estas sampensionuloj, kaj ĉar mi kutimas konatiĝi kun ĉiuj miaj
sampensionuloj, mi prenis la liberecon prezenti mian nomkarteton pere
de sinjorino Bus.
-- Mi ĝin ricevis.
-- Mi estas, kiel vi sendube legis, ŝtata oficisto ĉe la financa
ministrejo.
-- Tion mi ne atentis, mi nur rapide legis vian nomon.
-- Hm!... Ĉu vi loĝas jam longe en Hago, sinjoro?
-- Nur malmultajn semajnojn.
-- Vi estas aktoro, ĉu ne vere?
-- Mi estis aktoro.
-- He! ... hm!... Vidante vin en tiu kostumo, mi ekpensis, ke vi
estas tia ankoraŭ nun, kaj ke vi kun via amiko estis studantaj viajn
rolojn.
-- Vi trafis, ni estis studantaj.
-- Mi do ne eraris... Vi sekve estas ankoraŭ nun aktoro... Mi tre
ŝatas la teatron ... hm! ... hm!
-- Mi same, sed nun ni ne studadis teatrajn rolojn.
-- He! ... hm!
-- Ĉar ni estas nun reklamiloj; ni ekzamenis, kiel sidas niaj
vestaĵoj kaj cetere.
Sinjoro Van Elshout kredas, ke li malbone aŭdis; li sekve demandas:
-- Kion!? ... hm!... Reklam...!?
-- Jes, rajdantaj reklamiloj. Mi estos Don Kiĥoto kaj mia kamarado
estos Sanĉo Panza. Ni intencas labori por la granda ekspozicio, kiu,
kiel vi scias, nuntempe okazas en Scheveningen, kaj se oni akceptos
niajn servojn, kaj pri tio ni ja ne dubas, tiam ni...
-- Pardonu! ... hm! ... hm!... Vi estas reklamilo!?
La dandeto posten ŝovas sian seĝon. Ŝajnas, kvazaŭ venena
serpento subite ekrampas antaŭ liaj galoŝkovritaj ŝuoj; ĉar li
ekstaras, rigardas al la pordo kaj montras per sia tuta teniĝo, ke
li estas tuj forkuronta el la ĉambro.
Johano rigardas mokridetante la vireton kaj diras:
-- Jes, ni estas reklamiloj, ... rajdantaj reklamiloj. Tiu titolo
ŝajnas malplaĉi al via moŝto.
-- Verdire ... hm!... Mi devas konfesi, ke mi venis por konatiĝi kun
aktoro. Se mi antaŭe scius, ke vi estas ... hm!... reklamilo, tiam
mi memkompreneble ne estus prezentinta mian nomkarteton.
Johano ekkoleretas, sed li tuj ekpensas, ke fakte la konduto de
la dando ne indas lian koleron, tial li jam sin regas kaj kviete
demandas:
-- Kial?
-- Nu, ... hm!... Ŝtata oficisto ĉe la financa ministrejo ja ne
povas konatiĝi kun ... hm!...
-- Kun reklamilo, vi estas dironta, ĉu ne vere!
Sinjoro Van Elshout ne respondas tiun demandon, sed diras:
-- Se sinjorino Bus ne estus trompinta min, tiam ... hm!
-- Tiam vi ne estus prezentinta vian nomkarteton.
-- Memkompreneble. Tiam mi ne estus veninta ... hm!
-- Nu, vi estas libera tuj foriri; mi ne vokis vin kaj mi ne vin
retenos.
-- Hm!
Tute ne senkulpigante sin, sinjoro Van Elshout estas forlasonta la
ĉambron, sed ŝajnas, ke li tro multe prokrastas sian foriron,
ĉar Johano, konsiderante, ke ne penvaloras disputadi kun li pri
la diferenco inter aktoro kaj reklamilo, ekstaras per la rapideco
de fulmo, kaptas la dandeton ĉe la kolumo, tiel ke la tolaĵo de
lia blanka surĉemizo en terura maniero ĉifiĝas, levas lin de la
planko kaj per antaŭen streĉita brako portas al la pordo, kiel oni
portas dronigotan hundon. Tiam li ellasas la teruritan vireton en la
koridoro, tute ne atentante, ĉu li rompas al si la krurojn aŭ la
nukon. Feliĉe la falanta dando tuŝas la tapiŝon per la piedoj, ne
perdante la egalpezon, li ŝanceliĝas momenton, sed ne renversiĝas
kaj rapide kiel leporo kuras al sia ĉambro, kie li malaperas.
