HET WATERRAD VAN STROOHALMEN.

Maak in den bodem van eene groote uitgeholde kurk een gaatje, en

bevestig daarin een halm van roggestroo ter lengte van omstreeks 40 cM.

Aan het andere einde van dien stroohalm, in A (zie de afbeelding rechts

op de teekening), maakt ge met lak een dwarsstrootje vast, waarin

op het midden een gaatje is gemaakt, om beide buizen met elkander in

verbinding te stellen. Sluit de dwarsbuis aan de einden met lak en maak

daarin, dicht bij de beide uiteinden aan twee tegenovergestelde zijden

een gaatje, waartegen ge een paar strootjes van omstreeks 2 cM. lengte

met een weinig lak bevestigt; deze dienen voor uitstroomingsbuizen. Zij

moeten schuin afgesneden worden, om de uitstrooming van de lucht en

dientengevolge de afvloeiing van de vloeistof te bevorderen.

Verbind de kurk met drie draadjes aan een metalen schijfje, bijv. een

knoop, hang dezen aan een draad op, die door het middelste gaatje van

den knoop gaat, en vul de kurk nu met water of houd ze onder een dun

waterstraaltje: het water zal door de uitstroomingsbuizen wegvloeien,

en daar de openingen hiervan naar tegenovergestelde zijden gericht

zijn, zal de geheele toestel met groote snelheid in de richting der

pijltjes gaan draaien; dit wordt veroorzaakt door de drukking (reactie)

van het water tegen die deelen der zijwanden van de horizontale buis,

welke tegenover de uitstroomingsopeningen liggen. Het geheele werktuig

draagt in de natuurkundige leerboeken den naam van Waterrad van Segner.

Daar de verbinding der buizen door middel van lak vrij lastig is,

kunt ge hiertoe ook drie kleine kurken gebruiken, zooals de doorsneden

op het midden van onze teekening aanwijzen.

In de middelste kurk boort ge twee gaten, die rechthoekig op elkaar

staan (zie fig. A'), en steekt daarin de vertikale buis en twee

dwarshalmen. Twee kleinere kurken (zie fig. B') bevestigen de

uitstroomingsbuizen aan de dwarshalmen.

Als stroo ons niet sterk genoeg toeschijnt, kunnen wij het vervangen

door eene dunne koperen buis, bijv. eene gordijnroede. Het uiteinde van

de buis, dat in de kurk gestoken is, wordt gedeeltelijk weggesneden

en het overblijvende omgebogen als in C'; dit wordt opgehangen aan

een ijzerdraad, om welken de toestel kan draaien.

In plaats van twee, kunt ge ook vier dwarsbuizen aanbrengen, en

ze een weinig ombuigen, zooals de teekening aanwijst, waardoor de

afzonderlijke uitstroomingsbuizen onnoodig worden.

Hang den aldus gewijzigden toestel boven de tafel, na het licht

uitgedaan te hebben; giet wat warme rum in het kurken bekertje en

steek de uitstroomende straaltjes vocht aan, dat als een vuurregen

zal neerdalen op den pudding of de omelet welke er onder staat; gij

zult eens zien, hoe verrast uwe gasten zullen zijn bij het zien van

dit vreemde vuurwerk.

Natuurkunde in de Huiskamer: ongeveer 100 proeven met huishoudelijke voorwerpen. · 第 34 / 104 题