekken vlak boven de stinkende massa
staan, zonder ze te ontdekken. Toen er een scheurtje in het zeildoek
gemaakt was, werd de afval onmiddellijk ontdekt. Het zeildoek werd door
een versch stuk vervangen; nogmaals werd er vleesch op gestrooid, en
weder verslonden de gieren dit zonder de verborgen zelfstandigheid
te ontdekken, waarop zij trapten. Deze feiten werden door de
handteekeningen van zes heeren, buiten die van Bachman bevestigd. [170]
Dikwijls, als ik in de open vlakte lag uit te rusten en naar
boven keek, heb ik aashavikken op groote hoogte door de lucht zien
zweven. Waar het land vlak is, geloof ik niet dat een deel des hemels,
hetwelk meer dan 15 graden boven den horizon gelegen is, door iemand
te voet of te paard in 't algemeen aandachtig wordt waargenomen. Is
dit het geval, en zweeft de gier op eene hoogte van 3 tot 4000
voet, voordat hij in het gezicht kan komen, dan zal zijn afstand
in rechte lijn van het oog des waarnemers iets meer dan 2 Engelsche
mijlen bedragen. Is het dan niet licht mogelijk, dat hij niet wordt
opgemerkt? Kan een dier, dat door den jager in eene eenzame vallei
gedood is, niet al dien tijd door den scherpzienden vogel van boven
worden bespied? En zal zijne wijze van neerdalen niet een sein wezen
voor alle aasvreters in het district, dat hunne prooi nabij is?
Als de condors in een zwerm om de eene of andere plek zweven, is
hunne vlucht zeer mooi. Behalve wanneer zij van den grond opvliegen,
herinner ik mij niet een dezer vogels te hebben zien klapwieken. Bij
Lima sloeg ik bijna een half uur lang verscheidene gade, zonder de
oogen van hen af te wenden. Zij bewogen zich in groote bochten,
schoten in kringen voorbij, daalden en stegen zonder een enkelen
wiekslag. Als zij dicht boven mijn hoofd zweefden, sloeg ik van ter
zijde aandachtig de omtrekken der gescheidene en groote eindveêren van
elken vleugel gade; bij de minste trillende beweging zouden die veêren
als 't ware gemengd hebben geschenen; maar zij waren duidelijk op den
blauwen hemel zichtbaar. Hoofd en hals bewogen zich voortdurend en
schijnbaar met kracht; en de uitgespreide vleugels schenen het fulcrum
(steunpunt) te vormen, waarop de bewegingen van hals, romp en staart
werkten. Wilde de vogel dalen, dan vielen de vleugels een oogenblik
samen; en als zij zich bij veranderde helling weer uitspreidden, scheen
de hoeveelheid van beweging of gang, door de snelle daling verkregen,
den vogel opwaarts te drijven met de kalme en gelijkmatige beweging van
een vlieger. Wanneer een vogel stijgt, moet zijne beweging snel genoeg
zijn, opdat de werking der hellende oppervlakte van zijn lichaam op
den dampkring kan opwegen tegen zijne zwaarte. De kracht om het moment
van een lichaam op te houden, dat zich in een horizontaal vlak door
de lucht beweegt (waarin zoo weinig wrijving is) kan niet groot zijn;
en deze kracht is al wat er noodig is. Wij moeten aannemen, dat de
beweging van hals en romp van den condor daartoe voldoende is. Hoe
dit ook zij, het is een waarlijk treffend en fraai schouwspel zulk
een grooten vogel, uur aan uur, zonder schijnbare inspanning over
berg en rivier te zien zwenken en zweven.
[29 April.]
Op een hoogland gekomen, begroetten wij met vreugde de witte toppen
der Cordilleras, als zij nu en dan door hun donker wolkenhulsel
gluurden. De twee volgende dagen kwamen wij langzaam vooruit; want
de rivier bleek zeer bochtig en was bezaaid met kolossale brokken
graniet en verschillende oude leigesteenten. De vlakte, die de vallei
omzoomde, had hier eene hoogte bereikt van omstreeks 1100 voet boven
de rivier, en haar voorkomen was zeer veranderd. De goed afgeronde
porfiersteenen waren vermengd met vele reusachtige brokken basalt
en overoude gesteenten. Het eerste dezer zwerfblokken, dat ik zag,
was 67 mijlen van den naasten berg verwijderd; een ander, dat ik mat,
was vijf yards in het vierkant en stak vijf voet boven het grofzand
uit. Zijne kanten waren zoo hoekig en zijne grootte zoo aanzienlijk,
dat ik het eerst voor eene vaststaande rots hield en mijn kompas
uithaalde om de splijtingsrichting te bepalen. De vlakte hier was
niet zoo geheel effen als dichter bij de kust, maar verried toch geen
teekenen van groot geweld. Ik geloof, dat het onder deze omstandigheden
geheel onmogelijk is het vervoer van deze reusachtige steenblokken,
zoo vele mijlen van hun oorsprong, te verklaren volgens eene andere
theorie dan die van drijvende ijsbergen.
Gedurende de twee laatste dagen ontmoetten wij sporen van paarden,
en vele kleine voorwerpen die aan Indianen hadden toebehoord, als:
stukken van een mantel en een bos struisvederen; maar zij schenen
hier al lang gelegen te hebben. Ofschoon de plaats, waar de Indianen
zoo onlangs over de rivier waren getrokken, en deze buurt zoo vele
mijlen van elkander lagen, scheen het tusschenliggende land geheel
onbewoond. Eerst verwonderde mij dit met het oog op den overvloed van
guanaco's; doch het verklaart zich uit de steenachtige gesteldheid
der vlakten, die een onbeslagen paard spoedig ongeschikt zou maken
om aan de jacht deel te nemen. Niettemin vond ik op twee plaatsen in
deze afgelegen streek kleine hoopjes steenen, die er, naar ik denk,
niet toevallig neergeworpen konden zijn. Zij lagen op uitspringende
punten van den rand der hoogste lavaklip, en geleken, ofschoon op
kleinere schaal, op die bij Port Desiré.
[4 Mei.]
Kapitein Fitz-Roy besloot de booten niet hooger op te brengen. De
rivier had een kronkelenden loop met zeer snelle strooming,
terwijl het aanzien der streek ons niet in verzoeking bracht om
verder te gaan. Overal ontmoetten wij dezelfde voortbrengselen en
hetzelfde naargeestige landschap. Wij waren nu op 140 mijlen van den
Atlantischen, en omstreeks 60 van den naastbij liggenden arm van den
stillen Oceaan. In dit hoogere gedeelte strekte de vallei zich uit
tot eene wijde kom, in 't noorden en zuiden door hooge basaltvlakten
begrensd, en in 't front de lange keten der besneeuwde Cordilleras. Het
was met een gevoel van spijt, dat wij naar deze grootsche bergen
keken; want in plaats van op hunne toppen te staan, zooals wij
gehoopt hadden, moesten wij ons hunne natuur en voortbrengselen
maar voorstellen. Behalve het nuttelooze tijdverlies, dat eene
poging om de rivier nog hooger op te gaan ons gekost zou hebben,
waren wij al eenige dagen op half brood-rantsoen gesteld. Hoewel dit
voedsel voor verstandige menschen inderdaad genoeg is, was het na
een moeilijken dagmarsch toch wat karig. Eene lichte maag en eene
gemakkelijke spijsvertering zijn goede dingen om over te praten,
maar zeer onaangenaam in de praktijk.
[5 Mei.]