Johano kviete refermas la pordon, dirante:
-- Jen, li estas for. Ni konatiĝis, sed ho ve! la konatiĝo ne estis
laŭ reciproka plaĉo. Li jam neniam revenos.
Ivan, kiu nur duone estas kompreninta la mallongan interparoladon
de Johano kaj la dandeto, sidas sur la kanapo kaj rigardas sian
amikon kvazaŭ por peti klarigon pri la stranga okazintaĵo, kiun li
ĉeestis.
Johano ridetas kaj diras:
-- Jen la maniero, per kiu mi kutimas reguligi mian konton kun tiaj
homoj!
-- Mi ne komprenas...
-- Ne estas necese, ke vi nun komprenu tion. Poste, se ni okaze havos
nenion por fari, mi klarigos al vi tiun aventuron; sed niaj bestoj
estas tuj venontaj, ĉar estas la kvina kaj duono.
Laŭta sonorado ekster la ĉambro anoncas, ke sur la strato staras
persono.
-- Jen la viro kun niaj bestoj --, diras Johano, kaptante la kaskon
kaj metante ĝin sur la kapon --. Nun ni povos rajdi, Ivan.
Al Ivan tute ne plaĉas la rajdado, sed li ne kuraĝas kontraŭstari
al Johano, kiun li estimas, amas, sed samtempe iom timas pro la
maniero, laŭ kiu li reguligas sian konton „kun kelkaj homoj“.
En tiu momento laŭta bruo, ridado kaj vokado estas aŭdataj sur la
strato. Johano alligas la kartonon sur la pinto de la lanco kaj diras
al Ivan:
-- Antaŭen, kamarado, sekvu min!
Ili malsupreniras la ŝtuparon, sur kiu staras la geedzoj Bus, kiuj
jam malfermis la stratan pordon, sed kiuj ne komprenas, kial antaŭ
la domo staras malgrasa ĉevalo kaj grasa azeno.
-- Ki... ki... ki...? -- balbutas Bus.
La silabo „ki“ -- sen finiĝo estas kelkfoje tre malklara, sed en
ĉi tiu cirkonstanco Johano komprenis ĝin bone.
-- Mi mendis ilin --, li diras, kaj preterirante la geedzojn, li iras
sur la straton, kie multaj scivolaj buboj amasiĝis ĉirkaŭ la du
kvarpieduloj.
Johano helpas al Ivan supreniri la azenon, kaj post kiam li mem estas
eksidinta sur sia Rosinanto, ili ekrajdas, laŭte aplaŭdataj de
multaj buboj, kiuj ne komprenas, kion signifas tiu stranga rajdado.
Ĝi tamen estos kiel triumfa rajdado. Johano en plena armaĵo el
kupro kun longa glavo ĉe la flanko, brilanta vizierhava kasko
sur la kapo kaj longa lanco en la mano, rajdas kiel vera kavaliro
kaj rigardas la rigardantojn kun rava rideto. Ivan tamen, kiu pro
la dika ventro sidas tre malkomforte sur sia azeno, aspektas kiel
vera mizerulo kaj martiro, sed ĉar la rigardantoj kredas, ke lia
malĝoja vizaĝo apartenas al la rolo, kiun li ludas, aplaŭdadas lin
laŭtvoĉe, dum Don Kiĥoto diras al li:
-- Kuraĝon...! kuiru ilin, mia kara; vi ja vidas, ke ĉio marŝas
bone kaj ke ĉio finiĝos laŭ deziro.
Neniam reklamiloj havis tian sukceson. Ĉiuj preterpasantoj ekhaltas
por postrigardadi ilin kun miro kaj atento. Ĉiuj pordoj malfermiĝas
kaj post ĉiuj fenestroj aperas kapoj de scivolemuloj, kaj ĉiuj
legas kun rido la duelinviton de la kavaliro. Neniu tamen akceptas
ĝin, ĉar ĉiuj unuvoĉe samopinias, ke tiu reklamilo estas la plej
trafa kaj la plej originala, kiun povus elpensi la direkcio de la
ekspozicio.
Tia estas la opinio pri tiu elpenso, ke kelkaj amikoj de la direkcio
tuj telefone gratulas pro la trafa maniero, per kiu ĝi (la direkcio)
reklamas. Kaj la direkcio komprenas nenion pri la telefonaj gratuloj;
ĝi komence ekpensas pri ŝercado, tamen, post kiam multaj tiaj
gratuloj sinsekve estas telefonitaj inter Daguerrestraat kaj
Scheveningen, ĝi (la direkcio) irigas serviston per biciklo renkonte
al la mistera reklamilo por tuj eksciiĝi kaj eksciigi, el kio
konsistas la nekonata reklamilo.
Unu horon poste Don Kiĥoto kaj Sanĉo Panza, ĉirkaŭataj de centoj
da buboj, bubinoj kaj aliaj scivolemuloj, alvenas ĉe la enirejo de
la ekspozicio, kie la ravita direkcio akceptas ilin kun ĉiu honoro,
kiun ili indas. La turnkrucoj, starantaj ĉe la enirejo, estas
forigataj, kaj la ĉevalaĉo kaj la azeno eniras la konstruaĵon, kie
ĝis tiu tempo estis akceptitaj nur dupieduloj.
Ĉiuj volas admiri kaj rigardi la denove naskiĝintajn heroojn
de Saavedra; ĉiuj eniras la konstruaĵon, kaj post kiam en la
vespero la kasistoj sumigis la ricevitan enirmonon, ili sciigas al la
direkcio, ke tiu mono estas la kvaroblo de la plej alta taga sumo,
ĝis nun ricevita dum la tuta ekspozicio.
Don Kiĥoto kaj Sanĉo Panza estas akceptataj kiel reklamiloj por la
daŭro de du semajnoj, _se ne io eksterordinara okazus_, per kio la
kontrakto povus esti nuligata, kaj je tiom da salajro, ke ili post
tiu tempo sen peno povus fari trifoje la vojaĝon al Patersburgo per
la unua klaso de la vagonaro.
Laŭ Johano (kiu estis postulinta tiun kondiĉon) ĉio dependas de
cirkonstancoj, kaj li estis prava, ĉar tre stranga cirkonstanco
estis la kaŭzo, ke la reklamiloj laboris nur kvin tagojn por la
direkcio, kaj ni legos en la sekvanta ĉapitro, kiel tio okazis.
Kvina Ĉapitro.
La sukceso de la rajdantaj reklamiloj -- La fraŭlino de la
ekspozicio -- La loteria bileto kun la kvar sepoj -- La granda
premio -- Kiel filozofo pagas servojn, kiujn oni faris al li -- Kiel
Sanĉo estas senigata de peza ŝarĝo -- Rehejmiĝo de la reklamiloj
-- Gesinjoroj Bus estas invitataj al festeno -- Refoja forkuro de
sinjoro Van Elshout.
Kiel ni diris en la kvara ĉapitro, la du rajdantaj reklamiloj devus
reklami per la ekspozicio dum du semajnoj, kaj la sekvantan tagon
ili komencis sian rondrajdadon tra la tuta urbo, eĉ ne evitante
la plej maleminentajn stratojn, ĉar precipe tie ilia celo estis
plej efike trafita. Personoj, kiuj ne legas gazetojn kaj ne ekaŭdis
pri la ekspozicio, fariĝis scivolaj ĉe la apero de la strangaj
kavaliro kaj armilservisto, kaj kredante, ke la ekspozicio estas io
sama eksterordinara kiel la rajdistoj, multaj aliris al Scheveningen
por viziti ĝin.
La direkcio estis kontentega, kaj ĉiufoje en la posttagmezo, kiam
Don Kiĥoto kaj Sanĉo Panza aperis antaŭ la konstruaĵo, la
turnkrucoj estis forigataj, por ke la kvarpieduloj sen kontraŭstaro
povu eniri, kaj tiam la du rajdantoj estis regalataj kiel veraj
herooj. Kaj tion ili indis, ĉar la kaso montriĝis post ĉiu tago
pli kaj pli plena, tiel ke la akciuloj de la entrepreno, kiuj
komence jam estis kontentaj kun kvar procentoj, povis antaŭvidi kaj
antaŭkalkuli, ke tiuj procentoj almenaŭ plialtiĝus ĝis dek.
Tamen ne ĉiutage la suno brilas kaj ne ĉiam daŭrus la jam por la
direkcio komenciĝinta prospero. Tio veriĝis, post kiam en la kvina
tago la reklamiloj revenis en la konstruaĵon post okhora rajdado tra
la urbaj stratoj.
Apenaŭ Don Kiĥoto deĉevaliĝis kaj apenaŭ li estis enmaniginta al
sia armilservisto la kondukilojn de Rosinanto, kiam alkuretis al li
juna fraŭlino.
Ivan tuj rekonis ŝin. Ŝi estis la sama, al kiu li antaŭ kelkaj
tagoj estis montrinta la internajn partojn de siaj poŝoj por montri,
ke ili estas tute sen mono. Ŝi ankaŭ lin rekonis, ĉar ŝi ridetis
afable al li. Tiam ŝi direktis sin al Johano kaj tuŝante lian kupre
kovritan brakon, ŝi diris:
-- Sinjoro, unu vorton mi petas.
Johano rigardis de supre malsupren, ĉar la fraŭlino estis kompare
kun li tiel malgranda, ke ŝi povus stari sub lia etendita brako.
La fraŭlino siaflanke rigardis de malsupre supren, kaj tuj kiam
iliaj okuloj sin renkontis, ili ambaŭ ridetis unu al la alia. Johano
rekonis ŝin ankaŭ. Spite al la reciproka rekoniĝo, ŝi diris:
-- Ĉu vi min rekonas, sinjoro?
-- Jes, fraŭlino.
-- Ĉu vi memoras, ke antaŭ kelkaj tagoj vi vizitis la ekspozicion
kaj ke vi tiam rigardis la librojn sur tiuj tabloj?
-- Mi memoras.
-- Vi sen dubo ankaŭ memoras, ke mi ĉe tiu okazo ĝenis vin
momenton por vendi al vi bileton de la ekspozicia loterio?
-- Jes, mi memoras.
-- Ĉu vi memoras ankaŭ la numeron de via bileto?
Johano ridetis dirante:
-- Ne, fraŭlino, kiel mi memorus? Mi ja tute ne atentis tion, ĉar
mi aĉetis tiun bileton nur por fari plezuron al vi.
La fraŭlino frapetadis al si la manojn kaj ruĝiĝis pro plezuro,
tiam ŝi diris plue:
-- Rigardu foje, mi petas, ĉu via bileto surhavas la numeron sep
mil sepcent sepdek sep, ... kvar vosthavajn ciferojn[19]. Mi okaze
memoras tion, ĉar tia numero estas eksterordinara pro la kvar
vosthavaj ciferoj.
Johano momenteton pripensis; tiam li diris:
-- Nu, fraŭlino, kio estas kun tiuj kvar sepoj?
-- Sinjoro, rigardu foje vian bileton: povas esti, ke mia memoro min
trompis, sed mi estas preskaŭ certa pri tio, ke vi estas la gajninto
de la granda premio.
-- Ĉu vere!? Nu, mi tuj ekzamenos, sed antaŭe helpu al mi formeti
mian kirason, ĉar la bileto sidas en mia veŝta poŝo, se mi ne
perdis ĝin.
-- Se vi ne perdis!? -- La fraŭlino diris tion paliĝante. Ŝi tamen
nerveme helpis forigi la kirason, kaj la bileto estis trovata.
-- Rigardu al la numero! ... la numero! diris la fraŭlino,
frapetante la manojn kaj piedfrapetante pro senpacienco.
-- Vi pravas: Kvar sepoj!
-- Antaŭen! ... tuj! ... al la direkcio kaj montru vian bileton.
Johano rigardis al sia bileto kaj al la fraŭlino, faris du paŝojn
antaŭen, sed subite ekhaltis, dum li demandis:
-- Kiom do mi gajnis?
-- Ĉu vi ne scias?... Kvin dek mil guldenojn!
-- Kvin dek mil guldenojn!? -- Kaj rigardante al Ivan, li diris: --
Ĉu vi aŭdis? ... kaj ĉu mi ne certigis al vi, ke ĉio finiĝos
bone?
-- Mi ne bone komprenis tiun fraŭlinon --, diris Sanĉo.
-- Nu, sekvu min kaj vi komprenos --, diris Don Kiĥoto.
Ili iris, kaj la ravita fraŭlino, kiu ŝajnis esti pli feliĉa ol
la longa kavaliro, sekvis je kelka distanco por ĝui la plezuron
vidi, kiel la sinjoro, kiu gajnis la premion pere de ŝia bileto,
ricevas la grandan sumon, kiu tiel neatendite faris lin riĉulo.
Multaj vizitantoj same sekvis.
Johano kaj Ivan eniris kiel laŭkutime la oficejon de la direkcio,
kaj la direkciestro jam ekstaris por saluti la revenantajn
reklamilojn; sed antaŭ ol li eldiris unu vorton, Johano prezentis
sian bileton, dirante:
-- Sinjoro direkciestro, kiam mi proponis al vi niajn servojn, ni
estis akceptataj kiel viaj rajdantaj reklamiloj por la daŭro de du
semajnoj, se ne io eksterordinara okazus, per kio mi povus nuligi
la kontrakton, kiu nin ligas. Mi intence postulis tiun kondiĉon,
ĉar kiel filozofo mi scias, ke ĉio dependas de cirkonstancoj, kaj
jen, sinjoro, la fortuno sin montris favora al mi: Mi aĉetis bileton
de loterio, kaj sur ĝin falis la granda premio. Per tiu bileto mi
fariĝis la posedanto de kvindek mil guldenoj, kaj ĉar posedanto de
tiom da mono ne bezonas esti rajdanta reklamilo, mi konsideras min
kaj mian amikon kiel eksigitaj, kaj petas vin ĝentile sciigi min,
kiam kaj kie mi povos ricevi la gajnitan sumon.
La tuta direkcio gratulis la gajninton, kaj la direkciestro proponis
elpagi tuj, kion nia heroo akceptis kun plezuro.
Paketo kun kvindek monbiletoj po mil guldenoj estis transdonata al
Johano, kaj post peto de la direkciestro li rekalkulis la biletojn
kaj trovis, ke la paketo enhavas la ĝustan nombron. Johano, la
eksreklamilo rigardis ĉirkaŭe. Li serĉis per la okuloj la
fraŭlinon, kaj ekvidante ŝin, li geste alvokis ŝin al si. Ŝi
alproksimiĝis ankaŭ ruĝiĝante pro plezuro, sed ŝia plezuro
ŝanĝiĝis en ĝojon, kiam Johano diris al ŝi:
-- Fraŭlino, pere de vi mi gajnis kvindek monbiletojn po mil
guldenoj, kaj pere de vi mi eksciis, ke mi estas la gajninto, ĉar
sen via bona memoro mi neniam estus pensinta pri la tuta loterio;
sekvas el tio, ke vi faris al mi du gravajn servojn. Mi do estas
via ŝuldanto kaj petas vin, ke vi permesas, ke mi tuj reguligu kun
vi vian konton, prezentante al vi po unu monbileton por ĉiu al mi
farita servo.
Ridetante li eltiris el la paketo du biletojn, kaj kun gracia movo de
la mano prezentis ilin kun la vortoj:
-- Fraŭlino, faru al mi la honoron akcepti ilin.
-- Ho, sinjoro, tio estas multe tro multa.
-- Fakte ĝi estas tro malmulta, sed pri tio ni ne disputu, la ĉefa
afero estas, ke vi estas kontenta.
La fraŭlino akceptis konsternite kaj konfuzite; ŝi balbutis kelkajn
vortojn pro dankemeco, post kiuj Johano ridetis afable. Tiam sin
turnante refoje al la direkcio, li diris:
-- Sinjoro direkciestro, bonvolu diri al mi, kiu turnis la
loteribiletujon kaj kiu elprenis mian bileton kun la kvar sepoj, kiuj
riĉigis min.
Du knabegoj sidantaj ĉe aparta tablo, kie ili aranĝis leterojn,
gazetojn kaj aliajn paperaĵojn, subite ekstaris.
-- Mi ne bezonas montri ilin --, diris la direkciestro; ili jam
montras sin mem; jen ili staras.
-- Alproksimiĝu, miaj amiketoj --, diris Johano, ... -- ankaŭ
_vi_ faris al mi grandan servon, ankaŭ _vian_ konton mi devas
reguligi --, kaj al ĉiu li donis unu bileton po mil guldenoj.
Laŭta aplaŭdado ĉiuloke aŭdiĝis, precipe ekster la oficejo,
kie staris la scivolemuloj. Ĉiuj admiris la malavarecon, per kiu
la reklamilo rekompencis la al li faritajn servojn. Eĉ tiuj, kiuj
mem agus tute alie kaj kiuj eble ne estus donintaj unu centimon,
kriis „brave!!“ kaj „longe li vivu!!“. Sed la reklamilo, kiu kiel
filozofo konis la homajn karakterojn, ne atentis tiujn aplaŭdojn,
kaj salutinte la direkcion, li kviete per siaj kutimaj longaj paŝoj
foriris, sekvate de Ivan, kiu, forgesante por momento pri sia dika
ventro, pensis sonĝi.
Dum la malmultaj tagoj, kiam li konis sian longan amikon, li travivis
tiom da mirakloj, ke li fine kredis, ke Johano estas magiisto, kiu
antaŭvidas la estonton, aŭ sanktulo, kiu estis veninta teren
por puni netaŭgajn bubojn, dandojn kaj malicajn nimfojn, kaj por
rekompenci ĉiun, kiu honeste kaj sincere promenas la vojon de la
virto.
Veninte ekster la konstruaĵon, Johano ekhaltis, pripensante kion
fari kun la bestoj, kaj li diris al Ivan:
-- Nu, mia rusa dikventrulo, kion ni nun faros?
Ivan, aŭdante la aludon al sia ventrego, subite respondis:
-- Mi petas, forigu mian ventraĉon!
-- Ĉu ĝi ĝenas vin?
-- Jes, ĝi ĝenas. Ĝis nun mi ĝin portis kun rezigno kaj
submetiĝo por esti agrabla al vi kaj por vin servi, sed ĉar ĝi
fariĝis superflua, mi prefere iros sen ĝi --, kaj li malligis la
ŝnuretojn, per kiuj ĝi estis ligita sur lia korpo. Laŭta kaj
profunda elspirego eliĝis el lia brusto, kiam la ventrego rulfalis
teren, kaj por montri sian abomenon kaj malamon, li piede puŝegis
ĝin for kvazaŭ por diri: -- Neniam plu tiu ventraĉo turmentos min.
Johano ridetante kaptis ĝin kaj metis antaŭ la selon de Rosinanto;
tiam li surĉevaliĝis kaj diris:
-- Antaŭen Sanĉanto[20], surazeniĝu por la lasta fojo kaj sekvu
min; ni rekondukos la bestojn tien, kie ni luis ilin, kaj kiel
eble plej baldaŭ ni aranĝos niajn preparaĵojn por ekvojaĝi
Patersburgon.
La kuiristo-eksreklamisto obeis tuj, kaj duonan horon poste ili
haltis en Daguerrestrato, antaŭ la pensiono de Bus.
Ivan sonorigis, kaj post kiam la pordo estis malfermita, li restis
gardanta la bestojn, por ke Johano povu supren porti la ventregon
kaj la lancon, ĉar li estis aĉetinta tiujn objektojn same kiel
la armaĵon, kiuj laŭ lia opinio estonte servus al li ĉiam, kiam
mankus al li mono por pasigi sian tempon promenante kaj vivante kiel
eminenta sinjoro.
Sur la koridoro okaze sin trovis Van Elshout, kiu estis elironta por
ekpromeni, sed apenaŭ la elegantulo ekvidis supreniri la filozofon,
li ekpaliĝis kaj forkuris terurite al sia ĉambro kun la vortoj: Ho
fi! ... la viraĉo! ... li ... La cetero de lia frazo perdiĝis post
la pordo, kiun li tirfermis post si.
Johano ne ekvidis la forkurinton kaj aliris al la kuirejo, kie
gesinjoroj Bus laboradis. La sinjorino, vidante la ŝarĝitan
kavaliron, demandis:
-- Ĉu la rajdado jam finiĝis hodiaŭ, sinjoro?
Li eksidis kun dorso turnita al la kuireja pordo, kaj etendante rekte
antaŭ sin la longajn krurojn, li sin klinis antaŭen, metis la
lancon kaj la ventregon teren, kaj restante en klinita sintenado, li
respondis:
-- Ĝi finiĝis, eble por ĉiam; ni ĉi tiun someron ne rajdos plu.
-- Vi tamen rajdis nur kvin tagojn.
-- Jes, sed vi scias, sinjorino, ke ĉio dependas de cirkonstancoj,
kaj stranga okazintaĵo decidigis min eksreklamistiĝi. Mia amiko
staras kun la bestoj sur la strato antaŭ via domo, kaj ni
rekondukos ilin al la posedantoj.
-- Sed..., kio do okazis?
-- Mi tuj klarigos; antaŭe mi devas demandi, ĉu vi povos gardadi
por mi miajn teatraĵojn; ĉar provizore mi ne uzos ilin plu.
-- Kompreneble; mi povas gardadi ilin por vi. La subtegmentejo estas
tiel vasta, ke mi sen peno kaj ĝeno trovos lokon por meti ilin tien.
-- Bone; mi dankas... Post du tagoj mia amiko kaj mi vojaĝos al
Patersburgo en Rusujo; ni sekve devos forlasi jam baldaŭ vian
pensionon.
La sinjorino altigis la manojn pro surprizo, kaj Bus, kiu estis
muelanta kafon, ekhaltis; li volonte demandus, kial la sinjoroj faros
tian longan vojaĝon kaj li jam movetadis la lipojn kun grimacoj, jam
premfermis la okulon, jam elĵetis la kutimajn kraĉerojn, sed antaŭ
ol li eligis unu silabon, lia edzino ordonis al li:
-- Silentu!... Mi ja povas paroli!
Ŝi tamen ne parolis, ĉar Johano diris:
-- Mi gajnis la grandan ekspozician premion; mi sekve ne bezonas esti
pli longe reklamilo... Ni vojaĝos pro aferoj al Patersburgo.
-- La grandan ekspozician premion!?
-- Jes, antaŭ kelkaj tagoj mi aĉetis bileton de loterio, kaj sur
tiun bileton falis la kvindek mil guldenoj.
Refoje la manoj de sinjorino Bus altiĝis kaj ŝi diris:
-- Sed, sinjoro, tiam vi ja subite fariĝis riĉulo!... Mi gratulas.
-- Dankon!... Kaj nun mi rekondukos la bestojn. Mi revenos post unu
horo. Ĉu vi povos pretigi en tiu tempo eksterordinaran manĝon por
kvar personoj?
-- Por kvar?
-- Jes, mi invitas vin ambaŭ por manĝi kun ni en mia ĉambro.
-- Sed sinjoro!...
En tiu momento mallaŭta brueto aŭdiĝis sur la koridoro. Sinjorino
Bus, kiu havis bonegajn orelojn, ekaŭdis ĝin tuj. Ŝi ekhaltis
paroli kaj rigardis trans la klinitan dorson de Johano en la
koridoron, kaj tie, mallaŭte kaj singarde kiel muso, sinjoro Van
Elshout elŝteliĝis el sia ĉambro, rapidiĝis al la ŝtuparo kaj
malaperis kvazaŭ la diablo persekutus lin. Johano, vidante laŭ la
surprizita vizaĝo de la sinjorino, ke io stranga okazis post li, sin
turnis kaj ekvidis la malaperantan kapon de la forkuranto. Li laŭte
ekridis. Tuj poste la pordo malsupre fermiĝis kun bruego.
-- Kio okazis!? -- demandis ŝi.
-- Ho, li timas, ke mi refoje ĉifu lian blankan tolaĵon; sed li ne
bezonas timi, mi ja ne atentos tiun dandon plu.
Ŝi suprentiris la brovojn kaj malfermis la buŝon kvazaŭ por peti
klarigon.
-- Mi rakontos al vi pri tio dum nia festeno.
Johano ekstaris, aliris al sia ĉambro, demetis la armaĵon kaj
malsupreniris tiam la ŝtuparon per kvar longaj paŝoj.
Sesa Ĉapitro.
Ekvojaĝante -- Vojaĝanto kun stranga, sed kara ŝarĝo sur la
brakoj -- Kunvojaĝantoj kaj ilia interparolado kun niaj herooj --
Ivan ekpensas pri mirakloj -- Iama konato reaperas -- Miksitaj „Idoj
de Orfeo“ -- Nova bonfaro de Johano -- Kiun Ivan unue volas viziti
en Patersburgo -- Ivan refoje melankoliiĝas, sed Johano kuraĝigas
lin.
Estis dum bela, suna dimanĉo, kiam Johano kaj Ivan ekvojaĝis al
Patersburgo. Volonte ili estus vojaĝintaj jam du tagojn pli frue,
sed Johano estis riĉulo kaj tial li deziris, ke Ivan kaj li alvenus
ĉe Jafet dece vestitaj, tiom pli, ĉar tiu ĉi estis nun fama
artisto, al kiu ili volis fari ĉiun honoron, kiun li indis. Tial la
tajloro loĝanta en strato tuj apud la pensiono de Bus, estis farinta
por la du vojaĝontoj tute novajn kostumojn laŭ la lasta modo.
Johano aspektis kiel vera ĝentlemano kaj Ivan, malgraŭ sia pinta
dorso kaj siaj altaj ŝultroj, havis gravan aspekton en sia nova
nigra kostumo, kiu estis tiel farita, ke lia ĝibo ŝajnis malpli
granda ol en lia ordinara marista vestaĵaro.
Johano havis belan odorantan rozon en la butontruo de sia jako, kaj
lia kostumo estis griza.
Estis je la deka horo en la mateno, kiam la du amikoj supreniris la
duaklasan kupeon de la ekspresa vagonaro al Germanujo. Johano eksidis
komforte sur angula loko ĉe la fenestro kaj diris al la lin sekvanta
kunulo:
-- Eksidu tie tuj kontraŭ mi, Ivan, por ke ni povu plej komforte
paroli dumvojaĝe, kaj por ke vi povu pli bone rigardi la pejzaĝojn,
laŭ kiuj ni iros.
Ivan eksidis spiregante; li estis iom laca kaj la mallarĝa veŝto
premis lian elstarantan bruston. Lia vizaĝo tamen ne montris plu la
melankolian esprimon de antaŭe, ĉar tuj post kiam li ne plu bezonis
rajdi kiel dikventrulo sur azeno, lia melankolio estis malaperinta.
Li ridetis kontente kaj diris:
-- Bela kupeo, sinjoro, kaj molaj kusenoj; neniam mi vojaĝis en la
dua klaso.
-- En realo tio estas la sama, ĉu oni vojaĝas en la dua aŭ en la
tria klaso --, filozofie respondis Johano.
-- Tre povas esti; tamen mi preferas la duan --, diris la kuiristo,
tirante el la poŝo cigaredujon kaj prezentante cigaredon al Johano.
Ili ambaŭ ekfumis.
En tiu momento Johano rigardis eksteren sur la peronon. Tie
alproksimiĝis vilaĝane vestita viro, kiu portis sur la brakoj
maljunan virinon. Ili serĉis lokon en la tria klaso, sed ŝajne ĝi
ne estis plu havebla, ĉar la viro kuris tien kaj returnen, ŝajnante
preskaŭ malesperanta pro timo, ke la vagonaro forveturus sen li kaj
lia ŝarĝo. Johano rapidis al la kupea pordo kaj vokis:
-- Ĉi tien, sinjoro!
La viro alproksimiĝis al li, sed estis denove forironta, dirante:
-- Tiu ja estas duaklasa kupeo; mi havas biletojn por tria.
-- Ĉu ne estas plu lokoj disponeblaj en la tria?
-- Mi timas ke ne; ĉiuj vagonoj estas plenplenaj.
Johano eksaltis sur la peronon kaj alkuris al konduktoro.